Back

★ Ագաթանգեղոս



Ագաթանգեղոս
                                     

★ Ագաթանգեղոս

Ագաթանգեղոս հայ գրականութեան Ոսկեդարի պատմիչ, "Պատմութիւն Հայոց" երկի հեղինակ: Ագաթանգեղոս անունը յունական ծագում ունի, կը նշանակէ "բարի հրեշտակ", "բարի լրաբեր" տիրոջ կողմէ ուղարկուած աւետաբեր:

                                     

1. Պատմութիւն Հայոց

Ագաթանգեղոսը հեղինակ է հայ պատմագրութեան հնագույն հուշարձանի՝ "Պատմութիւն Հայոց" երկի, որ յայտնի է նաև "Գիրք Ս. Գրիգորիսի" կամ "Պատմութիւն եւ Վարք Ս. Գրիգորի" անուններով: Գիրքին մէջ գրուած տեղեկութիւններուն համաձայն Ագաթանգեղոս համարուած է ծագումով հռոմէացի. Տրդատ Գ. Մեծի օրով եկած է Հայաստան եւ եղած է անոր քարտուղարը, որպէս Տրդատի եւ Գրիգորի աշխարհիկ եւ հոգեւոր սխրագործութիւններու ժամանակակից եւ ականատես, Տրդատի յանձնարարութեամբ գրած է Խոսրով Մեծի և իր դարաշրջանի Հայոց պատմութիւնը:

"Պատմութիւն Հայոց" ի նյութը չորրորդ դարի դէպքերն են, հատկապէս քրիստոնէութեան մուտքը Հայաստան, Գրիգոր Լուսաւորիչի եևՀռիփսիմեանց կոյսերու հաւատքն ու չարչարանքները, Տրդատ գ ի պայքարը անոնց դէմ, ապա նոյնինքն Տրդատի կողմէն՝ քրիստոնէութիւնը 301 թուականին պետական կրօնք հաստատելը:Գիրքը հարուստ է դիցաբանական,առասպելական պատմութիւններով,որոնք գրուած են պատմական փաստերու հիման վրայ:Այդ գիրքը որպէս սկզբնաղբիւր օգտագործած են Մովսէս Խորենացի եւ ուրիշներ: Առաջին անգամ անոր մասին յիշատակած է Ղազար Փարպեցին: Մեծ է անոր ինչպէս պատմական, նոյնպէս ալ գրական- գեղարուեստական արժէքը:

Գիրքը միջնադարուն թարգմանուած է յունարէն, արաբերէն, լատիներէն, վրացերէն եւ այլ լեզուներով, իսկ վերջերս թարգմանուած եւ հրատարակուած է իտալերէն, ֆրանսերէն, գերմաներէն, ռուսերէն, անգլերէն եւ արեւելահայերէն:

                                     

2. Պատմութիւն Հայոց" -ի Ստեղծման Թուականը եւ Հեղինակը

"Պատմութիւն Հայոց" -ի ստեղծման թուականը եւ հեղինակի հարցը գիտական լուրջ վէճերու առարկայ է: Ագաթանգեղոս իր գիրքի յառաջաբանին մէջ ինքզինք կը ներկայացնէ որպէս լատիներէնի եւ յունարէնի գիտակ հռոմէացի, որ արքունի քարտուղարի պաշտօնով եկած է Հայաստան եւ Տրդատ գ ի հրամանով գրած է իր Պատմութիւնը:

Մովսէս Խորենացիի, Ղազար Փարպեցիի եւ միւս հայ մատենագիրներու մօտ Ագաթանգեղոսի մասին յիշատակութիւնները միայն հաստատած են այդ աւանդական տեսակէտը: Այստեղէն կը հետեւցնենք, որ Ագաթանգեղոս Դ. դարու պատմիչ է, անոր գիրքի բնագիրը եղած է յունարէն եւ թարգմանուած է հայերէնի Ե. դարուն, հայ գիրերու գիւտէն ետք: Այս տեսակէտը ընդունուած է մինչեւ ԺԸ դարու երկրորդ կէսը:

1709-ին Պոլսոյ մէջ Գրիգոր Մարզվանեցիի ջանքերով առաջին անգամ տպագրուեցաւ Ագաթանգեղոսի "Պատմութիւն Հայոց" -ի բնագիրը: 1762-ին Յովհաննէս Սթիլթինկը հրատարակեց յունարէն օրինակը եւ լատիներէն խմբագրութիւնը: Ան եւս առաջին անգամ կասկածեցաւ Ագաթանգեղոսի հաղորդած պատմական շատ փաստերու վաւերականութեանը: Սթիլթինկի յունարէն օրինակը հետագային բազմիցս վերահրատարակուեցաւ, իսկ Փոլ Տը Լակարտը կատարեց անոր քննական հրատարակութիւնը: Հայերէն բնագիրի գիտական արժէք ներկայացնող առաջին հրատարակութիւնը լոյս տեսաւ 1835-ին, Վենետիկի մէջ։ Անոր քննական հրատարակութիւնը տպագրուեցաւ Թիֆլիսի մէջ, 1909-ին, իսկ 1911-ին Վիեննայի մէջ լոյս տեսաւ Վիեննայի կրկնագիր ձեռագիրի բնագիրը:

Հայկական բնագիրի եւ անոր տարալեզու խմբագրութիւններու հրատարակումը հնարաւորութիւն տուաւ համեմատական վերլուծութեան միջոցով մանրակրկիտ ուսումնասիրել Ագաթանգեղոսի երկասիրութիւնը: Օտարազգի եւ հայ բանասէրներ փորձեցին լուծել Ագաթանգեղոսի առեղծուածը: Նորայր Բիւզանդացին "Պատմութիւն Հայոց" -ի լեզուա-ոճական առանձնայատկութիւններէն հասաւ այն եզրակացութեան, թէ Ագաթանգեղոս եղած է յոյն, եւ Կորիւն, այլ երկերու կողքին, Ագաթանգեղոսի երկը եւս թարգմանած է հայերէնի:

Նորայր Բիւզանդացին այդ երկերը անուանեց առանձին "դաս": Հայագէտ Թոռնեան Ագաթանգեղոսի կը վերագրէ այդ "դաս" ի բոլոր գրական յուշարձանները: Ագաթանգեղոսի ֆրանսերէն թարգմանիչ Վ. Լանկլուան յանգեցաւ այն կարծիքին, որ կարելի չէ ան ապրած ըլլայ Դ. դարուն եւ ըլլալ աշխարհիկ գործիչ քարտուղար, սակայն չփորձեց ժխտել Ագաթանգեղոսի բնագիրը յունարէն գրուած ըլլալուն վարկածը:

Բանասէրներու այլ խումբ մը Հերման Ալֆրետ Կուտշմիթ եւ ուրիշներ կասկածի ենթարկեց Ագաթանգեղոսի անունը, որ գոյութիւն ունի միայն հայկական խմբագրութեան մէջ։ Այդ խումբը "Ագաթանգեղոս" անունը կը համարէ ո՛չ թէ յատուկ անուն, այլ՝ բառ մը, որուն ստուգաբանական իմաստը պէտք է համապատասխաներ Հայաստանի մէջ տեղի ունեցած պատմա-քաղաքական իրադարձութեան իմաստին, այսինքն՝ Agatangelos-բարի հրեշտակ, ինչպէս՝ evangelia աւետարան եւայլն: Բայց Կուտշմիթը տարբեր խմբագրութիւններու համեմատական ուսումնասիրութեամբ հաստատեց, որ Ագաթանգեղոսի բնագիրը հայերէն է, իսկ յունարէնը՝ անոր թարգմանութիւնը:

Ըստ Նիկողայոս Մառի, Գրիգորի լուսաւորչական գործունէութեան մասին Դ․ դարուն եղած են զանազան զրոյցներ, որոնք վերապատմած եւ վերամշակած է Մեսրոպ Մաշտոց երկը կոչելով Ագաթանգեղոս՝ Αγαθάγγελος, որ կը նշանակէ լաւ, բարի լուր տուող, լրատու կամ լրաբեր կամ բարի հրեշտակութիւն բերող: Ագաթանգեղոսի ուսումնասիրութեամբ զբաղած են նաեւ Յ. Տաշեանը, Գ. Զարբհանալեանը, Գր. Խալաթեանցը, Բ. Սարգիսեանը, Գ. Տէր–Մկրտչեանը, Մ. Աբեղեանը, Ն. Ադոնցը, Կ. Մելիք–Օհանջանեանը, Ժ. Կարիթը, Ա. Տէր–Ղեւոնդեանը, Պ. Մուրատեանը: Այժմ կ՝ իշխէ այն տեսակէտը, որ Ա. հայ պատմագիր է, որ անոր երկը գրուած է Ե․ դարու առաջին կէսի հիւթեղ ու կենդանի հայերէնով:

                                     

3. "Պատմութիւն Հայոց" -ի Բովանդակութիւնը

Ագաթանգեղոսի պատմութիւնը կ՝ ընդգրկէ Գ․ դարու եւ Դ․ դարու սկիզբի իրադարձութիւնները՝ սկսած Սասանեաններու իշխանութեան սկիզբէն 226 մինչեւ Հայոց Տրդատ Գ․ թագաւորի գահակալութեան վերջին տարիները: Բաղկացած է յառաջաբանէ ու երեք մասերէ: Յառաջաբանին մէջ Ագաթանգեղոս տուեալներ կը հաղորդէ իր մասին եւ կը նշէ Պատմութիւնը գրելու շարժառիթները:

  • Երկրորդ բաժին ը՝ "Վարդապետութիւն Ս. Գրիգորի", քրիստոնէութեան հիմունքները պարունակող քարոզ է, ծաւալով աւելի ընդարձակ, քան պատմութեան մնացած բոլոր մասերը միասին: Այս բաժինը կը բացակայի յունական, աբարաբական թարգմանութիւններուն մէջ, ինչպէս նաեւ հայերէն խմբագրութեան քանի մը ձեռագրերու մէջ.
  • Առաջին մաս ը՝ "Վարք եւ Պատմութիւն Ս. Գրիգորի", նուիրուած է հայ-պարսկական պատերազմներուն, Տրդատ Գ․-ի գահակալութեանը, Գրիգոր Լուսաւորիչի "չարչարանքներուն" եւ Հռիփսիմեան կոյսերու հետ կապուած հրաշապատում անցուդարձերուն.
  • Երրորդ մաս ին մէջ՝ "Դարձ փրկութեան Աշխարհիս Հայաստան", կը նկարագրուի քրիստոնէութեան տարածումը Հայաստանի մէջ.

Ագաթանգեղոսի սկզբնաղբիւրները գրաւոր են ու բանաւոր: Գրաւորներէն են՝ Աստուածաշունչը, վարքաբանական-վկայաբանական, աստուածաբանական եւ պատմագրական երկեր: Բնաւոր աղբիւրներ են բանահիւսական նիւթերը՝ ժողովրդական զրոյցներն ու վէպերը. "Արտաւան եւ Արտաշիր" վէպը, Խոսրովի ու Անակի վիպական զրոյցը, հայրենական գահին տիրանալու համար Խոսրով թագաւորի ժառանգ Տրդատի տենչերն ու սխրանքները, "Տրդատ Եւ Հռիփսիմէ" վիպական դրուագըեւ ժողովրդական զրոյցներու մէջ պահպանուած "Լուսաւորչի Վէպը":

Ագաթանգեղոսի երկին մէջ իրադարձութիւններու եւ դէպքերու պատճառականութիւնն ու վերլուծութիւնը անտեսուած են: Պատմութեան առաջ մղիչ ուժը հրաշքն ու հրաշագործութիւնն են: Ամէն ինչ կը բացատրուի Աստուծոյ միջամտութեամբ եւ գերբնական ուժերու մասնակցութեամբ: Կեանքը պայքար է լոյսի ու խաւարի, Աստուծոյ եւ սատանայի, հաւատացեալի եւ անհաւատի միջեւ, այսպէս մեհեանները կը քանդուին խաչի զօրութեամբ, մարդակերպ հրեշներն ու դեւերը կը ցրուին լուսաւորիչի միջոցով՝ խաչի ազդեցութեամբ, խոզ-խոզակերպ Տրդատն ու անհաւատ հայ իշխանները կ՝ ընկճուին եւ փրկութիւն կը գտնեն լուսաւոր Աստուծոյ միջնորդութեամբ եւ այլն: Գործող անձերն այդ հակամարտ գերբնական ուժերու մարմնացումներն ու կրողներն են միայն: Ագաթանգեղոսը նաեւ կը ձգտի հիմնաւորել հայ եկեղեցւոյ ազգային ինքնուրոյնութիւնը "առաքելական ծագումը" եւ "գերապատիւ արժանիքը": Ագաթանգեղոսի Պատմութիւնը ունի նաեւ գեղարուեստական արժէք:

Ագաթանգեղոսի երկը, որպէս Հայաստանի պատմութեան աղբիւր, իր տեսակի մէջ թերեւս միակն է, որ կու տայ Հայաստանի դարձը, նիւթեր հայ հեթանոսական կրօնքի եւ ժողովրդական հաւատալիքներու մասին, կ՝արտացոլէ հին ու նոր կրօնքներու՝ քրիստոնէութեան ու հեթանոսութեան պայքարի աստիճանական զարգացումը, առաջինի վերջնական յաղթանակը: Վերջապէս, Ագաթանգեղոս կը հաղորդէ բաւական հարուստ տեղեկութիւններ Հայաստանի նախարարական կազմի, ներքին կեանքի, աշխարհագրութեան եւ տնտեսութեան մասին:

"Պատմութիւն Հայոց" -ը բաղկացած է.

Յառաջաբան
  • "Դարձ Փրկութեան Աշխարհիս Հայաստան".
  • "Վարք եւ Պատմութիւն Սրբոյն Գրիգորի".
  • "Վարդապետութիւն Սրբոյն Գրիգորի".


                                     

4. Թարգմանութիւններ

Ագաթանգեղոսի "Պատմութիւն" ը միջնադարուն թարգմանուած է յունարէն, արաբերէն, վրացերէն, հաբեշերէն, լատիներէն եւ ունեցած է քանի մը խմբագրութիւն: Առաջին եւ ամենակարեւոր թարգմանութիւնը յունականն է, որ ամբողջութեամբ յայտնի է միայն մէկ ձեռագիրի մէջ եւ կը գտնուի Ֆլորենսի Լարենդիանոս մատենադարանին մէջ: Ագաթանգեղոսի պատմութեան յունարէն թարգմանութեան ժամանակը բանասէրները կը համարեն Զ․ դարը: Սիմէոն Մեթափրասթեսը Ժ․ դարուն ամփոփեց յունարէն թարգմանութիւնը եւ տուաւ համառօտ խմբագրութիւն մը, որ ԺԱ դարուն թարգմանուեցաւ վրացերէնի: Յունարէնէ անփոփուած է նաեւ ԺԲ դարուն լատիներէն համառօտ խմբագրութիւնը:

Ագաթանգեղոսի պատմութեան յունարէն թարգմանութեան երեք նոր գրչագիրներ 1943–1946 թուականներուն հրապարակեց պելճիքացի հայագէտ Ժ. Կարիթը: Ագաթանգեղոսի երկի արաբերէն խմբագրութիւնը յայտնաբերած է Նիկողայոս Մառը 1902 թուականին, Եգիպտոսի Սինայի անապատի Ս. Կատարինէի վանքին մէջ։ Անիկա բոլորովին ինքնուրոյն, ըստ Մառի, մեզ չհասած հայերէն նախօրինակէն թարգմանուած յունարէն կորսուած խմբագրութեան մը թարգմանութիւնն է:

1946 թուականին ժ. Կարիթը հրատարակեց Մատրիտի յունարէն գրչագիրներէն մէկուն մէջ 1107 գտնուող Ագաթանգեղոսի Պատմութեան նոր խմբագրութիւն մը, որ կոչեց "Վարք" Գրիգոր Լուսաւորչի եւ ցոյց տուաւ, որ վերոյիշեալ արաբ խմբագրութիւնը կը ծագի յունական այս "Վարք" էն: Այսպիսով Ժ. Կարիթը հաստատեց Մառի այն ենթադրութիւնը, թէ բացի մեզ յայտնի հայերէն ընդարձակ խմբագրութենէն գոյութիւն ունեցած է նաեւ հայերէն այլ խմբագրութիւն: 1950 թուականին Ժ. Կարիթը հրատարակեց Ս. Կատարինէի վանքին մէջ յայտնաբերած արժէքաւոր արաբերէն ձեռագիր մը եւս, որ, անկախ Մառի յայտնաբերածէն, թարգմանուած է Ագաթանգեղոսի Պատմութեան յունարէն օրինակէն:

                                     

5. Երկեր

  • Vida de S. Gregorio, patriarca da Armenia. Conversao dos Armenios ao cristianisimo. Versao etiopica, publ. por Francisco Maria Esteves Pareira, Liboa, 1903.
  • Acta auctore Agathangelo, ex Bibliotheca Medicaea Florent. S. Laurentii, interprete J. Stiltingo, "Acta Sanctorum", Septemberis, 1762, t. 8.
  • Հայերէն հրտ. Գիրք վիպասանութեան, որ կոչի հոմանունակի Ագաթանգեղոս., ԿՊ, 1709: Այլ հրտ., Կ.Պոլիս, 1822, Վնտ., 1835, 1862, 1930, Թ., 1882, 1914 Թրգմ.
  • Storia di Agatangelo. Versione italiana, Illustrata dai monaci armeni Mechitaristi, riveduta quato allo stile da N. Tomaseo, Venezia, 1843.
  • Agatange. Historie du regne de Tiridate et de la predication de Saint Gregoire I Jlluminateurl traduite., V. Langloism, նրա Collection des bistoriends anciens et modernes de IArmenie. t. 1, P., 1867.
  • Ագաթանգեղայ Պատմութիւն Հայոց, աշխատ. Գ. Տէր–Մկրտչեան և Ս. Կանայանց, Տփղիս, 1909 քննական հրտ.
  • Марр Н., Крещение Армян, Грузии, Абхазов и Аланов Святым Григорием Арабская версия, СПБ, 1905.
                                     

6. Գրականութիւն

  • Weber S., Die Katholische Kirche in Armenian., Freiburg in Breisgau, 1903.
  • Անասեան Հ.Մ.,հայկական մատենագիտութիւն, հտ. Ա, Երեւան, 1959, էջ 161–213.
  • Մելիք Օհանջանեան Կ., Ագաթանգեղոսի պատմութիւնն ու անոր ժողովրդական բանաւոր սկզբնաղբիւրները, "Մառը Եւ հայագիտութեան հարցերը",Ե.,1968.
  • Адонц Н., Армения в эпоху Юстиниана, СПБ, 1908.
  • Garitte G., Documents pour IAgathange R., 1946, Garitte G., Une version arabe de lAgathange grec dans ie Sin. ar. 395, Louvain, 1950.
  • Gutshmid A., Agathangelos, Lpz., 1877.
  • Thoumaian G., Agathangelos et la doctrine de lÉglise Arménienne au V siècle Lauzanne, 1879.
  • Թոփճեան Արամ, Ագաթանգեղոսի "Պատմութեան" Վիեննայի կրկնագիր ձեռագիրը "Պատմա-բանասիրական հանդէս", 2005, № 2, էջ 144-153.
  • Սարգիսեան Բ., Ագաթանգեղոս եւ իր բազմադարեան գաղտնիքը, Վենետիկ, 1890.
  • Յակովբոս Տաշեան, Ագաթանգեղոս առ Գէորգայ Ասորի եպիսկոպոսին եւ ուսումնասիրութիւն Ագաթանգեղեայ գրոց, Վիեննա, 1891.
  • Lagarde P., Agathangelus und die Akten Gregors von Armenien, Gottingen, 1887.
  • Ryssel V., Ein Brief Georgs, Bischofs der Araber, an den Presbyter Jesus, aus dem Syrischen ubersetzt und erlautert., "Erweiterter Separatabdruck aus den Theologischen Studien und Kritik", Gotha, 1883.
  • Նորայր Բիւզանդացի, Կորիւն վարդապետ և նորին թարգմանութիւնք, Տփղիս, 1900.
  • Carriere A., Les huit sanctuaires de IArmenie payanne dapres Agathange et Moise de Khoren, P., 1899.
  • Տէր–Ղեւոնդեան Ա., Ագաթանգեղոսի արաբական նոր խմբագրութիւնը արաբերէն, բնագիր եւ ուսումնասիրութիւն, Ե., 1968.


                                     
  • որդիի Հայոց դրածոյ թագաւոր Որմիզդ - արտաշիրի կազմակերպած դաւադրութեան: Ագաթանգեղոս Պատմութիւն Հայոց, Թ., 1909 Մովսէս Խորենացի, Պատմութիւն Հայոց, Ե., 1968
  • թարգմանութիւններէն կը գրեն նաեւ իրենց անձնական գործերը Հայ առաջին պատմիչներն էին Ագաթանգեղոս Փաւստոս Բիւզանդ, Եղիշէ, Ղազար Փարպեցի եւ Մովսէս Խորենացի Հայ առաջին
  • ժամանակին անոնցմո վ կը զարդարէին մրցումներու յաղթականներու ճակատները Ագաթանգեղոս պատմիչը եւ մեր պատմահայրը Մովսէս Խորենացին գրած են նաե Հայոց Տրդատ Գ
  • Կաթողիկոսի ջանքերով նորոգուած են վանքին պարիսպներն ու այլ շինութիւնները Ագաթանգեղոս Հայոց պատմութիւն, Երեւան, 1983 Կ. Մաթեւոսեան, Խոր Վիրապի վանքը եւ
  • Տասնեօթ տարեկանին ուխտած է պատրաստուիլ եկեղեցական ծառայութեան 1845 - ին Ագաթանգեղոս - ի կրկնագիր օրինակը, որ իր հնութեամբ զմայլեցուցած էր Այտընեանը, նիւթ մատակարարած
  • Պ. Սելեցկի, թարգմ Ս. Մ. Կրկեաշարեան - Երեւան, Լոյս, 1985 թ., 264 էջ Ագաթանգեղոս - Պատմութիւն հաեօց Երեւան - 1983 Անանիայ Շիրակացու մատենագրութիւնը
  • իշխաններ եւ նշանաւոր այլ անձինք: Ս. Էջմիածին Ս. Հռիփսիմէի եկեղեցի Շողակաթ Ագաթանգեղոս Հայոց պատմութիւն, Երեւան, 1983: Սեբէոս, Պատմութիւն, Երեւան, 1979: Շահխաթունեանց
  • ի կայսերական մատենադարանին ի Վիեննա, Վիեննա, 1891 Յակովբոս Տաշեան, Ագաթանգեղոս առ Գէորգայ Ասորի եպիսկոպոսին եւ ուսումնասիրութիւն Ագաթանգեղեայ գրոց
  • շրջանին համար Արծրունի օգտագործած է հին պատմագիրներու գործերը, ինչպէս Ագաթանգեղոս Փաւստոս, Կորիւն, Փարպեցի, Եղիշէ, Խորենացի, եւայլն եւ անյայտ աղբիւրներ
                                     
  • նշանաւորուած է նաեւ հայ պատմագրութեան ստեղծմամբ Առաջին պատմագիրներու Ագաթանգեղոս Փաւստոս Բիւզանդ Կորիւն, Եղիշէ, Մովսէս Խորէնացի, Ղազար Փարպեցի երկերը
  • ուսեալ էր, ոմանք անոր շարադրածին մէջ տեղ - տեղ անյարմար բաներ նկատեցին եւ Ագաթանգեղոս կոչուած առաջին գիրքին նման ճշմարիտ չհամարեցին, բայց վախնալով հարկադրուեցան
  • կարգերու հաստատումը, քրիստոնէութեան ընդունումը, Հայոց գիրերու գիւտը Ագաթանգեղոս Հայոց պատմութիւն, Ե 1983 Մովսէս Խորենացի, Պատմութիւն Հայոց, Ե 1968
  • դիցաբանութեան մէջ թորը, որ որոտումի աստուածն է, նոյնպէս առնչուած է վահագնի: Ագաթանգեղոս պատմիչ, վահագնը Վիշապաքաղ կը կոչէ, իսկ Մովսէս խորենացի պատմահօր համաձայն
  • միւսին շարունակելով, մեզ հասցուցած են հայոց 3 - 5 - րդ դարերու պատմութիւնը: Ագաթանգեղոս պատմական տեղեկութիւններուն զուգահեռ, կը ներկայացնէ քրիստոնեայ սուրբերու

Users also searched:

ագաթանգեղոս 7, ագաթանգեղոս, ագաթանգեղոսի 6, ագաթանգեղոսի կենսագրությունը, ագաթանգեղոսի հայոց պատմություն, ագաթանգեղոսի փողոց, ереван, բուզանդ, ինչ է նշանակում ագաթանգեղոս, ագաթանգեղոսի, Ագաթանգեղոս, ագաթանգեղոս, պատմություն, հայոց, կենսագրությունը, նշանակում, ереван, փողոց, ագաթանգեղոսիհայոցպատմություն, բուզանդ, ագաթանգեղոսիկենսագրությունը, ինչէնշանակումագաթանգեղոս, ագաթանգեղոսիփողոցереван, հայաստանի պատմութիւն. ագաթանգեղոս,

...

Encyclopedic dictionary

Translation

Ագաթանգեղոսի հայոց պատմություն.

Ագաթանգեղոս. Կենսագրություն. ԱԳԱԹԱՆԳԵՂՈՍ. Պատմաբան. 5 րդ դար. Եղել է հայ առաջին մատենագիրներից։ Նրա անունով մեզ է​.





Ագաթանգեղոսի կենսագրությունը.

Երևանի փողոցներում. Ագաթանգեղոս. Ստուգեք Ագաթանգեղոս թարգմանությունները into ռուսերեն ի վրա: Նայեք sentences.


Ագաթանգեղոս 7.

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար Գիտական Գրադարան. Դիտումների քանակ 1464. Բնակարան Վարձ. Երևան, Կենտրոն, Ագաթանգեղոս փող. ID 54787. $ 300. room. Ագաթանգեղոսի փողոց, ереван. Հանրագիտարան. Բնակարան Երևան Մեծ Կենտրոն Ագաթանգեղոսի փողոց Մ.Կ. Բնակարանի մակերեսը ք մ N A. Ինչ է նշանակում ագաթանգեղոս. Արցախբանկ Ագաթանգեղոս. Ագաթանգեղոս 5 րդ դար 6 րդ դար, հայ գրականության ոսկեդարի պատմիչ, ​Պատմություն.





Ագաթանգեղոսի 6.

2 սենյականոց բնակարան. Ագաթանգեղոս. 11 Դեկ, 2017. Ագաթանգեղոս։ Սկսվում է Տիգրան Մեծի պողոտայի և Խանջյան. Ագաթանգեղոս Արշակունյաց Գր. Մարդիկ նաև որոնում են. Ստանդարտ Բնակարան Երևան Մեծ. Ագաթանգեղոսը Պատմություն Հայոց երկի ​հայտնի է նաև Գիրք Ս. Գրիգորիսի կամ.


Վաճառվում է 2 սենյականոց բնակարան.

Ագաթանգեղոսը, նրան հետեւելով նաեւ Խորենացին եւ Սեբեոսը, III դարում հիշատակում են. Մեծանուն Հայեր. Հայոց պատմություն: Ագաթանգեղոս Թարգմ., by Ագաթանգեղոս, IV դար Տեր Մկրտչյան Գ.


Ագաթանգեղոսի փողոցում և.

Վարդապետություն Սուրբ Գրիգորի ըստ Ագաթանգեղոսի ՀԵՂԻՆԱԿ Ագաթանգեղոս. Հետադարձ կապ FINCA Armenia. Ագաթանգեղոսի և նրա Հայոց պատմության ման հասեա առ իս ոմն Ագաթանգեղոս, որ ի քաղաքէ.





2 սենյականոց բնակարան Ագաթանգեղոս.

Ագաթանգեղոսի փողոցում և Ագաթանգեղոս ​Արշակունյաց Գր. Լուսավորիչ. Ագաթանգեղոս 2ա հասցեում մեկնարկել. Ագաթանգեղոս առ Գեորգա Ասորի եպիսկոպոսին և ուսումնասիրություն Ագաթանգեղա գրոց. Ագաթանգեղոս Hayazg. Հայաստանի գանձեր Ագաթանգեղոս. 660. 05.08.​2015. Բացահայտեք հայի հոգևոր նկարագիրը.





Ագաթանգեղոս առ Գեորգա Ասորի.

Ինֆորմացիա. Վաճառվում է բնակարան Ագաթանգեղոսի փողոցում, 39.7 քմ, 1 սենյակը. Ռեֆերատներ Ագաթանգեղոս. For Sale 2 room Apartments Երևան, Փոքր Կենտրոն, Ագաթանգեղոս. For Sale 2 room Apartments Երևան, Փոքր. Ինքնություն Ագաթանգեղոս: Հայոց. ԳԼԽԱՄԱՍԱՅԻՆ ԳՐԱՍԵՆՅԱԿ ՀՀ, Երևան 0023 Ագաթանգեղոսի 2ա Հեռ. 374 12 55 Էլ. հասցե info@​.


Վարդապետություն Սուրբ Գրիգորի.

Ագաթանգեղոս. Ժամանակաշրջան: 5րդ դար. Ոճ: Պատմիչ. 4 րդ կամ 5 րդ դար հայ գրականության. Ագաթանգեղոս histor.am. Պարզապես կոչվել է Պատմություն Ագաթանգեղոսի կամ Գիրք Գրիգորիսի: Գրվել​. ԱԳԱԹԱՆԳԵՂՈՍԻ ԵՐԿԸ. Երևան, Կենտրոն, Ագաթանգեղոս փող. ID 104744. $ 421 ​. 2 Սենյակ 75 Ք.Մ 5 10 2.8 Մ 1. Շինության տիպը.





Երթևեկության կազմակերպման.

Վարձով է տրվում 3 սենյականոց բնակարան Ագաթանգեղոս փողոցում: Ընդհանուր մակերեսը. Ագաթանգեղոսի Untitled. Վաճառվում է 2 սենյականոց բնակարան Ագաթանգեղոս 7 հասցեում, 2 րդ հարկում ​բնակելի.


Բռանդմաուեռ, Մեդիասիթի Երևան.

Հունարեն Ագաթանգեղոս նշանակում է ավետիս: Ագաթանգեղոսի անձի և երկի ստեղծման մասին. Ագաթանգեղոս. Պատմութիւն Հայոց. Արցախբանկ Ագաթանգեղոս, Արցախբանկ Երևան, Կենտրոն Ագաթանգեղոսի 22, 0010, Արցախբանկ 374. Արցախբանկ ՓԲԸ Ագաթանգեղոս. Գովազդի բնութագիրը. ID, MC2. Կարգավիճակ, Ազատ է. Հասցե, Ագաթանգեղոս 7. Օպերատոր. Խորենացի Ագաթանգեղոսի Հետք. ԱԳԱԹԱՆԳԵՂՈՍ հուն. αvγαϑοvς – բարի,αjγγελος – հրեշտակ, լրաբեր ծ. և մ. թթ.անհտ, V դարի պատմիչ,.


Ագաթանգեղոս AV Production.

ԱԳԱԹԱՆԳԵՂՈՍԻ ԵՐԿԸ՝ ՎԱՂՄԻՋՆԱԴԱՐՅԱՆ. ՀԱՅՈՑ Տաշեան, Ագաթանգեղոս առ Գէորգայ Ասորի. Ագաթանգեղոս փող. Yerkir Realty. Ագաթանգեղոս Արշակունյաց Գր. Լուսավորիչ խաչմերուկում ապրիլի 29 ից կկատարվի.





...
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →