Back

ⓘ Ականջաբզզիւն




Ականջաբզզիւն
                                     

ⓘ Ականջաբզզիւն

Ականջաբզզիւնը ականջին մէջ կամ ականջին շուրջը լսուած ձայն մըն է: Tinnitus բառը կու գայ լատիներէն, tinire բառէն, որ կը նշանակէ՝ զանգել: Ականջաբզզիւնը հիւանդութիւն մը չէ, այլ ան ախտանշանն է շատ մը հիւանդագին երեւոյթներու եւ ան կրնայ ըլլալ առաջին եւ միակ ախտանշանը վտանգաւոր եւ լուրջ հիւանդութեան մը: Ան յաճախ անբաժան մէկ ընկերն է լսողութեան տկարութեան եւ գլխապտոյտին:

                                     

1. Յաւելեալ

Ականջաբզզիւնը կը պատահի որեւէ մէկ տարիքի, սակայն առաւելաբար տարեցներու մօտ: Տեսնուած է որ մարդկութեան մէկ երրորդը կը գանգատի ականջաբզզիւնէ: Հիւանդներուն 80 տոկոսը կունենան զուգահերաբար լսողութեան տկարացում: Յայտնի փաստաբան եւ գծագրիչ՝ Ժորժ Քադլին, որ տառապած է լսողութեան տկարացումէ եւ ականջաբզզիւնէ ըսած է. "Ինչ որ կը փափաքիմ լսել չեմ լսէր եւ այն ինչ որ չեմ ուզեր լսել պարտադրուած եմ լսել":

Ականջաբզզիւնը կրնայ ըլլալ միակողմանի կամ երկկողմանի համաձայն անոր դրդապատճառներուն: Ան կրնայ ըլլալ շարունակական կամ ընդմիջումներով ու տարբեր ուժգնութեամբ՝ մեղմ կամ զօրաւոր: Երբ ան մեղմ է՝ լսելի կըլլայ միայն շրջապատի լռութեան պարագային. երբ ան զօրաւոր է եւ շարունակական՝ լսելի կը դառնայ նոյնիսկ աղմկոտ շրջապատի մէջ եւ կը պատճառէ ջղագրգռութիւն ու կը դառնայ նեղացուցիչ:

                                     

2. Նկարագրում

Հիւանդներ իրենց ականջաբզզիւնը կը նկարագրեն իբրեւ՝ թաւ, մեղմ, զօրաւոր, զիլ, մնայուն, ընդմիջումներով, ժամանակաւոր, սուլող hissing, զանգակային-հնչող ringing, թեթեւ, բաբախող pulsating, տրոփող throbing եւ ֆշշացող եւ ելեւէջային fluctuating ձայն:

Հիւանդներուն մեծամասնութիւնը առաւելաբար կը գանգատին ականջաբզզիւնէ գիշերները, երբ շրջապատի ձայները եւ աղմուկը նուազագոյն ուժգնութիւն ունին. իսկ օրուայ ընթացքին անոնք աւելի հանգիստ կը զգան եւ չեն նշմարէր ականջաբզզիւնը՝ շրջապատի աղմուկին գոյութեամբ:

Ականջաբզզիւնը յաճախ կանտեսուի որոշ հիւանդներու կողմէ՝ վարժութիւն դարձած ըլլալուն պատճառով: Շարունակական, զօրաւոր եւ անտանելի ականջաբզզիւնի պատճառով շատ քիչ հիւանդներ կը զարգացնեն իրենց մէջ՝ ջղային վիճակ եւ հոգեբանական խանգարումներ ու հազուադէպօրէն անձնասպանութիւն կը պատահի:

                                     

3. Տեսակներ

Ականջաբզզիւնը ընդհանրապէս ենթակայական է, լսելի՝ միայն հիւանդին կողմէ. իսկ առարկայական ականջաբզզիւնը՝ լսելի է նաեւ զինք քննող բժիշկին կողմէ:

Ենթակայական ականջաբզզիւն

Ենթակայական ականջաբզզիւնը կը յառաջանայ ներ-ականջային եւ արտա-ականջային հիւանդութիւններով:

                                     

3.1. Տեսակներ Ենթակայական ականջաբզզիւն

Ենթակայական ականջաբզզիւնը կը յառաջանայ ներ-ականջային եւ արտա-ականջային հիւանդութիւններով:

                                     

3.2. Տեսակներ Ներ-ականջային հիւանդութիւններ

  • Արտաքին ականջի հիւանդութիւններ՝
  • Ականջաթմբուկի վիրաւորանք՝ պատռուածք կամ ծակ.
  • Արտաքին ականջացնցուղի լաւորակ-պարզ եւ չարաղէտ-վտանգաւոր ուռեր.
  • Արտաքին ականջացնցուղին մէջ գէջի wax եւ կամ այլ օտար մարմնի մը գոյութիւն.
  • Միջին ականջի հիւանդութիւններ՝
  • Լաւորակ կամ չարաղէտ ուռեր եւ պոլիպներ: Ականջաբզզիւնը միակողմանի եւ հարուածային է
  • Միջին ականջի երեք ոսկրիկներու ոսկրապնդացում otosclerosis: Այս պարագային երրորդ ոսկրիկը՝ ասպանդակ stapes կանշարժանայ ներքին ականջի սկզբնաւորութեան ձուաձեւ պատուհանին oval window վրայ։ Ականջաբզզիւնը զանգակային, սլոցային եւ մնայուն է
  • Միջին ականջի զարկերակային պզտիկ ուռ մը glomus tumor: Ականջաբզզիւնը կը պատահի սրտի զարկին հետ զուգահեր
  • Շիճուկային կամ թարախային բորբոքում: Ականջաբզզիւնը կըլլայ մեղմ զօրութեամբ, ընդմիջումներով եւ բաբախող
  • Միջին ականջի արիւնահոսում գանկային հարուածի հետեւանքով: Ականջաբզզիւնը կը պատահի սրտի զարկին հետ զուգահեր

Վերոյիշեալ հինգ պարագաներուն ականջաբզզիւնը տեղի կունենայ լսողութեան տկարացումին հետ:

  • Ներքին ականջի հիւանդութիւններ եւ լսողական ջիղի տկարացում.


                                     

4. Ազդակներ

Լսողութեան ջիղը կը տկարանայ հետեւեալ ազդակներով՝

  • Հրացանի գործածութիւն զինուորներու եւ որսորդներներու կողմէ: Ականջաբզզիւնը միակողմանի կամ երկկողմանի, զիլ, մնայուն եւ զանգակային է
  • Ներքին ականջի զարկերակներու մասնակի խցում-պնդերակութիւն, որ կը յառաջանայ արեան գերճնշումով, ծխախոտի չափազանց գործածութեամբ եւ շաքարախտով
  • Սրտի գերհոգնութիւն, գերաշխատանք եւ ձախողանք, արիւնանուազում, վահանագեղձի գերաշխատանք, մարմնական գերհոգնութիւն, գերմարմնամարզ, որոնց պատճառով նուազ արիւն կը մատակարարուի ականջի լսողութեան ջիղին եւ տեղի կունենայ լսողութեան ջիղի տկարացում՝ լսողութեան տկարացում եւ ականջաբզզիւն
  • Զօրաւոր աղմուկի ենթակայութիւն՝ աղմկարար գործարաններ, բարձրաձայն-զօրաւոր ճազ-ռոք երաժաշտութիւն եւ ռումբերու պայթումներ: Ասոնք կը յառաջացնեն լսողական ջիղի տկարացում՝ լսողութեան տկարացում եւ ականջաբզզիւն, որ կըլլայ զանգակային, զօրաւոր, զիլ, մնայուն եւ երկկողմանի
  • Արեան տկարացում anemia, արեան ճնշումի նուազում hypo-tention. Ականջաբզզիւնը երկկողմանի եւ մեղմ է
  • Որոշ դեղերու գործածութիւն՝ Aspro, Aspirine, Quinine, Streptomycin, Kanamycin եւ Neomycin ինչպէս նաեւ հակագերզգայնութեան, հանդարտեցուցիչ, քնաբեր, եւ միզամղիչ diuretic դեղեր: Ականջաբզզիւնը երկկողմանի, բարձր, զիլ եւ ժամանակաւոր է: Այս դեղերու կասեցումով ականջաբզզիւնը ամբողջութեամբ կանհետանայ


                                     

5. Արտաքին յղումներ

  • Մ.Վ.Խանբաբեան, Ա.Մ.Խանբաբեան "Լսողութեան, խօսքի, տեսողութեան օրգանների անատոմիայ, ֆիզիոլոգիայ եւ պաթոլոգիայ" Երեւան 2008 թ, "Հիւանդի ականջների խնամքը"