Back

ⓘ The Tell-Tale Heart




The Tell-Tale Heart
                                     

ⓘ The Tell-Tale Heart

The Tell-Tale Heart-ը, պատմուածք մըն է, գրուած Էտկար Ալլան Փոյի կողմէ: The Tell-Tale Heart-ը առաջին անգամ հրատարակուեցաւ 1843 թուականին The Pioneer հրատարակչութեան կողմէ։ Այս կարճ պատմութիւնը կը խօսի անձի մը մասին որ իր ճիգերով կը փորձէ ընթերցողին հասկցնել իր "ողջմտութեան" մասին, միաժամանակ բացատրելով թէ ինք ինչպէս ծերունի մը սպանեց:

Փոյին բացատրութեամբ, զոհը՝ այսինքն ծերունին ունէր անգղ աչք մը որ կը նեղացնէր պատմիչին: Այս պատճառով, ան զգոյշ ձեւով կորոշէ սպանել ծերունիին, եւ անոր մարմինը անդամահատելով, զայն կը պահէ յատակին տախտակներուն տակ:

Ի վերջոյ պատմիչը յանձաւոր կը զգայ, եւ կը սկսի լսել կամ երեւակայել ծերունիին սիրտին տրոփումները յատակին տակէն:

Այս պատմութիւնը հրատարակուեցաւ Յունուար 1843 թուականին, The Pioneer հրատարակչութեան կողմէ: The Tell-Tale Heart-կը նկատուի անգլերէն գրականութեան ամէնէն նշանաւոր եւ յաջող գործերէն մէկը: Ինչպէս նաեւ Փոյին ամէնէն կատարեալ պատմութիւններէն մէկը:

Պատմութեան մէջ, յստակ չէ թէ ինչ է ծերունիին եւ պատմիչին յարաբերութիւնը: Պատմիչը կուարանայ ունենալ ատելութեան զգացումներ ծերունիին հանդէպ, ըսելով թէ ծերունին երբեք վնաս չէ հասցուցած իրեն: Պատմիչը նաեւ անոր չսպանեց անձնական գոհունակութեան համար, այլ իր անգղ աչքին համար որ ըստ պատմիչին, այդ կը ներկայացնէ գէշ ուժ մը:

                                     

1. Նիւթը

The Tell-Tale Heart պատմութիւնը, պատմուած է առաջին դէմքով անծանօթ պատմիչի մը կողմէ, որ կը հաստատէ թէ ինք ողջամիտ եւ առողջ է, սակայն կը տառապի հիւանդութիւնէ մը: Այդ ծերունին որ իրեն հետ կապրի, ունի գունատ կապոյտ աչք մը, որ այնքան կը նեղացնէ պատմիչին մինչեւ ան կորոշէ սպանել ծերունին: Պատմիչը մի քանի անգամ կը շեշտէ թէ ան կը սիրէ ծերունին, միայն չի սիրեր անոր աչքը: Պատմիչը կըսէ թէ իր զգուշութեամբ կազմակերպուած ծրագիրը ծերունիին սպանելու համար շատ խելացի եւ մանրամասնուած ծրագիր մըն է, թէ անկարելի է իրեն խելագար ըլլալը: 7 օր ամէն գիշեր, պատմիչը ծերունիին սենեակին դուռը կը բանայ եւ տեսնելով թէ անոր անգղ աչքը միշտ գոց է, կը մերժէ անոր սպանել:

8-րդ գիշերը, ծերունին կարթննայ, երբ որ աղմուկ մը կը լսէ: Պատմիչը չի տատամսիր, եւ մի քանի վայրկեան ետք, բարակ լոյսի մը միջոցով ան կը նշմարէ ծերունիին անգղ աչքը, որ բաց է: Ան կը սկսի լսել ծերունիին բարձր ու վախով լեցուն սիրտին տրոփումները ու անմիջապէս կը յարձակի անոր վրայ, ու այդպէս կը սպանէ:

Ան շուտով անդամահատելով ծերունիին մարմինը, զայն կը դնէ անոր սենեակին գետնի տախտակներուն յատակին տակ եւ կը մնայ ոչ մէկ փաստ ծերունիին մահուան համար: Սակայն, դրացիները տարօրինակ աղմուկներ լսելով, կը կանչեն ոստիկաններուն եւ մի քանի վայրկեան ետք 3 ոստիկաններ կը հասնին պատմիչին տունը: Պատմիչը անոնց կը տանի ծերունիին սենեակը, որուն յատակին տակ կը գտնուի անոր մարմինը եւ բոլորը մէկ կը նստին այդ սենեակին մէջ։ Ոստիկանները տեսնելով պատմիչին հանդարտ եւ խաղաղ վարուելակերպը, ոչ մէկ բան կը կասկածին:

Մի քանի վայրկեան ետք, պատմիչը կը սկսի յանձաւոր զգալ եւ տարօրինակ ձայն մը կը լսէ: Երբ ձայնը աւելի կը բարձրանայ, պատմիչը եզրակացութեան կը հասնի թէ այս ձայնը ծերունիին սիրտին տրոփումներն են: Ձայնը աւելի կը բարձրանայ, սակայն ոստիկանները ոչ մէկ բան կը նկատեն:

Վախնալով այս ձայներէն, ու կարծելով թէ ոստիկաններն ալ այդ մէկը կը լսեն, պատմիչը չդիմանալով իր յանձանքին կը խոստովանի ծերունիին մահին մասին ու յատակը կոտրելով ցոյց կու տայ անոր մարմինը:

                                     

2. Հրատարակչութեան պատմութիւն

The Tell-Tale Heart -ը առաջին անգամ հրատարակուեցաւ Յունուար 1843 թուականին, The Pioneer անունով թերթիկի մը կողմէ: Փոն պիտի ստանար 10 տոլար իր պատմութեան համար: Պատմութիւնը կրկին հրատարակուեցաւ 23 Օգոստոս 1845 թուականին Broadway թերթիկին մէջ: The Tell-Tale Heart -ը մի քանի անգամ թողարկուեցաւ Փոյին կեանքին ընթացքին:

                                     

3. Անգլերէն գրականութիւն

  • Fisher, Benjamin Franklin. Poe and the Gothic Tradition//The Cambridge Companion to Edgar Allan Poe / Kevin J. Hayes. - Cambridge: Cambridge University Press, 2002. - P. 72 - 91. - ISBN 0521797276
  • Benfey C. Poe and the Unreadable: The Black Cat and The Tell-Tale Heart//New Essays on Poes Major Tales. - Cambridge University Press, 1993. - 134 p. - ISBN 978-0521422437
  • Sova, Dawn B. Critical Companion to Edgar Allan Poe: A Literary Reference to His Life and Work. - NY: Facts on File, 2007. - viii+458 p. - ISBN 978-0816064083
  • Cleman J. Irresistible Impulses: Edgar Allan Poe and the Insanity Defense//Blooms BioCritiques: Edgar Allan Poe. - Philadelphia: Chelsea House Publishers, 2001. - 112 p. - ISBN 0791061736
                                     

4. Արտաքին յղումներ

  • "Ballade Fantastique: d’après "Le Coeur Révélateur" d’Edgard Poe" для арфы, մաս 1, մաս 2
  • Անիմացիոն ֆիլմ Ջեյմս Մեյսոն 1953 անգլերէն
  • Պատմվածքի ռադիոհաղորդումները "The Tell-Tale Heart" 1940 - 1950-ական թվականներ անգլերէն
  • "The Poe Museum" - պատմվածքի ամբողջ տեքստւ անգլերէն
  • Պատմվածքը կարդում է Վինսենտ Փրայսը часть 1, часть 2 անգլերէն
  • "The Tell-Tale Heart" կոմպոզիցիան ըստ "The Alan Parsons Project" խմբի
  • "The Tell-Tale Heart" - պատմվածքի տեսքստն առաջին հրատարակությունում Pioneer, 1843, № 1 անգլերէն