Back

ⓘ Ստորոգութիւն:1968 մահեր




                                               

Աշխէն Թումանեան

Աշխէն Թումանեան, հայ հասարակական գործիչ, թարգմանչուհի, գրադարանավարուհի, բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեանի աւագ դուստրը, իրաւաբան Գէորգ Խատիսեանի կինը, Յովհաննէս Թումանեանի տուն թանգարանի առաջին տնօրէնը:

                                               

Մարտիրոս Գասէլեան

Մարտիրոս Գասէլեան ծնած է 1881–ին Շար գիւղին մէջ, հաճընցի ծնողներու աղքատ ընտանիքի մէջ։ Հետագային անոր հաճընցի հերոս տոքթոր Մարտիրոս կամ Մարտիրոս Աղբայ կոչած են։ Մանկութենէն սկսած է աշխատել՝ հովիւ-խաշնարած, հողագործ։ 1914–ին Համաշխարհային Առաջին պատերազմը երբ սկսաւ ծառայութեան մտած է թրքական բանակին մէջ։ Կոստանդնուպոլսոյ մէջ նկատելով պատանիին՝ զինք ուղարկած են զինուորական հիւանդանոցին մէջ աշխատելու համար։ Հիւանդանոցին մէջ ծառայելու ընթացքին դարձած է վիրաբոյժի օգնականը։ Ցուրացնելով հիւանդներուն խնամելու եւ տարրական բժշկական օգնութիւն ցոյց տալու սկզբունքները՝ շուտով դարձած է անուանի հիւանդապա ...

                                               

Ռուբէն Դարբինեան

Աւարտած է Թիֆլիսի երկրորդական ռուսական վարժարանը, ուսանած է Հայտելկերկի եւ Միւնիխ Միւնխենի համալսարաններու մէջ, 1906 թ. աւարտած է Մոսկուայի պետական համալսարանի իրաւաբանական կաճառը։

                                               

Միսաք Թորլաքեան

Ուսանած է ծննդավայրի դպրոցը։ 8 տարեկան էր 1896-ին, երբ Տրապիզոնի հայութեան դէմ Համիտ շարժման մէջ դրաւ թուրք եւ քիւրտ խուժանը՝ հայ յեղափոխականները պատժելու պատրուակով հազարաւոր անզէն հայերու կոտորածը հրահանգելով: Մանուկ տարիքի ընդվզումը Թորլաքեանի մէջ յանգեցաւ ծառացումի եւ ըմբոստացման 1904-ին, երբ Սասնոյ երկրորդ ապստամբութեան առիթով Համիտ վերստին փորձեց կործանել Արեւմտահայաստանը։ Ան կը զինուորագրուի Տրապիզոնի հայ ապստամբ երիտասարդներու հրոսակախումբերուն, գիւղէ գիւղ շրջելով զէնք ու զինամթերք կը հայթայթէ։ 1908-ի Օսմանեան Սահմանադրութենէն եւ հայերու բանակ մուտքի արտօնութենէն ետք, Թորլաքեան կար ...

                                               

Ատա Կոպեթթի

Ատա Կոպեթթի, Թորինօ, Իտալիա - 14 Մարտ 1968, Թորինօ, Իտալիա), իտալացի ուսուցիչ, լրագրող, հակաֆաշիստական առաջնորդ։ Օրիորդական ազգանունը Փրոսփերօ, այնուհետեւ Մարչեզինի՝ երկրորդ ամուսնութիւնէն ետք։

                                               

Սալբի

Արամ Մ. Սահակեան, ճանչցուած իբր Սալբի, հայ գրող եւ բժիշկ էր: Ան ծառայած է Օսմանեան բանակին մէջ իբր բժիշկ Համաշխարհային Առաջին Պատերազմի ընթացքին, եւ յետոյ Հայկական գաղթականներու մօտ՝ Փորթ Սաիտ, Եգիպտոս: Սահակեան հաւաքեց հայ զինուորներու եւ գաղթականներու պատմութիւնները իրենց շրջաններու ջարդերէն ու տեղահանումներէն ետք: Ան ծանօթ է իր "Մեր Խաչը" գործոր, կարճ պատմուածքներու հաւաքածոյ մը առաջին անգամ հրատարակուած 1921 թուականին, Փարիզ, Ֆրանսա: Հաւաքածոն նաեւ թարգմանուած եւ հրատարակուած է անգլերէնով՝ Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, ԱՄՆ: Ան նաեւ ունի այլ գործ մը, վերնագրուած՝ "Պատգամաւոր Շուները", հրատար ...

                                               

Վահրամ Փափազեան

Վահրամ Գամեր Փափազեան Յունուար 1888, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 5 Յունիս 1968, Լենինկրատ, ՌԽՖՍՀ, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), հայ նշանաւոր դերասան, գրող։

                                               

Մարթին Լուտըր Քինկ

Մարթին Լութըր Քինկ, ամերիկացի սեւամորթ ճարտասան քարոզիչ, որ առաջնորդած է ԱՄ Նահանգներու մէջ քաղաքացիական իրաւունքներու զանգուածային շարժումը, 1950-ականներէն սկսեալ։ 1964-ին արժանացած է Նոպէլեան Մրցանակին, ոչ բռնի դիմադրութեան ձեւերով ցեղային հաւասարութիւն հաստատելու իր սկզբունքներուն համար։

                                               

Ֆա­յէզ Ալ Ղու­սէյն

Ֆա­յէզ Ալ Ղու­սէյն, արաբ ցեղապետի որդի՝ Հաուրանէն, թուրքահպատակ, վարած է Խարբերդի գաւառապետի տեղեկալի պաշտօնը, այնուհետեւ Դամասկոսի մէջ աշխատած է որպէս փաստաբան: Ան ականատես եղած է տիրող իրականութեան՝ 20–րդ դարու ամենամեծ եղեռնագործութեան: Ականատես դարձած է հայ ժողովուրդին գաղթին ու կոտորածին: