Back

ⓘ Ստորոգութիւն:1901 մահեր




                                               

Ստեփան Ասլանեան

Ստեփան Ասլանեան Փաշա, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 17 Նոյեմբեր 1901, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն), հայ բանասէր, հասարակական-կրթական տաճկահայ գործիչ։

                                               

Ստեփան Արսլանեան

Ստեփան Արսլանեան Փաշա Եղիայի, 25 Դեկտեմբեր 1822, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան կայսրութիւն - 17 Նոյեմբեր 1901), բժշկապետ, ուսուցչապետ, զօրավար, բանասէր, հասարակական-կրթական գործիչ, Ազգային կեդրոնական վարչութեան Քաղաքական ժողովի բազմիցս ատենապետ։

                                               

Ռաֆայէլ Էրիսթավի

Ռաֆայէլ Էրիսթավի Ապրիլ, 1824, Չալա գիւղ, Կախէթի մարզ, Վրաստան, Ռուսիոյ կայսրութիւն - 19 Փետրուար 1901, Թելաւ), վրացի բանաստեղծ, թարգմանիչ, ազգագրագետ ու բանահիւսագետ։ Սերած է իշխանական տոհմէ։

                                               

Ճիւզեփէ Վերտի

Ճիւզեփէ Վերտի Giuseppe Verdi, աւազանի անունով՝ Ճիւզեփէ Ֆորթունինօ Ֆրանչեսքօ Վերտի, ․ իտալացի վիպապաշտ յօրինող։ Անոր գործերը ընդհանրապէս օփերայի ստեղծագործութիւններ են։ ԺԹ․ դարու իտալական օփերայի աղդեցիկ յօրինողներէն է։ Գլխաւոր գործերէն են՝ "Նապուքօ", "Լա Թրավիաթա", "Այտա", "Րիկոլեթօ" ։

                                               

Մատթէոս Մամուրեան

Մատթէոս Մամուրեան, Իզմիր, Այտընի Կուսակալութիւն, Օսմանեան Կայսրութիւն - 2 Յունուար 1901, Իզմիր, Զմիւռնիոյ սանճաք, Այտըն, Օսմանեան Կայսրութիւն), արեւմտահայ հրապարակագիր, մանկավարժ, վիպասան եւ լրագրող։

                                               

Ստեփան Ոսկանեան

Ստեփան Ոսկանեան ծնած է 1825-ին Իզմիր, ուր ստացած է իր նախակրթութիւնը։ "Մեսրոպեան" վարժարանը աւարտելէ ետք, հոն ուսուցչական պաշտօնի կոչուած է։ Հայերէնի ուսուցիչ եղած է Նուպար փաշա Նուպարեանի եւ եղբօր՝ Առաքելի, որ, փոխադարձաբար, ֆրանսերէն աւանդած է իրեն։ 1846-ին կ՚անցնի Ֆրանսա, ուր պաշտօնի կը կոչուի Սէն-Պարպ ֆրանսական երկրորդական վարժարանին մէջ, Իզմիրի "Արշալոյս Արարատեան" թերթի խմբագիր Ղուկաս Պալթազարեան-ի միջնորդութեամբ։ Ուսուցիչ եւ ուսանող միաժամանակ, Ոսկան կը հետեւի Գոլեժ տը Ֆրանսի եւ Սորպոն համալսարանի դասընթացքներուն, կը մասնակցի քննութեանց ու կը ստանայ գիտութեան ու գրականութեան պսակաւո ...

                                               

Ստեփան Էքշեան

Ստեփան Էքշեան ծնած է 1834-ին Բերա, Հայ Կաթողիկէ ընտանիքի մէջ։ Տասներկու տարեկանին հայրը զինք կը ղրկէ Փարիզ, ուր Մուրատեան վարժարանին մէջ կ՛ուսանի ութ տարի: Երբ տուն կը վերադառնայ, կը նուիրուի բեմին եւ հետզհետէ յաջողութիւններու կը հասնի: Էքշեան կը մահանայ Կ.Պոլսոյ մէջ 1901-ին, 67 տարեկնին, երբ չորս զաւակներու հայր էր:

                                               

Սրբուհի Տիւսաբ

Սրբուհի Տիւսաբ, հայ գրող, բանաստեղծ։ Ծնած է Պոլիս, Կաթողիկէ բարեկեցիկ Վահանեան ընտանիքին մէջ։ Ստացած է օտար կրթութիւն, բայց "Զարթօնք" ի մթնոլորտը, քիչ-քիչ տարածուած՝ կաթողիկէ համայնքին վրայ, զինք մղած են մօտենալու մայրենի լեզուին եւ մշակոյթին։ Ուսուցիչ կ՛ունենայ գրագէտ եւ ազգային գործիչ Մկրտիչ Պէշիկթաշլեանը։ Աւելի ուշ, պոլսաբնակ ֆրանսացի երաժշաագէտ Փ. Տիւսաբի հետ ամուսնանալէ եւ նուիրեալ մայր ըլլալէ ետք եւս, տաղանդաւոր այս կինը, կր շարունակէ գրական-մշակութային իր դերը հայ իրականաթեան մէջ. յատկապէս, կը հրատարակէ յաջորդական վէպեր, որոնց գլխաւոր հերոսները կիներ են, եւ որոնց տիրող գաղափարները կ ...

                                               

Էլիըս Ռիկզ

Էլիաս Ռիկզ ծնած է 1810-ին Նիւ Փրովիտընս, Նիւ Ճըրզիի նահանգը։ 1829-ին կը վկայուի "Amherst College"էն: Օսմանեան կայսրութեան մէջ իբրեւ միսիոնար ծառայելու տարիներուն կարեւոր նպաստ մը կը բերէ պուլկար Զարթօնքին։ Ի մասնաւորի յիշատակումի արժանի է իր նպաստը նախ Հին, ապա Նոր Կտակարաններու պուլկար թարգմանութեան, որոնք լոյս կը տեսնեն միասնաբար 1871-ին։ Ս.Գրոց այդ թարգմանութիւնը կը կնքէ պուլկարերէնի արեւելեան արտասանութիւնը իբրեւ հիմք պուլկար գրական լեզուին։ Նորանկախ Յունաստանի կառավարութիւնն ու եկեղեցին սկիզբը կաջակցէին բողոքական քարոզիչներուն, սակայն այնուհետեւ կը ջանան խափանել անոնց ամբողջ գործունէո ...