Back

ⓘ Ալաճայի Ճակատամարտ




Ալաճայի Ճակատամարտ
                                     

ⓘ Ալաճայի Ճակատամարտ

Ալաճայի ճակատամարտը տեղի ունեցած է հոկտեմբեր 1877–ին, Կարսի մոտ, Ալաճայի բարձունքներուն վրայ, 1877-78-ի ռուս-թրքական պատերազմի ժամանակ։

Յունիս 1877–ին Զեւինի եւ Դահարի մօտ անյաջող մարտերէն ետք ռուսական զօրքերու Կովկասեան կորպուսը հրամանատար զօրավար Լորիս-Մելիքով դադրեցուց Կարսի պաշարումը։ Թրքական բանակը Մուխտար փաշայի գլխաւորութեամբ 7 յուլիս-ին 19 Ալաջայի բարձունքները գրաւեց։ Օգոստոս-սեպտեմբերին Կարսը նուաճելու ռուսական բանակի փորձերը ապարդիւն եղան։ Համալրելով ուժերը՝ ռուսական զօրքերը Ի.Դ. Լազարեւի հարամանատարութեամբ նորէն յարձակման անցան եւ 3 հոկտեմբեր-ին 15 գրաւեցին Ալաջայի բարձունքները։ Ալաջայի ճակատամարտի ընթացքին թրքական բանակը լիովին ջախջախուեցաւ եւ, տուած ըլլալով 5000-6000 սպաննուած ու վիրաւոր, 8500 գերի, փախուստի դիմեց։ Ռուսական զօրքերու կորուստը կազմեց 1500 մարդ։ 13 հոկտեմբեր-ին 25 պաշարելով Կարսը՝ ռուսական զօրքերը զայն գրոհով վերցուցին 6 նոյեմբեր-ին 18։ Ալաջայի ճակատամարտի ընթացքին ռուսական զօրքերու ղեկավարման համար առաջին անգամ հեռագիրը կիրառկուեցաւ։

Ալաճայի ճակատամարտի ընթացքի ռուսական զօրքերու շարքերուն մէջ, թրքական բանակի դէմ քաջաբար կռուեցան նաեւ հայ կամաւորները, որոնք ընդգրկուած էին հեծեալ եւ հետեւակներով։ Հայերը միաժամանակ օգնեցին ռուսական հրամանատարութեանը որպէս հետախոյզներ, ուղեկցողներ, սուրհանդակներ եւ թարգմանիչներ։

                                     

1. Գրականութիւն

  • Ներսիսեան Ա.Ն., Հայերու մասնակցութիւնը 1877-1878 թթ. ռուս-թրքական պատերազմին, Երեւան, 1958
  • Кишмишев С., Война в Турецкой Армении 1877-1878 гг., СПБ, 1884