Back

ⓘ Շարահիւսուածքային Յօդաբորբ




Շարահիւսուածքային Յօդաբորբ
                                     

ⓘ Շարահիւսուածքային Յօդաբորբ

Շարահիւսուածքային Յօդաբորբ կամ Rheumatoid Arthritis պզտիկ յօդերու բորբոքումն է, որ ոչ-մանրէական բնոյթ ունի: Այս տեսակի յօդաբորբը կը հարուածէ մարմնի զանազան մասերը, որոնցմէ են՝ ձեռքի, ոտքի, դաստակի, ողնոսկորներու, ծունկի եւ արմուկի յօդաւիշային յօդերը:

Այս տեսակի յօդաբորբը աւելի յաճախակիօրէն կը յայտնուի 40 տարեկանէն ետք, եւ ընդհանրապէս կիներու մօտ:

                                     

1. Ախտապատճառներ

Շարահիւսուածքային յօդաբորբը որոշ ծինային բնոյթ ունի, սակայն անոր բուն պատճառը յաճախ անյայտ կը մնայ: Տարբեր տեսակի ուսումնասիրութիւններ ցոյց կու տան թէ այս մէկը մարմնի ինքնավարակամերժութեան autoimmunity խախտման արդիւնքն է, որուն ընթացքին մարմնի վարակամերժութիւնը կաշխատի մարմնին դէմ, եւ յատկապէս յօդերուն դէմ, այսինքն՝ կը պայքարին յօդի շրջապատի հիւսուածքներուն, յօդի աճառային հիւսուածքին եւ ոսկորներու ծայրամասային մակերեսներուն դէմ:

                                     

2. Ախտանշաններ

Շարահիւսուածքային յօդաբորբը ունի երկու ժամանակաշրջաներ՝ սուր բորբոքումի շրջան եւ ախտանշաններէ զուրկ շրջան մը: Շարահիւսուածքային յօդաբորբը կը սկսի սուր բորբոքումով, կը տեւէ օրեր կամ շաբաթներ.

  • Յօդի Կարմրութիւն
  • Ախորժակի Նուազում
  • Մկանային Ցաւ
  • Ցաւ
  • Ուռեցք
  • Մարմնական Յոգնածութիւն
  • Տաքութիւն

Սուր բորբոքումի շրջանին կը յաջորդէ ախտանշաններէ զուրկ շրջանը, որմէ ետք յօդաբորբի բորբոքումը մնայուն կերպով կը շարունակուի տարիներ, եւ որոշ ախտանշաններ մնայուն կերպով ներկայ կըլլան հիւանդին մօտ: Մնայուն ախտանշաններն են.

  • Յօդի պնդութիւն
  • Յօդի ցաւ
  • Յօդի ուռեցք
  • մասնակի կամ ամբողջական անշարժութիւն
                                     

3. Ախտաճանաչում

Շարահիւսուածքային յօդաբորբի ախտաճանաչումը կը կատարուի երկու տարբեր ձեւերով, որոնցմէ են.

  • Շարահիւսուածքային գործօնի Rheumatoid factor, RF ներկայութիւնը արեան մէջ, որ թիւով կը բազմանայ շարահիւսուածքային յօդաբորբի ատեն
  • Յօդերու անդրձայնային ultasonic, համակարգչային շերտագրական CT Scan եւ մաքնիսարձագանգային MRI նկարումեր, որոնք կարողութիւնը ունին յայտնաբերելու յօդերու ոսկորային ուռեցք, մաշում, թուլացում եւ սահում
                                     

4. Ախտաբանական Փոփոխութիւններ

Շարահիւսուածքային յօդաբորբի զարգացման պարագային տարբեր տեսակի ախտաբանական փոփոխութիւններ տեղի կունենան:

  • Ապա յօդապատեանին ներքին շերտի յօդաւշապատեանի բջիջները կը ծաւալին եւ աւելի մեծ քանակութեամբ յօդաւշապատեանային հեղուկ կարտադրեն, ինչ որ պատճառ կը դառնայ ոսկորներու ծայրամասերու բորբոքումին,
  • Նախ յօդերուն շուրջ գտնուող յօդապատեանին երկու շերտերը կախտահարուին,
  • Որոշ շրջան մը ետք տեղի կունենայ յօդի աճառային հիւսուածքի հիւծում-մաշում,
  • Այս բոլոր ախտաբանական երեւոյթներուն իբրեւ հետեւանք ոսկորներու մասերը կը միաձուլուին եւ տեղի կունենայ ոսկորի մասնակի եւ կամ ամբողջական անշարժութիւն եւ ձեւափոխում, որուն հետեւանքով տեղի կունենայ մկաններու տկարութիւն եւ ոսկորներու հիւծում
                                     

5. Այլ Բորբոքումներ

Շարահիւսուածքային յօդաբորբը մարմնական համայնական հիւանդութիւն մըն է. անոր հետ միատեղ կան պարագաներ երբ մարմնին զանազան այլ անդամներն ալ կախտահարուին, եւ պատճառ կը դառնան այլ հիւանդութիւններու, որոնցմէ են օրինակ.

  • Սրտապարկի բորբոքում pericarditis, սրտամկանային բորբոքում myocarditis,
  • Աչքի Սպիտակապատեանի sclera բորբոքում,
  • Ենթամորթային հանգոյցներ nodules,
  • Զարկերակներու նեղացում եւ մասնակի խցում,
  • Ձայնի խրպոտութիւն, որուն պատճառն է յօդերու ախտահարումը, ինչ որ ձայնալարերու տկար եւ անբնական շարժումներու պատճառ կ՛ըլլայ,
  • Անօթատապ vasculitis
  • Թոքապարկի բորբոքում pleuritis եւ կրծքապատեանի ու թոքերու միջեւ ջրակուտակում pleurisy,

Այս անդամներու ախտահարումին պատճառով ի յայտ կու գան այլ տեսակի ախտանշաններ, որոնցմէ են՝

  • Ձեռքերու եւ ոտքերու թմրութիւն,
  • Աչքերու չորութիւն, այրուածք եւ քերուըտուք,
  • Ենթամորթային ուռեր,
  • Կրծքացաւ՝ շնչառութեան ընթացքին,
  • Ձեռքերու եւ ոտքերու ասղնտոց tingling


                                     

6. Դարմանում

Շարահիւսուածքային յօդաբորբը վերջնական դարման մը չունի, սակայն կան տարբեր միջոցներ՝ բարելաւելու համար յօդերու շարժումը եւ մեղմացնելու համար յօդացաւը: Այդ միջոցներէն են հետեւեալները.

  • յօդափշապատեանի հատում
  • Յօդի պատեանի հատում,
  • Cortisone,
  • Սննդականոն՝ չգիրնալու համար,
  • Ցաւաբեկ դեղեր,
  • Մարզանք,