Back

ⓘ Սարգիս Ազատեան




Սարգիս Ազատեան
                                     

ⓘ Սարգիս Ազատեան

Սարգիս Փանոսի Ազատեան - ոչ վաղ քան 14 Դեկտեմբեր 1916 եւ ոչ ուշ քան 31 Դեկտեմբեր 1916, Նազարէթ, Իսրայէլ), հայ բժիշկ։

                                     

1. Կենսագրութիւն

Սարգիս Ազատեան ծնած է 1884 թուականի Փետրուար 15-ին, Հալէպի նահանգի Մարաշի գաւառի Ալպուսթան գաւառակին մէջ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է սուրբ Ստեփանոս թաղային վարժարանէն ներս։ Ուսումը շարունակած է Մարաշի Ազգային Կեդրոնական վարժարանէն ներս։ 1907 թուականին աւարտած է ամերիկացի միսիոներներու Տարսոնի Տարսուս Սէյնթ Փօլ գոլէճը St. Paul’s Institute։ 1907 - 1910 թուականներուն ուսուցչութիւն կը վարէ Մարաշի մէջ։

1909 թուականի Օգոստոսի 31-ին, ամուսնացած է մանկավարժ՝ հնչակեան գործիչ Սարգիս Սամուէլեանի դստեր, սբ. Ստեփանոս թաղային վարժարանի ուսուցչուհի՝ Հրանոյշի հետ։ 1910-1912 թուականներուն ընտանիքով բնակութիւն հաստատած է Դամասկոսի մէջ եւ ուսանած տեղի Օսմանեան բժշկական վարժարանէն ներս։ 1912-1916 թուականներուն ուսումը շարունակած է Կոստանդուպոլսոյ Հայտար փաշա թաղամասի բժշկական համալսարանին մէջ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբէն, ուսման զուգահեռ, օգնական բժիշկ աշխատած է Յըլտըզի եւ Կոստանդուպոլսոյ հիւանդանոցներէն ներս։ 1915 թուականի աշնան, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ հարիւրապետի աստիճանով ծառայած Դամասկոսի զինուորական հիւանդանոցին մէջ։ Այնուհետեւ ուղարկուած է Պաղեստինի Նազարէթ քաղաքը՝ որպէս թնդանօթաձիգներու գումարտակի 27-րդ ծանր հրետանաւորներու գունդի բժշկապետ։

Հիւանդ զինուորներուն բուժելու ընթացքին վարակուած է ժանտախտով եւ 9 օր ետք՝ 1916 թուականի Դեկտեմբեր 14/31-ին, մահացած Նազարէթի մէջ/Երուսաղէմի առաջին կարգի հիւանդանոցին մէջ՝ 32 տարեկան հասակին։ Թաղուած է Նազարէթի սբ. Աւետման լատինական եկեղեցւոյ կից գերեզմանոցին մէջ՝ զինուորական մեծ պատիւներով ու նուագախումբի հնչեցուցած երաժշտութեամբ։

                                     

2. Աղբիւրներ

  • Յարութիւն Մինասեան, Օսմանեան կայսրութիւնում Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, "Լուսաբաց", 2014 - 520 էջ։
                                     

3. Գրականութիւն

  • Պոտուրեան Մկրտիչ "Հայ Հանրագիտակ", Պուքրէշ, 1940
  • Սամուէլեան Վահէ "Հայ Անցեալը` Լուսանկարներով", Ե., 2007
  • Գալուստեան Գրիգոր Հ. "Մարաշ Կամ Գերմանիկ Եւ Հերոս Զէյթուն", Նիւ Եորք, 1988
  • Յարման Արսէն "Հայերը Օսմանյան Առողջապահութեան ծառայութեան Մէջ Եւ Պատմութիւն Սուրբ Փրկիչ Հայոց Հիւանդանոցի" թուրքերէն, Սթամպուլ, 1988
  • Գալուստեան Գրիգոր Հ. "Մարաշ", Նիւ Եորք, 1934
  • "Հայ Բժշկութեան Տուած Զոհերը", ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919