Back

ⓘ Շահան Արծրունի




Շահան Արծրունի
                                     

ⓘ Շահան Արծրունի

Շահան Արծրունի, Պոլիս, Թուրքիա), հայ դաշնակահար։ Երեք ու կէս տարեկանէն Պոլսոյ մէջ երգահան-երաժիշտ մօրաքրոջ՝ Սիրվարդ Գալբագեան- Գարամանուկին շունչին տակ Շահանին փոքրիկ մատները մտերմութիւն մը կը ստեղծեն դաշնամուրին ստեղներուն հետ եւ զինք կը հասցնեն Նիւ Եորքի համաբաւաւոր Ճուլիարտ երաժշտանոցը:

                                     

1. Կենսագրութիւն

Շահան Արծրունի ծնած է Ստամբուլ` 1943 թուականին, կապրի ԱՄՆ: Ան Երգահան-երաժիշտ Սիրվարդ Գարամանուկի քրոջ որդին է:

Շահան Արծրունին Ստամպուլի երաժշտանոցը աւարտելէն յետոյ 1964 թուականին Կիւլպէնկեան կրթաթոշակով յաճախած է Նիւ Եորքի "Juilliard" երաժշտանոցը։ Համերգային գործունէութենէն բացի, Շահան Արծրունին յայտնի է նաեւ՝ իբրեւ ազգային ազգագրական երաժշտութեան մեկնաբան, մանկավարժ, գրող եւ արտադրող։ Իր ձայնագրութիուններով ու կատարումներով դաշնակահարը մասնակցած է ամերիկեան հեռուստատեսութեան PBS կայանի "Around the World in 82", "Gala of Stars" եւ "A Place of Dreams: Carnegie Hall at 100" նշանաւոր հաղորդումներուն, ձայնագրուած է եւրոպական ձայնասփիւռ կայաններով, անոր կատարումները ընդգրկուած են BBC-ի երաժշտական ֆոնտին մէջ։ Ան համերգներով ելոյթ ունեցեր է նշանաւոր բեմերուն վրայ, նուագած է Սպիտակ տունը, Անգլիայի, Դանիայի, Շուէտի եւ Իսլանտայի թագաւորական պալատներուն մէջ։

Դասախօսած է Հարվըրտի, Գոլոմպիայի եւ Միչիկընի համալսարաններուն մէջ, իսկ հայկական շարականներու մասին դասախօսութեամբ հանդէս եկած է Քոնգրեսի գրադարանին մէջ։

                                     

2. Տարեցներու տան հիմնական հովանաւոր

Դաշնակահարը կաջակցի Հայաստանի մէջ իրականացուող տարբեր ծրագիրներու։ Ան Արամ Խաչատրեանի տուն-թանգարանի ու Վանաձորի Տարեցներու տան հիմնական հովանաւորներէն է։

                                     

3. Ստեղծագործութիւններ

Ունի 24 ձայնասկաւառակ։

Շահան Արծրունի տարիներու երազը իրականացնող երկար ճամբորդութեան մը սկիզբին է: Երազն է ծիածանի գոյներով իրար ետեւէ լոյս ընծայել ութը խտասալիկներու շարք մը, Չուխաճեանէն սկսելով մինչեւ այս օրերը- որ պիտի ընդգրկէ հետեւեալները-

  • Ալան Յովհաննէսի անտիպ գործերը
  • Սփիւռքահայ յօրինողներու գործերը
  • Հայ երգահաններու մանուկներու համար գրած գործերը
  • Կոմիտասի դաշնամուրային գործերը
  • Հայրենի յօրինողները
  • Կոմիտասի ժամանակակիցները
  • Հայ կին յօրինողները
  • Խաչատուրեանի ամբողջական գործերը

Առաջին եօթը խտասալիկները պիտի ներկայանան ծիրանի գօտիի եօթը գոյներով, ամբողջացնելէ ետք, այդ գոյները իրար խառնելով կը ստանաս ութերորդը ճերմակ գոյնը՝ որ խորհրդանիշն է մեր ապագայ մանուկներու սպիտակ, պայծառ եւ յուսատու ապագային:

                                     

4. Ալան Յովհաննէսի ստեղծագործութիւններու ձայնագրումը

Ամերիկահայ երգահան Ալան Յովհաննէսը կեանքի վերջին տարիներուն խնդրած է Շահան Արծրունիէն, որ ան ձայնագրէ իր ստեղծագործութիւնները։ Շահան Արծրունին ոչ միայն ձայնագրած է ստեղծագործութիւնները, այլ նաեւ իր համերգներու ժամանակ կը տարածէ Ալան Յովհաննէսի արուեստը:

                                     

5. Բարեգործական համերգներ

2017 թուականի Մայիս ամսուն Շահան Արծրունին բարեգործական համերգներով ելոյթ ունեցեր է Գյումրի, Վանաձոր, Բերդ, Աշտարակ, Գորիս եւ Ստեփանակերտ քաղաքներուն մէջ։ Համերգներէն բացի նաեւ վարպետաց դասեր անցկացուցած են, որոնց ընթացքին Շահան Արծրունին խորհուրդներ տուած ապագայ երաժիշտ-կատարողներուն։

                                     

6. Պարգեւներ

1996 թուականին Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Ա-ն Շահան Արծրունիին պարգեւատրած է "Ս. Սահակ" եւ "Ս. Մեսրոպ" բարձրագոյն շքանշանով։

Առ ի գնահատութիւն իր մշակութային անխոնջ ծառայութեան 2015 թ. 5 Սեպտեմբերին ՀՀ Նախագահի հրամանագիրով պարգեւատրուած է Մովսէս Խորենացիի մետալով։

                                     

7. Ծննդեան 75-ամեակ

Շահան Արծրունիին ծննդեան 75-ամեակին նուիրուած համերգը, որ Ապրիլ 5-ին տեղի ունեցաւ Նիւ Եորքի Alliance Francaise Florence Gould սրահին մէջ, ողջունուեցաւ ներկայ երաժշտասէր հոծ բազմութեան բուռն ծափահարութիւններով։ Նուագահանդէսը կազմակերպուած էր Հայկական բարեգործական ընդհանուր միութեան, ինչպէս նաեւ Ամերիկայի արեւելեան թեմի առաջնորդարաններու, Հայ օգնութեան ֆոնտի, Հայ ժողովուրդի անմիջական օգնութեան եւ Հայկական ռատիոժամի կողմէ։

                                     

8. Աղբիւրներ

  • ՇԱՀԱՆ ԱՐԾՐՈՒՆԻ` ՀԱՅ ԵՐԱԺՇՏՈՒԹՅԱՆ ՔԱՐՈԶԻՉԸ
  • Ծնունդդ շնորհաւոր Շահան Արծրունի
  • Շահան Արծրունի Դաշնամուրի մեծ վարպետը
  • Հանդիպում՝ Դաշնակահար Շահան Արծրունիի Հետ Յարատեւ Հոգեկան Պապակի Փնտռտուքով Ստեղծագործ Արուեստագէտը
  • Շահան Արծրունի Իր Ծննդեան 75-րդ Տարեդարձը Կը Նշէ Դաշնակի Մենահամերգով
                                     
  • Շահան հայկական արական անուն Լատինագիր ձեւը SHAHAN Շահան Արծրունի ծն.1943 Իսթանպուլ դաշնակահար Շահան Գանտահարեան ծն.1964 Անթիլիաս, Լիբանան քաղաքագէտ
  • Песня для вечности Независимая газета, Марк Петросян 2001 - 01 - 20 Շահան Արծրունի Ադամ Խուդոեանի 85 - ամեակին նուիրուած համերգ Sahan Arzruni, Concert
  • Ջեմալ փաշային 2016, 136 էջ: Նաթալի Շահան Վրէժի աւետարան գիրք Ա. 1916 1917 թթ. Նիւ Եորք, 1918, 39 էջ: Նաթալի Շահան Վրէժի աւետարան գիրք Բ. 1916 1917
  • երժշտ. Շարլ Կունօ 5. ՄԱՄՈՒԼԻ ՅԻՇՈՂՈՒԹԵՆԷՆ Գրիգոր Արծրունի Տաղանդները կորչում են Գրիգոր Արծրունի Երաժշտական կրթութիւն 6. ՔՆՆԱԽՕՍԱԿԱՆ ՀԻՆ ՈՒ ՆՈՐ