Back

ⓘ Ստորոգութիւն:1915 մահեր




                                               

Աբրահամ Աթթարեան

Ատացած է դեղագործական կրթութիւն։ 1915 թուականի դրութեամբ, Եդեսիոյ մէջ դեղագործ աշխատած է։ 1915 թուականին, Եդեսիոյ մէջ թուրքական ոստիկանութիւնը ձերբակալած է զայն։ Նոյն տարին նահատակուած է Եդեսիսյ մէջ։

                                               

Կիրակոս Ազարեան

Կիրակոս Ազարեան ծնած է 1878 թուականին, Խարբերդի նահանգի, Խարբերդի գաւառիէ Հիւսէյնիկ գիւղի մէջ, Ֆերմանեան ընտանիքի մէջ։ Մանուկ տարիքին կորսնցուցած է հայրը։ Մայրը երկրորդ անգամ ամուսնացած է Խարբերդի նահանգի Մեզիրէ Մեզրէ քաղաքի աւետարանականներու հոգեւոր հովիւ վերապատուելի Ազարեանին եղբօր հետ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է Խարբերդի մէջ, ապա աւարտած է ամերիկացի միսիոներներու՝ քաղաքի մէջ հիմնած Եփրատ գոլէճը։ 1897 թուականին մեկնած է ԱՄՆ՝ կրթութիւն ստանալու։ Սկիզբը՝ աշխատած է գործարաններու մէջ, այնուհետեւ սովորած է Շիքակոյի, ապա՝ Սենթ Լուիզի բժշկական համալսարաններուն մէջ։ Բժշկական կրթութիւնն աւարտե ...

                                               

Ազարիկ (բժիշկ)

11 Ապրիլ 1915-ին 24-ին Թր­քական կառավարութեան որոշումով Սթամպուլի ոստիկանութեան՝ նախապէս կազմած ցուցակով, ձերբակալուած են շուրջ 220 հայ մտաւորականներ՝ բժիշկ­ներ, ու­սու­ցիչներ, լրագրողներ, գրող­ներ, դե­ղա­գործ­ներ, առեւտրականներ, փաստաբաններ, հոգեւորականներ եւ քաղաքական գործիչներ, զորս բանտարկած են Կոս­տանդ­նու­պոլ­սոյ մերձակայ Այաշ գիւղաքաղաքի բանտին մէջ։ Հոս՝ անոնցմէ 45-ը սպաննած են, իսկ մնացեալը՝ քանի մը օր ետք, տեղափոխած Չանղըրը քաղաքի աքսորավայրի բանտը։ Հոս սպաննած են շուրջ 80 հոգի։ Չանղըրըի մէջ աքսորեալներէն մէկը՝ թաղապետ Վարդերես Աթանասեանը նահատակուած է, ձեռքին եղած համրիչին տէր ող ...

                                               

Միհրան Ալթունեան

Միհրան Ալթունեան ծնած է մօտ 1890 թուականին, Սեբաստիոյ նահանգի կեդրոն՝ Սեբաստիա քաղաքին մէջ։ Ատամնաբոյժ Յովհաննէս Ալթունեանի աւագ եղբայրը։ Ատամնաբուժական կրթութիւն ստացած է։ Սեբաստիոյ մէջ աշխատած է որպէս ատամնաբոյժ։ Սպանուած է 1915 թուականին, Սեբաստիայէն դուրս՝ մօտ 25 տարեկան հասակին։

                                               

Յովհաննէս Ալթունտիշեան

Յովհաննէս Ալթունտիշեան ծնած է մօտաւորապէս 1880 թուականին, Կոստանդնուպոլիս։ 1907 թուականին աւարտած է Կոստանդնուպոլսոյ Օսմանեան կայսերական բժշկական վարժարանը։ 1915 թուականի դրութեամբ ծառայած է, Օսմանեան բանակի՝ 10-րդ զօրագունդի, 3-րդ վաշտի զինուորական բժիշկ։ Մահացած է 1915 թուականի Յունիս 8-ին, ժանտախտէ, մօտաւորապէս՝ 35 տարեկան հասակին։

                                               

Էտկար Ակնունի

Ծնած է Մեղրի, Արծրունիի գաղափարներով, կը սկսի գրել "Մշակի" մէջ: Երկար ժամանակ Փեթերսպուրկ մնալով, կ՚աշխատակցի "Դրօշակ" ի՝ Է. Ակնունի ծածկանունով, գլխաւոր նիւթ ունենալով ռուս կառավարութեան վերաբերումը դէպի Կովկաս եւ կովկասահայերը՝ "Կովկասեան խապրիկներ" խորագրին տակ։ Հայ-թաթարական ընդհարումներէն ետք, կը սկսի գրել "Կովկասեան վէրքեր" ը, ապա առանձին հատոր կազմած եւ ֆրանսերէնի ալ վերածուած։ Անժխտելի են հրապարակագրի եւ բեմբասացի իր արժանիքները։ 1904-ին մասնակցած է Երիտասարդ Թուրքերու եւ հայոց համաժողովին Փարիզի մէջ։ 1907-ի Հ.Յ.Դ. Դ. Ընդհանուր ժողովը զինք պատուիրակ կը նշանակէ հայ եւ թուրք դաշնակցո ...

                                               

Յարութիւն Գալֆայեան

Յարութիւն Գալֆայեան, յայտնի յեղափոխական գործիչ, Դաշնակցական։ Գալֆայեան Պոլսոյ մէջ վկայուած է իրաւաբանական համալսարանէն։ 1896-ին մեկնած է Պուլկարիա, ուրկէ վտարուած է կառավարութեան կողմէ յեղափոխական այլ գործիչներու հետ։ Երկար տարիներ կապրի Եգիպտոս եւ Ժընեւ։ Սահմանադրութեան հռչակումէն ետք կանցնի Թուրքիա եւ կը մնայ Իզմիր, որպէս հասարակական գործիչ։ Պոլիս վերադարձին քաղաքապետական քննիչ կը նշանակուի, ապա կը վարէ Մագրիքէոյի թաղապետութեան նախագահի պաշտօնը մինչեւ իր արտաքսումը։

                                               

Գառմէն

Գառմէն,: Վարդապետ ձեռնադրուած 1904-ին։ Դաշնակցական, իբրեւեւ հասարակական գործիչ՝ կը ստիպուի սքեմը հանել եւ գաւառի մէջ վարել կրթական պաշտօններ։ Մուշ գտնուած ատեն՝ տխրահռչակ Մուսա պէյի դրդումով կը հալածուի կառավարութենէն եւ ձմեռ եղանակին կապաստանի Վան, ուր կամուսնանայ պոլսեցի ուսուցչուհի ու գրագիտուհի Իսկուհի Զիթճեանի հետ Օր. Նինի եւ միասին կը շարունակէ պաշտօնավարել նաեւ Մուշ եւ թալաս, մինչեւ 1915։ Հալէպ կը տարագրուի կնոջը հետ, որմէ բաժնուելէ ետք. ցարդ կը մնայ անյայտ։

Արիստակէս Գասպարեան
                                               

Արիստակէս Գասպարեան

Արիստակէս Գասպարեան, ազգային գործիչ։ 1880-1991, ազգային պետական եւ առեւտրական զանազան պաշտօններ վարելէ ետք՝ իրաւաբանական ասպարէզ ընդգրկելով հաստատուած է Պոլիս, ուր մնաց մինչեւ իր տարագրումը։ Ազգային երեսփոխան ընտրուած է Ատանայէն եւ անդամակցած՝ այլեւայլ յանձնաժողովներու: 1880-էն մինչեւ 1910, լուրջ յօդուածներ հրատարակած է "Մանզումէ" ի, "Մէճմ Ախպար" ի, "Բիւզանդիոն" ի եւ "Սուրհանդակ" ի մէջ ընկերային քննադատական հարցերու շուրջ։ Բոլոր երկերը օրէնսգիտական եւ թրքերէն են, որոնք մեծ մասամբ տպագրուած են։

                                               

Գրիգոր Եսայեան

Գրիգոր Եսայեան, Օսմանեան Կայսրութիւն - 1915), ուսուցիչ եւ գրող։ Ընթացաւարտ եղած է Ետի Քէոյի որբանոցէն եւ Կալաթա Սարայի Լիսսէէն։ Ազգային դպրոցներու մէջ դասաւանդած է թուաբանութիւն եւ ֆրանսերէն։ Ռաղըպ փաշայի Էրէյլիի ածխահանքերուն պաշտօնեայ եղած է։ Պոլսահայ հանդէսներու մէջ Գրիգոր Նոր ծածականունով բանաստեղծութիւններ հրատարակած է։ Ռուբէն Զարդարեանի "Ցայգալոյս" -ը ու Լեւոն Շանթի "Հին Աստուածներ" -ը ֆրանսերէնի թարգմանած է։ Իր քերթուածներէն յիշատակելի է "Ջրանուշներ" ։

                                               

Միհրան Թապագեան

Միհրան Թապագեան, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան անդամ։ Նախնական կրթութիւնը կը ստանայ ծննդավայրին մէջ, ապա կը փոխադրուի Արմաշ, ուր մուտք կը գործէ ուսուցչական ասպարէզ։ Պաշտօնավարած է Դպրեվանքի, Օրթաքէօյի, Պալաթի եւ այլ վարժարաններու մէջ։ Աշխատակցած է պոլսահայ բազմաթիւ թերթերու։ Երկերն են՝ "Հանդէս հայ եւ ընդհանուր գրականութեան", "Գանձ ոսկեղէն դպրութեան", "Ատանայի ծննդեան ծառը", "Հայոց գիրերու գիւտը" ։

Համբարձում Համբարձումեան
                                               

Համբարձում Համբարձումեան

Համբարձում Համբարձումեան, Էսայեանէն եւ Կեդրոնական վարժարանէն ընթացաւարտ, լրագրող։ Սահմանադրութեան օրերուն լրագրող եղած է "Սուրհանդակ" ի խմբագրատունը.յետոյ անցած է "Ազատամարտ" ի, մինչեւ անոր խափանումը՝ յօդուածները գրելով տնտեսական եւ պետական-օրէնսդրական խնդիրներու մասին։Աշխատակից "Լա Թիւրքի", "Լ.Հէրալտ" ի եւ թղթակից "Պ.Թակէպլաթ" ի, "Ք.Ձայլունկ" ի եւ "Իւմանթէ" ի։ Սղագրութեան արուեստ սորվելով՝ գրաւոր քննութեամբ Եւրոպայէն ստացած է վկայական ու պատուանշան Դաշնակցական։

                                               

Մատթէոս Վրդ. Հաճեան

Մատթէոս վարդապետ Հաճեան), ինք Մխիթարեան միաբանութենէն է եւ ձեռնադրուած է վարդապետ 1891- ին: Իր նշանաւոր երկն է. "Մատթէոսի Աւետարանը" 1898 թ., ոտանաւոր, գրած է հին աւանդական հեքիաթներ օրինակ "Տաղարան Հոգեւոր" 1910 թ., ժողովրդական ոտանաւորներ իր ծննդավայրին, առածներ եւ անէծքներ, ուր տպուած է Թիֆլիս:

                                               

Մինաս Մինասեան

Մինաս Մինասեան Կէմէրէկցի, 45 տարուան, Մարզուանի Քոլէճէն ընթացաւարտ՝ կը մտնէ Հնչակեան շարքերուն մէջ, գործելով Մուշեղի ասպատակային խումբին հետ: Ուսուցիչ Կէմէրէկ եւ Կեսարիա: Մուշեղի կախուելէն ետք կը մեկնի Ամերիկա, ուրկէ հայրենիք դարձին՝ կը մնայ իբրեւ ուսուցիչ, նաեւ ներկայացուցիչ Կեսարիոյ Հնչակեան մասնաճիւղին: Կախուած 2 Յունիս 1915-ին:

                                               

Ոսկան Յովհաննէսեան

Յարութիւն Մինասեան, Օսմանեան կայսրութիւնում Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ բժիշկներ, Երեւան, "Լուսաբաց", 2014 - 520 էջ։

Արմէն Տորեան
                                               

Արմէն Տորեան

Արմէն Տորեան, Սինոպ, Թուրքիա - 1915, Անգարա, Անգարայի Վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն), հայ գրող։ 1911-ին կը մեկնի Փարիզ։ Սորպոնէն կը ստանայ համալսարանական իր վկայականը։ Փարիզի մէջ լոյս կընծայէ գրական հանդէս մը, նաեւ Վիքթոր Հիւկոյի եւ ուրիշներու անունին նուիրուած գրքոյկներ։ Ան ձերբակալուած է Արդի վարժարանէն եւ զոհ գացած Եղեռնին։