ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 9



                                               

Լեռնային Ղարաբաղ

Արցախ, պատմական տարածաշրջան, Հարաւային Կովկասի մէջ, որ ինկած է Դաշտային Ղարաբաղի եւ Զանգեզուրի միջեւ եւ կը գրաւէ Փոքր Կովկասի հարաւ-արեւելեան լեռնաշղթան։ Տարածաշրջանը հիմնականին մէջ անտառածածկ է եւ լեռնային։ Տարածաշրջանի մեծ մասը փաստացիօրէն կը գ ...

                                               

Խեւսուրեթի

Խեւսուրեթի, Խեւսուրեթիա, պատմական շրջան Վրաստանի հիւսիս-արեւելքին մէջ։ Խեւսուրեթիի բնակիչները խեւսուրներն են ՝ վրացիներու ազգագրական խումբ, որ աւանդաբար բնակած են բարձր լեռնային համայնքներուն մէջ, ուր դասային տարբերութիւն գոյութիւն չէ ունեցած։ Մի ...

                                               

Կիլիկիոյ Բերդերը

Կիլիկիոյ բերդերը կը գտնուէին Հայկական Կիլիկիոյ տարածքին, բերդերուն մեծ մասը կառուցուած էր անոր սահմանամերձ գօտիին մէջ, Լեռնային Կիլիկիոյ կարեւոր անցքերուն մօտ, կամ դէպի Միջերկրական ծով հոսող գետերու նեղ հովիտներուն մէջ։ Վահկայէն դէպի արեւմուտք կը ...

                                               

Հարաւ

Բազմաթիւ երկրներու մէջ "հարաւ" կը խորհրդանշէ կրակ, արիութիւն, արեգակնային եւ լուսնային ոյժ։ Սակայն Եգիպտոսի եւ Հնդկաստանի մէջ՝ գիշեր, դժոխք, կը խորհրդանշէ՝ կնոջ։

                                               

Հրաբուխ

Հրաբուխ, երկրաբանական կառուցուածք երկրակեղեւի ճեղքերու կամ խողովականման մղանցքներու վրայ, որմով երկիրի խորքի մակմայական օճախներէն պարբերաբար կամ անընդհատ մակերեւոյթ կը ժայթքին լաւայ, մոխիր, խարամ, այլ ապարներու բեկորներ, շիկացած կազեր եւ գոլորշի։

                                               

Ճանղա

Ճանղա, լեռնագագաթ Կովկասեան Գլխաւոր լեռնաշղթայի կեդրոնական մասին մէջ, Ռուսաստանի և Վրաստանի սահմանագծի վրայ։ Գլխաւոր գագաթի բարձրութիունը 5085 մ է, բարձրութեամբ 5-րդն է Կովկասի եւ Ռուսաստանի մէջ, եւ 2-րդը Վրաստանի մէջ ։ Լեռնաշղթային մէջ, Ջանղիթաո ...

                                               

Մերձաւոր Արեւելք

Մերձաւոր Արեւելք, տարածաշրջանի անուանում, որ տեղ կը գրաւէ Արեւմտեան Ասիոյ եւ Հիւսիսային Ափրիկէի մէջ։ Անուանումը տրուած է եւրոպացիներու կողմէն՝ որպէս իրենց ամենամօտ շրջան։ Բնակչութիւնը գլխաւորաբար բաղկացած է արաբներէ, պարսիկներէ, թուրքերէ եւ հրեան ...

                                               

Միջագետք

Միջագետք, բնամարզ Արեւմտեան Ասիոյ մէջ, Տիգրիս եւ Եփրատ գետերու աւազանին մէջ։ Հին Արեւելքի խոշոր մշակութային կեդրոններէն է։ Կընդգրկէ Միջագետքի հարթավայրը եւ կղզի սարաւանդը։ Կլիման հիւսիսին մէջ մերձարեւադարձային է, հարաւին մէջ՝ արեւադարձային, անապա ...

                                               

Ովկիանոս

Ովկիանոս, աղի ջուրի ահռելի զանգուած, ջրոլորտի հիմնական բաղադրիչը։ Երկրագունդի մակերեւոյթի մօտ 70%–ը ծածկուած է ովկիանոսով՝ ջրային անընդհատ զանգուածով, որ պայմանականօրէն կը տարաբաժնուի մի քանի հիմնական ովկիանոսներու եւ աւելի փոքր ծովերու։ Այս մակե ...

                                               

Ուղտասար

Ուղտասար, լեռ․ բարձրութիւնը՝ 3363 մեթր։ Կը գտնուի Հայաստանի Սիւնիքի բարձրաւանդակին կեդրոնական մասին եւ Սիւնիքի լեռնաշղթայի հիւսիսային մասը։ Սիսիանէն մօտաւորապէս 30 քմ․ հեռու։ Շրջանը հրաբխային ըլլալով, ժամանակի ընթացքին հրաբխային խառնարանէն լերան ...

                                               

Պերմիւտեան եռանկիւն

Պերմիւտեան եռանկիւն, Հիւսիսային Ամերիկա մայրաքաղաքէն 900 քմ. դէպի արեւելք՝ Ատլանտեան ովկիանոսին գտնուող Պերմիւտեան կղզիները, Ֆլորիտա թերակղզին ու Բուերթօ Ռիքօ կղզին իրար միացնող երեւակայական գծերով կազմուած եռանկիւն է։

                                               

Պոնտոս

Պոնտոս. աշխարհագրական տարածքաշրջանի անուն, որ նաեւ պատմական շրջան մըն է։ Կը գտնուի Փոքր Ասիոյ հիւսիս-արեւելեան ափերուն, ներկայիս՝ Թուրքիոյ Սեւ Ծովուն տարածքաշրջան․ Սեւ Ծովուն եւ Պոնտական լեռներուն միջեւ երկարող տարածութիւն, Ալիս գետին արեւելեան կ ...

                                               

Ֆլորիտա

Ֆլորիտա, նահանգ ԱՄՆ-ի հարաւարեւելեան մասը։ Խոշոր քաղաքներն են՝ Մայամի, Թամբա, Օրլանտօ եւ Ճեքսոնվիլ։ քաղաքներ - Թալահասի մայրաքաղաք - 137 հազար, Ճեքսոնվիլ - 794 հազար, Մայամի - 365 հազար, Թամբա - 285 հազար բնակչութիւն - 17.244 հազ., մակերես - 140 ...

                                               

Անանուխ

Անանուխը, շրթնազգիներու ընտանիքին պատկանող կոճղարմատաւոր, տեւական խոտաբոյս է։ Մշակովի անանուխը ունի հակադիր, սուր ատամնաւոր եզրերով, ձուաձեւ կամ նշտարաձեւ տերեւներ, կարմրաւուն մանր ձողիկներ։ Բոյսի ցեղի "Մենթա" անուանումը առաջ եկած է հին յունական ...

                                               

Աւկատանձ

Աւկատանձ, աւոկադենի կամ ամերիկեան Perseus ` մշտադալար պտղատու բոյսերու տեսակ, կը պատկանի Lauraceae ընտանիքին։ Մշակաբոյսերու ընտանիքի կարեւոր պտուղ: Աւկատանձի պտուղները հարուստ են կենսանիւթերով եւ կարեւոր հանքային նիւթերով։

                                               

Բամպակենի

Բամպակ, մոլոշազգիներու ընտանիքի բազմամեայ բոյսերու ցեղ։ Յայտնի է 35 տեսակ, որմէ 5-ը՝ մշակովի։ Ծառեր եւ թուփեր են։ Մշակութեան մէջ կօգտագործուին միայն կեանքի առաջին տարին եւ այդ պատճառով ալ սխալմամբ կը համարուին միամեայ։ Գլխաւոր արմատը լաւ կը զարգա ...

                                               

Դեղաբոյսեր

Դեղաբոյսեր, մարդկանց եւ կենդանիներու տարբեր հիւանդութիւններու բուժման ու կանխարգելման համար օգտագործուող բոյսերու խումբ։ Համաշխարհային բուսական աշխարհի մօտ 21000 տեսակ կօգտագործուի բուժիչ նպատակներով։ Հայաստանի մէջ բուժիչ յատկութիւններով օժտուած ...

                                               

Դեղձենի

Դեղձենի, վարդազգիներու ընտանիքի բոյսերու ցեղ է։ Հայրենիքը կը գտնուի հիւսիս-արեւմտեան Չինաստանի Թարիմ գետի աւազանի եւ Քունլուն Շան լեռներու հիւսիսային լանջերու արանքին մէջ գտնուղ տարածաշրջանին, ուր ան մշակուած է եւ դարձած է ընտանի:

                                               

Ելակ

Ելակ, մորի անանասի, վարդազգիներու ընտանիքի բազմամեայ խոտաբոյսերու կամ թուփերու ցեղ։ Բարձրութիւնը՝ 30-35 սմ։ Տերեւները եռաբլթակ են, խոշոր, բաց կանաչ, կնճռոտ։ Ծաղիկները սպիտակ են։ Պտուղը քաղցր, անանասի համով եւ իւրայատուկ բուրմունքով, բաց վարդագոյն ...

                                               

Թզենի

Թզենի, թթազգիներու ընտանիքի մերձարեւադարձային պտղատու, տերեւաթափ ծառ կամ թուփ։ Կը հանդիպինք Տաւուշիի եւ Սիւնիքի մարզերու լեռնային գօտիներուն մէջ։ Մշտականաչ ծառեր եւ թուփեր են, երբեմն մագլցող լիաններ։

                                               

Խաղող

Խաղող, խաղողազգիներու ընտանիքի բոյսերու ցեղ, իսկ՝ անոր ողկոյզները հասած վիճակին մէջ, քաղցր հատապտուղներ են։ Խաղողի հայրենիքը Առաջաւոր Ասիան է։ Յայտնի է մօտ՝ 70 տեսակ։

                                               

Ծառ

Ծառ, երկարակեաց բույս ՝ բազմաթիւ փայտի ցողուններով եւ արմատներով։ Տնկարների ծառերը բունը բարձր է, գրեթէ գլանաձն, իսկ՝ սաղարթը՝ փոքր, բարձր դիրքով։ Բաց տարածութիւններուն աճող ծառերը բունը կարճ է, հաստ, հիմքը լայն, սաղարթը կսկսի ցածր։ Միաշաքիլ ծառե ...

                                               

Ծիրան

Ծիրան կամ՝ Ծիրանի ծառ, Հայաստանի բնիկ պտուղներէն մին։ Ծիրանը դէպի Եւրոպա տարածուած է Հայաստանի միջոցով։

                                               

Կաղամբ

Կաղամբ, կաղամբազգիներու, ընտանիքի միամեայ, երկամեայ կամ բազմամեայ բույսերու ցեղ։ ընտանիքի Brassica ցեղին պատկանող բանջարեղէն, որ կը մշակուի կլիմայական բոլոր գօտիներուն մէջ։ Կը հանդիսանայ հնագոյն բանջարային մշակովի բոյսերէն եւ ունի հազարամեակներու ...

                                               

Կեռասենի

Կեռասենի լատիներէն՝ Prunus avium, վարդազգիներու ընտանիքին պատկանող պտղատու բոյս մը։ Բարձրութիւնը կը հասնի մինչեւ 10 մեթրի, յաճախ աւելի բարձր, նոյնիսկ 30 մեթրի եւ աւելի, օրինակ՝ Քիեւի անտառներուն մէջ։ Կեռասենիի ծառը ունի բալենիի տեսք։ Կենթադրուի, ...

                                               

Հայկական Մեկոն

Հայկական Մեկոն, ափիոն արտադրող բոյս, որ կը մշակուի քնաբեր յատկութիւն ունեցող ափիոնին համար, գիտականօրէն կը կոչուի քնաբեր մեկոն կամ ժողովրդական լեզուով՝ խաշխաշ, որ կը մշակուի Մեծ Հայք, Փոքր Ասիա, Պարսկաստան եւ Չինաստան։ Հայերէն մեկոն բառը կու գայ ...

                                               

Ձմերուկ

Կը հարծուի, որ ձմերուկի ծագումը Հարաւային Ափրիկէէն է, ուր ան կաճէր իր վայրի վիճակին մէջ։ Citrullus colocynthis-ը յաճախ կը նկատուի ձմերուկին նախահայրը եւ ներկայիս կաճի Ափրիկէի հիւսիսը եւ արեւմուտքը: Սակայն, ծինային ետազօտութիւնները կը պարզեն, որ մ ...

                                               

Ձնծաղիկ

Կը հանդիպի Տաւուշի մարզին մէջ Իջևան, Աչաջուր գիւղ, կաճի ստորին լեռնային գոտիին մէջ, կաղնու-բոխու անտառներուն մէջ 1100 մ բարձրներուն։ Անդրկովկասեան բնաշխարհիկներ են։ Յայտնի է մօտ 20 տեսակ՝ տարածուած Փոքր Ասիայի մէջ, Կեդրրոնական և Հարաւային Եւրոպայ ...

                                               

Սեւ Պղպեղ

Ցողունը կիսափայտացած, բարակ, ճկուն երկարութիւնը 10-12, հանգոյցներուն մէջ առաջացող օդային ատուենթիւ արմատներով։ Տերեւները պարզ են, ձուանման, հաստակեղեւ, հերթադիր։ Ծաղիկները՝ մանր, մոխրադեղնագոյն կամ սպիտակ, հաւաքուած ծաղկաբոյլի մը մէջ։ Պտուղը գնդի ...

                                               

Սխտոր

Սխտոր, խոտաբոյս: Անիկա կը բուծանուի յատկապէս Կեդրոնական Ասիոյ եւ Իրանի Հիւսիս արեւելքը եւ հազարաւոր տարիներէ ի վեր ամբողջ աշխարհի տարածքին կը գործածուի իբրեւ համեմ: Կօգտագործուի թարմ վիճակին մէջ, ծանրամարս կերակուրներու հետ իբրեւ համեմ, թթուաշներ ...

                                               

Տնջրի (Ծառ)

Տնջրի ծառը կը գտնուի Արցախի Վարանտա գաւառի Սխտորաշէն գիւղի տարածքին մէջ։ Վիմագիր արձանագրութեան համաձայն, աղբիւրը կառուցած է սխտորաշէնցի Յովհաննէս Կիսիպեկեանը, Ներսէս Մուսայելեանը եւ Մանաս Գասպարեանը: Խորհրդային Միութեան շրջանին այս ծառին անձնագի ...

                                               

Վայրկեան

Վայրկեան - ժամանակի չափման միաւոր։ Ժամանակակից սահմանմամբ, վայրկեան հաւասար է 60 էրկվայրկեանի ։ Վայրկեանը չի հանդիսանար Միաւորներու միջազգային համակարգի չափման միաւոր, սակայն անոր օգտագործումը կը թոյլատրուի Միաւորներու միջազգային համակարգի մէջ։ Հ ...

                                               

Ամպ

Ամպ, մթնոլորտին մէջ, Երկիրի մակերեւույթէն որոշ բարձրութեան վրայ, ջուրի մանր կաթիլներու, սառցաբիւրեղիկներու եւ անոնց խառնուրդի կուտակումը։ Ամպի առաջացման հիմնական, պայմաններն են կոնվեկտիվ, վերնթաց հոսանքները, փոթորիկ փոխանակութիւնը եւ օդի ճառագայթ ...

                                               

Ծաղիկ

Ծաղիկ, կարճացած եւ ձեւափոխուած ընձիւղ, կը կատարէ միքրոյ եւ մակրոսպորոգենեզի, փոշոտման, բեղմնաւորման, սաղմի զարգացման եւ պտուղի գոյացման ֆունկցիա։ Կառաջանայ տերեւներէն զուրկ ցողունի՝ ծաղկակոթի վրայ։

                                               

Շրջակայ Միջավայրի Համաշխարհային Օր

Շրջակայ միջավայրի համաշխարհային օր, հռչակուած է ՄԱԿ-ի գլխաւոր վեհաժողովի 27-րդ նստաշրջանի) 16 Դեկտեմբեր 1972-էն։ Ամբողջ աշխարհին մէջ կը նշուի իւրաքանչիւր տարուայ 5 Յունիսին։ Այս համաշխարհային օրուայ ամսաթիւը ընտրուած է ի յիշատակ Սթոքհոլմի յանձնաժ ...

                                               

Ականջ

Ականջը, լսողութեան եւ հաւասարակշռութեան օրկանն է որուն միջոցով կընկալուին ձայնային ազդանշանները եւ այնպիսի գրգիռներ, որոնք կառաջանան մարմնի դիրքի փոփոխութեան ժամանակ։ Կաթնասուններու ականջներու կառուցուածքը գրեթէ միանման է։ Չնայած սողունները, երկկ ...

                                               

Անգար

Անգար կամ միկրէն, միակողմանի, կէս գլխացաւ է, որ կրնայ պատահիլ բոլոր տարիքներու, բայց աւելի յաճախակի է երիտասարդներու եւ իգական սեռի պատկանողներուն մօտ:

                                               

Արհեստաքուն

Արհեստաքունը արթնութեան եւ քունի միջեւ պահ մըն է: Անիկա բնական քունին կը նմանի, սակայն ենթագիտակցական է: Հին Յունաստան Հիփնոս անունով քունի աստուած մը ունէր, որմէ՝ յունարէն լեզուին "քուն" բառը: Ուրեմն, hypnosis-ը դիցաբանական անունէն կու գայ: Անիկ ...

                                               

Գիտութիւնը Շուէտի Մէջ

Գիտութիւնը Շուէտի մէջ. Գիտութեան զարգացումը Շուէտի մէջ հիմնականին պայմանաւորուած է իր ժողովուրդի տաղանդով, շուէտական կրթութեամբ եւ մանկավարժութեամբ: Շուէտի գիտնականները կարեւոր ներդրում ունեցած են համաշխարհային մշակոյթի եւ գիտութեան զարգացման բնա ...

                                               

Գլխացաւ

Գլխացաւը բժշկական այցելութիւններուն ամէնէն յաճախակի դրդապատճառն է։ Անիկա կը պատահի որեւէ տարիքի, առանց խտրութեան գոյնի եւ սեռի։ Գլխացաւը ինքնին հիւանդութիւն մը չէ. անիկա դրսեւորումն է զանազան հիւանդութիւններու, ինչպէս նաեւ մեր մարմինի զանազան հիւ ...

                                               

Գործիքներ

Գործիքներ Ու Մեքենաներ, հնարուած են մեր կեանքը դիւրացնելու համար։ Լծակները, բազմաճախարակները, հակուղիղ մակերեսները, բեռնագլանները եւ ատամնաւոր անիւները կը գործածուին դժուար աշխատանքները դիւրութեամբ կատարելու համար։

                                               

Դեղագործական Քիմիագիտութիւնը Հայաստանի Մէջ

Դեղագործական քիմիագիտութեան հիմնադիրը Հայաստանի մէջ Արմենակ Մնջոեանն է։ Հայրենական մեծ պատերազմի 1941-1945 թուականներ տարիներուն ԵԲԻ-ի մէջ անոր ղեկավարութեամբ արտադրութեան մեջ ներդրուած են ռազմաճակատին ու թիկունքին անհրաժեշտ դեղանիւթեր։ Կենսաբանօ ...

                                               

Ելեկտրականութիւն

Ելեկտրականութիւն ՝ ուժանիւթի տեսակ մըն է, որ կը գործածուի տուները լուսաւորելու եւ տաքցնելու, ելեկտրական շարժակները բանեցնելու, ելեկտրոնիկ սարքերը աշխատցնելու համար։ Ան կը ներկայացնէ էլեքտրական լիցքերու գոյութիւնով, փոխազդեցութիւնով եւ շարժումներո ...

                                               

Եղունգ

Եղունգը կը ծածկէ ոտքի եւ ձեռքի մատներուն ծայրամասի ոսկրիկները: Անոր կազմաւորումը շարունակական է մինչեւ անհատին մահը: Եղունգը իր կազմաւորման եւ աճման հետեւանքով որոշ չափով կերկարի եւ կը ստանայ ձեւ ու տեսք: Ձեռքի մատներու եղունգները աւելի արագ կաճի ...

                                               

Զգայարաններ

Զգայարաններ, մեզ շրջապատող միջավայրը ճանչնալու եւ ընկալելու ընթացքը կը կատարուի մեր զգայարաններուն միջոցով: Ունինք հինգ զգայարաններ, որոնք մեզի տեղեկութիւններ կը հայթայթեն մեր շրջապատին մասին՝ տեսանելիք, լսելիք, հոտոտելիք, ճաշակելիք եւ շօշափելիք:

                                               

Թութք

Թութքը նախաղիի վեջաւորութեան հանգուցաւոր եւ ընդլայնած երակներ են, որոնք կուտակուած կըլլան արիւնով: Թութքը բնականօրէն կը պատահի բոլոր մարդոց մօտ, բայց ոչ անպայման ախտանշաններով: Հոս պիտի խօսիմ հիւանդագին թութքի մասին եւ պիտի գործածեմ "թութք" անուա ...

                                               

Թոքատապ

Թոքատապը, թոքերու բորբոքումն է, որ կրնայ ըլլալ ցպկային, ժահրային, սնկային եւ մակաբուծային, բայց ան առաւելաբար ցպկային բորբոքում է: Խառն ցպկային եւ սնկային թոքատապ հազուադէպ է: Թոքատապը յաճախակի վարակ մըն է, որ կը պատահի առանց տարիքի եւ սեռի խտրու ...

                                               

Լեարդ

Լեարդը մարմնի կարեւոր օրկաններէն մէկն է։ Ան ամենամեծ գեղձն է մարմնին մէջ եւ ունի մօտաւորապէս 1500-1750 կրամ ծանրութիւն։ Չափահասներու մօտ անիկա մարմնի ծանրութեան 2.5 տոկոսը կը կազմէ։ Տղամարդոց լեարդը աւելի մեծ է քան կիներունը, իսկ մանուկներու մօտ ...

                                               

Լեղուց

Լեղուցը կամ լեղապարկը տանձի ձեւով մկանային պարկանման օրկան մըն է, որ կը ծառայէ մաղձի կուտակման: Ան ունի մօտաւորապէս 8 սմ. երկարութիւն եւ 45 կրամ ծանրութիւն: Լեղուցը կը գտնուի լեարդին յատակը: Ան ունի վիզի նման նեղ վերին բաժին մը եւ լայն պարկանման ...

                                               

Լուսին

Լուսին ը Երկիր մոլորակի միակ եւ Արեգակնային համակարգի մեծութեամբ հինգերորդ բնական արբանեակն է։ Ունենալով Երկրի տրամագծի 27%-ը եւ խտութեան 60%-ը՝ Լուսինը ունի Երկրի զանգուածի 1⁄81-ը։ Միջին հեռաւորութիւնը Երկրի եւ Լուսնի կեդրոններու միջեւ կը կազմէ ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →