Back

ⓘ Ստորոգութիւն:Հայ մատենագիրներ




                                               

Աբրահամ Խոստովանող

Ծնած է Տայոց գաւառի Զենակս գիւղին մէջ, որմէ առաջ եկած է իր Զենակեցի կոչումը։ Մասնակցած է Վարդանանց պատերազմին։ Պարսից Յազկերտ արքայի հրամանով 454-ին հայ նախարարներու եւ հոգեւորականներու հետ տարուած է Պարսկաստանի Դենշապուհ քաղաքը, ուր չարչարուած է պարսից կողմէն՝ կտրած են ականջները եւ աքսորած զինք Ասորեստան։ Այնտեղ Աբրահամ Խոստովանող ասորերէնէն թարգմանած է Նփրկերտի Մարութաս եպիսկոպոսի գրած "Վկայք Արեւելից" գործը։ Նփրկերտը ներկայ Մուֆարզին կամ Ֆարզին քաղաքն է, որ պատմական Տիգրանակերտն է՝ Տիարպէքիրը, որ Ամիդն է։ Նփրկերտը կոչուած է նաեւ մարտիրոսաց քաղաք, որովհետեւ հոն Դ. դարուն պարսից երկարակեա ...

                                               

Արիստակէս Լաստիվերցի

Արիստակէս Լաստիվերցի, 1080), 11-րդ դարու հայ պատմիչ, աստուածաբան։ Վկայ եղած է սելճուք թուրքերու վայրագութիւններուն, Արծնի եւ Սմբատալեռան սոսկալի կոտորածներուն, տեղահանուած եւ հալածուած է։ Արիստակէս Լաստիվերցին խորացած է աստուածաբանութեան եւ ճարտասանութեան մէջ, տիրապետած է յունարէնին, ուսումնասիրած Հայաստանի եւ Բիւզանդիոնի պատմութեանը։ Ամենայն հայոց կաթողիկոս սարգիս Ա Սեւանցիի յանձնարարութեամբ գրած է "պատմութիւնէ երկ", ուր կը ներկայացնէ 1001- 1072 թթ. վերաբերող պատմական իրադարձութիւնները։ Կը նկարագրէ սելճուք-թուրքերու արշաւանքները՝ մանրամասն ներկայացնելով անոնց ընթացքին հայոց աշխարհին հասած ...

                                               

Եղիշէ

Այս պատմիչի մասին քիչ բան գիտենք, այն քիչն ալ մեզ հասցրած է աւանդութիւնը, որու համաձայն Եղիշէն եղած է վարդապետ Սահակի եւ Մաշտոցի կրտսեր աշակերտներէն։ Եղիշէն սկզբնական կրթութիւնը ստացած է հայրենիքին մէջ, նորաբաց դպրոցներու մէջ հայերէնի հետ սորված է նաեւ յունարէն, ասորերէն եւ պարսկերէն։ Ապա Մեսրոպ Մաշտոցի եւ Սահակ Պարթեւի կողմէ խումբ մը այլ աշակերտներու հետ 432-433 թթ ուղարկուած է Ալեքսանտրիայի հռչակաւոր համալսարան։ Մի քանի տարի այնտեղ սորվելէ յետոյ 441-442 թթ վերադարձած է Հայաստան՝ ստանալով վարդապետական աստիճան։ Եթէ ընդունենք, որ Եղիշէն Ալեքսանտրիա մեկնելիս եղած է 24-25 տարեկան հասակին, ապա ...

                                               

Պետրոս Սիւնեցի

Պետրոս Սիւնեցի, ապրած է Զ. դարու սկիզբը։ Կոչուած է քերթող, ինչ որ ապացոյց թէ մաս կազմած է Յունաբան դպրոցի շարժումին։ Եղած է Սիւնեաց եպիսկոպոս, մասնակցած է Ներսէս Բ. Բագրեւանդացիի կազմած Դուինի Բ. ժողովին 554 թուին։ Իր մասին Ստեփանոս Օրբէլեան շատ մեծ դրուատիքով կարտայայտուի Ուստի Պետրոս Սիւնեցին եղած է լաւ պատրաստուած մատենագիր մը։ Ան կը համարուի Սրբոց Թարգմանչաց աստղահոյլէն մէկը՝ 36 մատենագիր կաթողիկոսներու, եպիսկոպոսներու, վարդապետներու ու միակ աշխարհական՝ Գրիգոր Մագիստրոսի կողքին, որոնք իբրեւ թարգմանիչ կամ ինքնագիր հեղինակներ՝ գործեցին եւ արդիւնաբերեցին Ե ԺԲ. դարերուն: Դժբախտաբար գրած գո ...

                                               

Վրթանէս Քերթող

Վրթանէս Քերթող, Քչկանորդի, մատենագիր, դաւանաբան։ Ըստ 10-րդ դարու պատմիչ Ուխտանեսի, սորված է Դուինի կաթողիկոսարանի դպրատան մէջ։ Վրթանէս Քերթող, Գրիգոր անունով մի վարդապետի հետ, մասնակցած է Կ. Պոլսոյ մէջ 589-ին գումարուած եկեղեցական ժողովին՝ որպէս Մովսէս Բ․ Եղիվարդեցի կաթողիկոսի նուիրակ։ Վերջինիս մահից յետոյ՝ 604-ին, ընտրուել է կաթողիկոս. տեղապահ մինչեւ Աբրահամ ԱՅ Աղբաթանեցու ընտրութիւնը։ Եղած է ժամանակի ուսեալ եւ գիտուն աստուածաբաններեն, ընտիր ոճով գրելու համար իրեն տրուած է Քերթող մակդիրը։ Վրթանէս Քերթողի տեղապահութեան օրօք սկիզբը առած են հայ-վրացական եկեղեցական վէճերը՝ կապուած քաղկեդոնակա ...

                                     

ⓘ Հայ մատենագիրներ

  • կ աշխատէին, կ ուսուցանէին ժամանակի նշանաւոր փիլիսոփաներ, աստուածաբաններ, մատենագիրներ պատմաբաններ, բնական գիտութեան ներկայացուցիչներ: Անոնք խոր ու բազմակողմանի
  • Chahan de Cirbied, 16 Փետրուար 1772, Եդեսիա - 5 Դեկտեմբեր 1837, Թիֆլիս հայ մատենագիր, քերական: Նախնական կրթութիւնը կը ստանայ Եդեսիոյ մէջ 1787 - ին կը
  • մահուան թուականները անյայտ 14 - րդ դարու վերջաւորութեան եւ 15 - րդ դարու սկիզբի հայ մեկնիչ, մանկավարժ եւ գրիչ, որուն աշխատութիւնները մեծապէս ընդօրինակուած ու
  • Աբրահամ Խոստովանող, Ե. դարու հայ մատենագիր Կը պատկանէր Ղեւոնդեանց խումբին Ծննդեան եւ մահուան թուականը անյայտ է Ծնած է Տայոց գաւառի Զենակս գիւղին մէջ
  • 1002, գ. Լաստիւեր Բարձր Հայք նահանգի Կարնոյ գաւառ 1080 11 - րդ դարու հայ պատմիչ, աստուածաբան Վկայ եղած է սելճուք թուրքերու վայրագութիւններուն, Արծնի
  • Օսմանեան Կայսրութիւն - 8 Դեկտեմբեր 1496, Պրուսա, Օսմանեան Կայսրութիւն հայ բնագէտ բժիշկ, մատենագիր, բառարանագիր Ծնած է Ամասիա քաղաքին մէջ Շրջած արեւելքի
  • տրուած է Քերթող մակդիրը Վրթանէս Քերթողի տեղապահութեան օրօք սկիզբը առած են հայ - վրացական եկեղեցական վէճերը կապուած քաղկեդոնականութիւն ընդունելու Վրաց եկեղեցիի
  • Արեւելից Կողմանց պատմութեան Ուսումնասիրողները ցոյց կու տան, որ այս աղբիւրը հայ հեղինակներուն թէեւ ծանօթ եղած է Ը. դարէն սկսեալ, սակայն առաջինը որ անոր
  • Պետրոս Սիւնեցի, ապրած է Զ. դարու սկիզբը Կոչուած է քերթող, ինչ որ ապացոյց է թէ մաս կազմած է Յունաբան դպրոցի շարժումին Եղած է Սիւնեաց եպիսկոպոս, մասնակցած

Users also searched:

...
...
...