Back

ⓘ Ստորոգութիւն:Հայոց պատմութիւն




                                               

Ազգային Սահմանադրութիւն

Հայոց ազգային սահմանադրութիւն կամ Հայ ժողովուրդի կարգաւորումը 1863-ին Օսմանեան կայսրութիւնը հաւանութիւն տուած է "Օրէնսգիրքի կանոնակարգ" -ին, որ բաղկացած էր 150 յօդուածներէ, մշակուած էր Հայաստանի մտաւորականներու կողմէ: Վերջիններս կը սահմանէին պատրիարքին լիազօրութիւնները, եւ նորաստեղծ "Հայոց ազգային ժողով" -ը։ Այս օրէնսգիրքը տակաւին աշխոյժ է սփիւռքի հայկական եկեղեցիներուն մէջ։ Արեւմտահայ մտաւորականներու ջանքերով, 1853-ին կը սկսի պատրաստութիւնը Հայոց ազգային սահմանադրութեան։ Հայ համայնքին ղեկավարները զայն կը հաստատեն 1860-ին, եւ Օսմանեան կառավարութեան վաւերացումէն ետք,1863-ին, գործադրութեան կ ...

                                               

Աղուանք

Աղուանք, Աղբանիա կան Աշխարհ Առանայ. աշխարհ եւ ազգ, սահմանակից Հայաստանի, սահմաններն են, արեւելքէն՝ Կասպից ծով. հիւսիսէն՝ Դարբանդէն մինջեւ Ալազան երկնցած հին պարիսպը, արեւմուտքէն ՝ Ալազան եւ Խրամ գետակները, հարաւէն՝ Կայենի լեռները, ամբողջ, Գարդման, Գանձակ եւ Արցախ եւ Երասխի ձախ ափերն։ Այս սահմանաց մէջ տարածուած երկիրը մեր մատենագիրներէն Աղուանք կամ Աշխարհ Առանայ կը կոչուի, Խորենացիէն՝ նաեւ Խորին Հայք։ Աղուանից ազքը ծագած կը համարուի մեր Հայկաղն Սիսակ նահապետէ, որ իր հոր Գեղամայ երկիրները ժառանգելէն եւ իր անուամբ այն աշխարհը Սիսական կամ Սիւնիք կոչելէ վերջ, ընդարձակեց իր երկիրը մինջեւ Հունարա ...

                                               

Արածանիի Ճակատամարտ

Արածանիի ճակատամարտը, տեղի ունեցած է հայկական եւ հռոմէական զօրքերու միջեւ, Արածանի գետի մօտ։ Ք.Ա. 69-ին՝ Տիգրանակերտի ճակատամարտի ընթացքին հռոմէական զօրավար Լուկուլլոսը, չկարողանալով վերջնականապէս ընկճել հայկական բանակը, կը նահանջէ հարաւ եւ վերահաս ձմրան բանակ կը հաստատէ Տիգրան Բ. Մեծի դէմ ապստամբած Կորդուք գաւառին մէջ։ Վճռական ճակատամարտ տալու մտադրութեամբ, Ք.Ա. 68-ի գարնան՝ Լուկուլլոս կանցնի Հայկական Տաւրոսի լեռները եւ կը վերսկսի պատերազմը։ Հայկական բանակը խոյս կու տայ դաշտային ճակատամարտէն՝ միաժամանակ յանկարծակի հակագրոհներով ու լեռնային փոքր կռիւներով խափանելով հակառակորդին մատակարարու ...

                                               

Արեւմտահայ Ազգային Ազատագրական ՇարժումներուՎերելքը 1890-ական Թուականներին

Արեւմտահայ ազգային ազատագրական շարժումներու վերելքը 1890-ական թուականներուն. Արեւմտահայութիւնը սուլթանական կառավարութեան ազգահալած քաղաքականութեանը պատասխանած է ազատագրական պայքարի նոր վերելքով։ Յունիս 1890 թուականին Կարինի մէջ կեղծ լուրեր տարածուած են հայերու՝ ապստամբութեան պատրաստուելու մասին։ Խուզարկելու նպատակով թուրք ոստիկանները պատարագի ժամուն ներխուժած են եկեղեցին։ Ժողովուրդը հնչակեաններու գլխաւորութեամբ դիմագրաւած է անոնց, սպաննուած ու վիրաւորուած է աւելի քան 20 հայ։ 2 օր ետք իշխանութիւնները նոր ջարդեր կազմակերպած են քաղաքի հայկական թաղամասերուն մէջ։

                                               

Արմաւիր

Արմաւիր քաղաք, Ք. հ. 9-րդ դարէն՝ քաղաք Մեծ Հայքի Բագրատունիներու թագավորութեան կազմում։ Կազմաւորուած է Հայոց Արմաւիր մայրաքաղաքի հիմքի եւ շրջակայ ագարակներու՝ մայրաքաղաքի արեւելեան թաղամասեր հիմքի վրայ։ Բագրատունիներու օրով ունեցած է աւելի քան 10 հազար բնակիչ եւ թագաւորութեան չորրորդ քաղաքն էր։ Մատենագրութենէն, ինչպէս նաեւ Արմաւիր ի պեղումներու արդիւնքներով յայտնի են Արմաւիր քաղաքի երկու թաղամասերը՝ Ալիսոու եւ Բլուր 18-րդ դարու առաջին կիսուն, Երեւանի պարսկական խանի որոշմամբ, սկիզբ դրուեցաւ Արմաւիր մայրաքաղաքի ավերակներու ավերումը։ Քաղաքը հանդիսացաւ որպէս "պատրաստի քարհանք" ։ 13-րդ դարին թա ...

                                               

Արշարունիք

Արշարունիք ՝ գաւառ Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի, հինէն յայտնի էր նաեւ Երասխաձոր անունով։ Սկզբնապէս կը պատկանէր Արշակունիներու արքունական տանը, սակայն հետագային կը տրուի Արշակունիներու տան ճիւղերէն մէկուն՝ Կամսարական նախարարական տանը։ կ՝ենթադրուի, որ իր անունը ստացած է գաւառի առաջին տիրակալ՝ Արշաւիր Կամսարականի անունէն։ Գաւառը կը տարածուէր Երասխ եւ Ախուրեան գետերու կազմած արեւմտեան անկիւնին մէջ։ Արշարունիքի մէջ կը գտնուէին Կաղզւանի յայտնի աղահանքերը։ Արաբական տիրապետութեան ժամանակաշրջանին Հայաստանի բազմաթիւ այլ նախարարական տներու հետ միասին աստիճանաբար իրենց քաղաքական ազդեցութիւնը կը կորսնցնէի ...

                                     

ⓘ Հայոց պատմութիւն

  • Երեւան, 1979 Ռաֆայէլ Իշխանեան, Պատկերազարդ պատմութիւն հայոց գիրք երկրորդ, Երեւան, 1997 Հայ ժողովուրդի պատմութիւն հատոր առաջին, Հայկական ՍՍՀ ԳԱԱ հրատարակչութիւն
  • Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութիւն հատ. Բ. 1898 - 1908 թթ. Պէյրութ, 2008, 400 էջ Ներսիսեան Աշոտ, Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութիւն հատ. Գ. 1908 - 1918 թթ
  • Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերու յուշահամալիր, կառուցուած Երեւանի Ծիծեռնակաբերդ բլուրին վրայ Հեղինակն է ճարտարապետ Արթիւր Թարխանեան Սաշուր Քալաշեանի համահեղինակութեամբ
  • հուշարձան Հայոց ցեղասպանութեան յուշարձան, յուշարձան Սուրիայի Հալէպ քաղաքի Բեթել հայ աւետարանական եկեղեցիին բակը Յուշարձանը նուիրուած է հայոց մեծ եղեռնի
  • բաժնին մէջ կը դասաւանդուին հայոց պատմութիւն եւ աշխարհագրութիւն, ընդհանուր պատմութիւն եւ աշխարհագրութիւն, հայ մատենագրութիւն, հայոց եւ օտար լեզուներ ռուսերէն
  • դասախօսած է հայոց պատմութիւն Անոր դասախօսութիւնները տպագրուած են ձեռագիրի իրաւունքով եւ Յակոբ Մանանդեանի դասախօսութիւններուն հետ միասին դարձած հայոց պատմութեան
  • որդիի Հայոց դրածոյ թագաւոր Որմիզդ - արտաշիրի կազմակերպած դաւադրութեան: Ագաթանգեղոս, Պատմութիւն Հայոց Թ., 1909 Մովսէս Խորենացի, Պատմութիւն Հայոց Ե., 1968
  • Արշակ Ալպօյաճեան, Պատմութիւն Մալաթիոյ Հայոց Տեղագրական, պատմական եւ ազգագրական, Պէյրութ, 1961 Արշակ Ալպօյաճեան, Պատմութիւն Եւդոկիոյ Հայոց Տեղագրական, պատմական
  • Պատմութիւն հայ գրականութեան, Կ. Պոլիս, 1914, 176 էջ: Անյագը, ա. տ. եւ թ., 60 էջ: Պատմութիւն հայոց գրականութեան, ա. տ. եւ թ., 460 էջ: Պատմութիւն հայոց
  • համար Կը դասաւանդուին հայոց լեզու եւ գրականութիւն, հայոց պատմութիւն մատենագիտութիւն, ֆրանսերէն, անգլերէն, արաբերէն, կրօնի պատմութիւն բնական գիտութիւններ
  • բաժնի հայոց լեզուի եւ հայոց լեզուի պատմութեան ամպիոններուն, դասաւանդելով ժամանակակից հայոց լեզու, բարբառագիտութիւն, հայ գրականութեան լեզուի պատմութիւն Լայնօրէն
                                               

Մելիքեանի Լուսանկարչական Տուն

Մելիքեանի լուսանկարչական տուն ը 19-րդ դարու վերջին - 20-րդ դարու սկզբին Պաքուի մէջ գործող լուսանկարչական տուներէն մէկն է։ Գտնուած է Տորգովայա ու Մարիինսկայա փողոցներու խաչմերուկներուն՝ Թագիեւ եղբայրներու տանը։ Ունէր բաժանմունք Բալախաններուն մէջ։ 1910-ի կէսերէն Կրիվայա ու Գորչակովսկայա 21 անկինը։ Մելիքեանի լուսանկարչական տուն ը շնորհուած է կայսր Նիկոլա Բ ի անունէն յուշանուէր։ Մելիքեանը ազգութեամբ հայ էր՝ Պաքուի մէջ գործող ազգութեամբ հայ բազմաթիւ լուսանկարիչներէն մէկը։

Users also searched:

...
...
...