Back

ⓘ Ստորոգութիւն:Բոյսեր այբբենական կարգով




                                               

Բրինձ

Բրինձ ը ընտանիքի մը երկարատեւ եւ տարեկան պաշարն է։ Ան ունի 23 տեսակ։ Անոր արմատները կը հասնին 60 ÷ 150 սմ. բարձրութեան։ Ծաղկաբոյլին հասկիկները՝ միածաղիկ են, եւ պտուղին հատիկները՝ թեփոտ։ Տերեւները բաւական լայն են, մուգ կանաչ, եւ ծայրերը փշոտ։ Թեփոտներէ մաքրուած հատիկը, կը պարունակէ 15% ջուր, մօտաւոր 74% բնածխաջրատներ, 8% սպիտակուցներ, 0.4% ճարպեր, 2.1% թաղանթանիւթ եւ 0.5% մոխիր։

                                               

Գլուխ Սոխ

Սոխ, ամէնատարածուած, արժէքաւոր եւ հնագոյն բանջարեղէններէն է, կը մշակուի կլիմայական բոլոր գոտիներուն եւ կօգտագործուէ գրեթէ բոլոր կերակուրներու մէջ։ Նաեւ կօգտագործուէ թարմ վիճակով, որպէս աղցանային բանջար։ Սոխին սննդարար յատկութիւնները կը բնորոշուեն ատոր մէջն եղած շաքարներով 6-10%, պրոթէիններով 2%-ին մօտ եւ հանքային աղերով 0.6 - 1.12%։ Սոխի քալորիականութիւնը մոտ 400 է, ատկէ զատ, սոխը տակաւին հին ժամանակներէն յայտնի է որպէս ուժեղ բակտերիասպան եւ բուժիչ յատկութիւններով բուսատեսակ։ Պարզուած է, որ սոխի հիւթին մէջ մի քանի վայրկեանին կրնան ոչնչանալ թիֆի, տիզէնթերիայի, տիֆթերիայի եւ այլ հիւանդաբեր բ ...

                                               

Հայկական Բարձմենեակ

Հայկական Բարձմենեակ, ճճեհալած կամ հակաճճի ծաղիկները, որոնք հունտ կարծուած են, կը ստացուին Ariemesia judaica, A. contra եւ A. santonica անուն բոյսերէն։ Այս ծաղիկները կը կոչուին semen contra vermes ։ Բուսաբանութեան մէջ Ariemesia santonica, A. judaica-ի Հրէաստանի, A. maritima-ի ծովային եւ A. pontica-ի Պոնտական ըսուած տեսակներուն մէջ ամենայարգին է հայկականը, որ ծանօթ է արաբերէնի Շիհ-ը-Էրմէնի անունով։ Իբրեւ համեմ կը գործածուի Թարխունը, որ քիչ մը բարկ է եւ որ կը գտնուի միեւնոյն ընտանիքին մէջ եւ հազար տարի առաջ բերուած է Եւրոպա։ Այս բոյսը վայրի վիճակին մէջ կը գտնուի Սիպերիա։

                                               

Հայկական Ծըւծըւուկ

Հայկական Ծըւծըւուկ, բուն ծըւծըւուկը կը պատկանի մեխակազգիներու ընտանիքին։ Ունի ճերմակ ծաղիկներ՝ սափորանման սնամէջ բաժակի մը ծայրը։ Անոր ծաղիկներուն ծայրերը մատներու մէջ հաւաքած սեղմելով՝ ետեւի սափորանման բաժակը, որուն մէջ օդը բանտարկուած է, կարելի է բախել ճակատին ու "պայթեցնել" ։ Պայթող բաժակը կը հանէ ճայթիւնի ձայն մը։ Սիմ-Հաճի-Գիւղացիք Ամասիա այս բոլորը կը կոչեն կաթնուկ, որուն նորաբողբոջ պարարտ տերեւները հում կ՛ուտեն մինչեւ գարնան ամպերուն առաջին գոռումը, որմէ ետք այլեւս չեն ուտեր զանոնք, որովհետեւ անձրեւի եղանակը սկսելու ժամանակ բոյսը արդէն բաւական աճած կ՛ըլլայ ու անոր տերեւները կորսնցուց ...

                                               

Հայկական Կակաչ

Հայկական կակաչ, կակաչազգիներու ընտանիքի պատկանող բուսատեսակ։ Առաջին անգամ նկարագրած է Օգոստին Պիրամուս տը Կոնտոլը։ Հայկական կակաչը նաեւ կ՛անուանուի անատոլական կակաչ:

                                               

Հայկական Վրանածաղիկ

Հայկական Վրանածաղիկ, վրանազգիներու ընտանիքէն բոյսի տեսակ, որ ծանօթ է իր շեփորաձեւ մանուշակագոյն, կապոյտ եւ վարդագոյն ծաղիկներով եւ իր մագլցուն տունկով։ Հայկական վրրանածաղիկը կ՛աճի Մուշի եւ Այնթապ տարածքին։

                                               

Մանտարին (պտուղ)

Մանտարին, հիանալի տիեթիկ պտուղ է, զարմանահրաշհամով: Շատ օգտակար է հիւանդ եւ թոյլ օրկանիզմին համար, քանի որ ան կը պարունակէ կենսաբանօրէն գործօն նիւթեր: Մանտարինի պարունակած հանքային նիւթերու մէջ կը գերակշռէ փոթասիումը: 100կրամ մանտալինի մէջ անոր քանակը կրնայ հասնիլ մինչեւ 150մլկ., որը կը համարուի կարեւոր սնունդ սիրտ-անօթային հիւանդութիւններու ժամանակ: Մանտարինի կեղեւի բաղադրամասերը կընկճեն սթաֆիլաքոք մանրէներու աճը: Մանտարինի ամէնորեայ պարբերական օգտագործումը կը բարձրացնէ օրկանիզմի դիմադրողականութիւնը, յատկապէս մրսածութիւնէ յառաջացած հիւանդութիւններու պարագային: Կեղեւի պարունակած եթերային ի ...

                                               

Պանան

Պանան, ադամաթզենիի երկարաւուն, կորաւուն պտուղը։ Հասուն վիճակին մէջ, կրնայ տարբեր գոյներով ըլլալ՝ կարմիր, մանշակագոյն եւ դեղին։ Սուորաբար "պանան" ըսելով նկատի կունենան այսպէս կոչուած "սեղանի պանանը", որ դեղին է, մեծ՝ մօտ 20 սմ. երկարութեամբ եւ 3 սմ. հաստութեամբ։ Ատոր կողքին կը գործածուին նաեւ՝ "խոհանոցային Պանան" անուանումը, որ կը վերաբերէ Musa cultivars տեսակի՝ կանաչաւուն եւ օսլայ պարունակող պտուղին. Պանանի հայրենիքը՝ Հարաւային եւ Հարաւարեւելեան Ասիան է։ Հաւանաբար ան առաջին անգամ մշակուած է Պապուա Նոր Գուինեայի մէջ։ Ներկայիս՝ ան կը մշակուի բոլոր մերձարեւադարձային գոտիներուն աւելի քան 107 ե ...

                                     

ⓘ Բոյսեր այբբենական կարգով

  • Հայկական Սօսի, Հռոմէացիները Platanieum armeniacum Հայկական Սօսի կոչած են պատմական Արմաւիրի Սարդարապատի դաշտին մէջ սօսիները հայ պատմութեան մէջ շատ
  • Հայկական Չաման, ճապուռի carum carvi ժողովրդական անունն է Իր հոմանիշներն են ֆրանսերէն cumin romain հռոմէական չաման C. des pres մարգաց չաման որոնք
  • Հայկական Վարդ, Արեւելեան վարդի Rosa orientalis եւ բրդոտ վարդի R. tormenlosa նմանութեամբ վարդի տեսակ է հայկական վարդը R. armena որ կ աճի Բաբերդի
Հայկական Չաման
                                               

Հայկական Չաման

Հայկական Չաման, ճապուռի ժողովրդական անունն է։ Իր հոմանիշներն են ֆրանսերէն cumin romain, C. des pres, որոնք նոյնպէս ճապուռի ժողովրդական անուններն են։ Գլխաւորաբար կը մշակուի Հոլանտայի մէջ եւ իբրեւ համեմ. իր հունտերը կը գործածուին հացը համեմելու, գերմանական չամաօղիի քիւմմէլ պատրաստութեան եւ հրուշակագործեան մէջ։ Արաբները հայկական չամանը կը ճանչնան էլ քէմմուն էլ էրմէնի անունով։

                                               

Հայկական Սօսի

Հայկական Սօսի, Հռոմէացիները Platanieum armeniacum կոչած են պատմական Արմաւիրի սօսիները՝ հայ պատմութեան մէջ շատ ծանօթ եւ ժողովրդական "Սօսեաց անտառը" ։ Հայկական սօսին եղած է հեթանոսական շրջանի հայերուն պաշտամունքի առարկան։ Այդ ծառերուն նուիրուած էր Անուշաւանը, որ այդ պատճառով ալ կոչուած էր Սօսանուէր։ Այսօր այս սօսիները գոյութիւն չունին վերոյիշեալ անտառին մէջ, ուր հիմա կաճին բարտիներ եւ ուռիներ։

Հայկական Վարդ
                                               

Հայկական Վարդ

Հայկական Վարդ, Արեւելեան վարդի եւ բրդոտ վարդի նմանութեամբ վարդի տեսակ է հայկական վարդը, որ կ՛աճի Բաբերդի, Ասլան Տաղի, Պոնտոսի եւ Կիլիկիոյ տարածքներուն մէջ։ Նոր Բայազիտցիները Հայաստան իրենց գործածած հայերէն մաքուր բառերուն մէջ ունին հայավարդ բառը, որ հաւանաբար հայկական վարդ ն է։

Users also searched:

...
...
...