ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 77




                                               

Սպանիոյ Գերագոյն Դատարանի Նախագահ

Սպանիոյ Թագաւորութեան գերագոյն դատարանի նախագահ կամ դատական ընդհանուր խորհուրդի նախագահ, բարձրագոյն դատական մարմին Սպանիոյ Թագաւորութեան մէջ, որու ձեռքը կեդրոնացուած է երկրի արդարադատութեան համակարգը։ Կը համարուի Սպանիոյ բարձրագոյն կառավարական եր ...

                                               

Ամասիա (անձնանուն)

Ամասիա, հայկական արական եւ իգական անուն։ Որպէս արական անուն պատշաճեցուած է Խորենացիի կողմէ՝ բացատրելու համար Մասիս լերան անուան ստուգաբանութիւնը, կը համեմատուին հրեական Ամասիա թագաւորի անուան հետ։ Ամասիան Յուդայի 8-րդ թագաւորն էր։ Գահակալած է Ք․ ...

                                               

Ազատութեան Արձան (Թիֆլիս)

Յուշարձանը նուիրուած է վրաց ժողովուրդի ազատութեանն ու անկախութեան։ Տեղադրուած է 2006 թուականին՝ Թիֆլիսի Ազատութեան հրապարակին մէջ։ Յուշարձանը կառուցուած է կրանիտով եւ ոսկիով, ունի 35 մեթր բարձրութիւն եւ կը տեսնուի քաղաքի որեւէ մէկ մասէն։ Հիմնական ...

                                               

Ցայտաղբիւր (պուլպուլակ)

Պուլպուլակ, յուշարձան-աղբիւր։ Ան ուղղահայաց քարէ շինուած ջուր բխող ակ մըն է։ Շատ տարածուած է Երեւանի մէջ։ Արեւելահայերէն կը կոչուի "պուլպուլակ" կամ "ցայտաղբիւր" ։ Երեւանեան բակերը, իրենց պուլպուլակով, կ՛առանձնան՝ Փարիզի, Մոսկուայի, Պեռլինի, Ուաշի ...

                                               

Մոնսէն

Մոնսէն Լիէժի տարածաշրջանին մէջ գտնուող կղզի, որ ստեղծուած է Ալպէրթ ջրանցքին եւ անոր զուգահեռ փոքրիկ Մոնսէնի ջրանցքին կառուցման ժամանակ։ Կղզին ունի կիսաձուաձեւ է: Տարածքը 1.19 կմ² է, երկարութիւնը 2.2 կմ է, լայնքը` 750 մ:

                                               

Ստեփանակերտի Գրադարաններ

ԼՂՀ-ի մէջ գործող մշակութալոաաւորութեան հիմնարկներու համակարգը կը ներառէ 10 թանգարան, 230 հանրային եւ մանկական, գրադարաններ, 237 ակումբ եւ մշակոյթի տուն։

                                               

Թոբոլ Մ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Հրթիռ Թոբոլ Մ, ՆԱՏՕ զեկոյցի անուանումը SS-27 Sickle B, այլ նշանակումներ։ RS-12M2.RS-12M2.RT-2PM2) միջմայրացամաքային Պալիստիկ հրթիռ է։ Արտադրուած է Ռուսաստանի մէջ եւ առաջին միջմայրացամաքային հրթիռն է Խորհրդային Միութեան անկումէն ...

                                               

Զաքար (անձնանուն)

Զաքար, ծագումով հայկական անուն։ Կը սերէ եբրայերէն זְכַרְיָה -էն, որ կը նշանակի "Եհովայի յիշատակած": Կը պատկանի աստուածակիր անուններու շարքին: Անունէն կազմուած մականուն՝ Զաքարեան Լատինագիր ձեւը՝ ZAKAR

                                               

Թորոս (անձնանուն)

Թորոս ՝ հայկական արական անձնանուն մըն է, յունական ծագումով Թէոդորոս անուան կրճատ տարբերակն է, թարգմանաբար՝ "Աստուծոյ նուեր"։ Հայոց մէջ սա անունը գործածական է Ե դարէն մինչ օրս: Անուան լատինագիրը՝ TOROS Անունէ ստեղծուած մականուն՝ Թորոսեան

                                               

Չեչէներէն

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Լեզու Չեչէներեն ՝ նախական լեզուներէն մեկն է։ Տարածուած է Չեչնիոյ մէջ, Ինկուշիոյ, Տակեստանի Խասաւիւրթի շրջանին եւ Վրաստանի Ախմեթի համայնքին։ 2010 թուականի մարդահամարի տուեալներուն համաձայն, Ռուսիոյ մէջ չեչեներէն խօսողներուն թիւն ...

                                               

Սրբուհի Եանգեան

Սրբուհի Եանգեան 1890-ական թուականներուն կը տպաւորուի իր ուսուցիչ՝ Ժիրայր Պոյաճեանի յեղափոխաշունչ հայրենասիրութենէն եւ շատ կանուխէն կ՚ուխտէ լծուիլ յեղափոխական եւ հասարակական գործունէութեան։ Իր առաջին գործերէն կ՚ըլլայ Ռուբէնի խումբին կազմութեան աշխ ...

                                               

Նաթրիոն

Նաթրիոն քիմիական տարր է, քիմիական բանաձեւն է Na, կարգահամարը՝ 11, հիւլէական զանգուածը՝ 22.98977։ Նաթրիոնը Կաղապար:CAS արծաթա-ճերմակաւուն, ալքալիական մետաղ է։

                                               

Մշոյ Առաքելոց Վանքի Կռիւը

Մշոյ Առաքելոց Վանք, Մշոյ Առաքելոց Վանքի կռիւը կը սկսի Նոյեմբեր, 1901 թուականին, որ 21 օրեայ հայդուկային ռազմագործողութիւն էր իբր բողոք թրքական կառավարութեան քաղաքականութեան դէմ։ Խումբերուն գլխաւոր ղեկավարներն էին Զօրավար Անդրանիկ եւ Գէորգ Չաւուշ։

                                               

Եկեղեցական տոմարագիտութիւն

Եկեղեցական Տոմարագիտութիւն, Քրիստոսի Յարութեան տօնը տարբեր թուականներով կը նշուի քրիստոնեայ եկեղեցիներու կողմէ, եւ այդ հիմամբ՝ անիկա կը շարժի տօն մըն է: Այս հարցը գերազանցապէս կ՛առնչուէր տոմարական հաշիւներու: Հայց. Եկեղեցւոյ Զատիկը կրնար զուգադիպ ...

                                               

Օմրանի Լուսանկարը

Օմրանի Լուսանկարը, այս լուսանկարը կը ցցնէ պզտիկ տղայ մը, լեցուն արիւնով որ կը դիտէ սաստած, մինչ կը գտնուի շտապ օգնութեան մէջ: Այս պզտիկի արտայայտութիւնը ցնցած է ոչ միային Սուրիան այլ ամբողջ աշխարհը: Մինչ քաղաքային պատերազմը կը շարունակուի յուսահա ...

                                               

Վիժում

Վիժում հղիութեան ընդհատում, ժամանակին բժշկութեան մէջ տարբեր դեղամիջոցներ օրինակ եւ վիրաբոյժական ձեւեր։ Սակայն այս դեղերը ոչ մէկ ազդեցութիւն ունին առաջին եռամսեային։

                                               

Երջանիկ (անձնանուն)

Երջանիկ, հայկական արական եւ իգական անուն։ Յառաջացած է հայերէն երջանիկ բառէն։ Համազօր անուն է Երանեակ անձնանունին։ Քիչ գործածական էր Կոստանդնուպոլսոյ մէջ 19-րդ դարուն։

                                               

Գեղուհի (անձնանուն)

Գեղուհի, հայկական իգական անուն։ Յառաջացած է հայերէն գեղուհի ՝ "գեղեցկուհի" բառէն։ Նորակերտ անուն է։ Կը գործածուի Կոստանդնուպոլսոյ, ինչպէս նաեւ Կովկասի մէջ։

                                               

Առաջին Խորհրդարանի (1919-1920) Երեք Կին Պատգամաւորները

Կատարինէ Զալեան-Մանուկեան Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան հիմնադիրներէն Արամ Մանուկեանի կինը Վարվառա Վարիա Սահակեան Աւետիք Սահակեանի Հայր Աբրահամի կինը Պերճուհի Պարտիզպանեան-Բարսեղեան յեղափոխական Սարգիս Բարսեղեանին կինը

                                               

Միքայէլ (անձնանուն)

Միքայէլ, աստուածաշնչային ծագումով հայկական արական անուն մըն է։ Կը ծագէ եբր.՝ מי כמו אלוהים ‎ արտայայտութենէն, որը թարգմանաբար կը նշանակէ՝ "Ո՞վ կայ Աստծուն նման" ։

                                               

Սուրբ Յովհաննէս Մկրտիչ Եկեղեցի (Երեւան)

Կոնդի բարձունքին՝ մեծ երկրաշարժէ քանդուած միջնադարեան եկեղեցւոյ տեղին մէջ, 1710 թուականին կառուցուած է Սուրբ Յովհաննէս-Մկրտիչ եկեղեցին՝ հին Երեւանի մեծահարուստ Մելիք Աղամալի աջակցութեամբ։ Եկեղեցին ուշ միջնադարեան միւս՝ Զորաւոր եւ Կաթողիկէ եկեղեցի ...

                                               

Մէզիրէ Կեդրոնական Վարժարան

Մէզիրէ Կեդրոնական Վարժարանը շարունակութիւնն է Մէզիրէի մէ 1880 ականներէն սկսեալ Ս. Աստուածածին Մայր եկեղեցիի կողքին բացուած մանչերու եւ աղջկանց ծխական ՄԷԶԻՐԷ ԿԵԴՐՈՆԱԿԱՆ ՎԱՐԺԱՐԱՆՆԵՐՈՒՆ։ Կեդրոնական վարժարանի հիմնադրութեան աշխատանքներուն մէջ նկատառել ...

                                               

Աբգար (անձնանուն)

Աբգար Մինաս ծն.1955 Ալլահապատ Հնդկաստան օփերայի երգիչ եւ դերասան Աբգար Դպիր 1520-1572 հրատարակիչ Աբգար Պալթազար ռում.՝ Apcar Baltazar 1880-1909 ռումանացի նկարիչ Աբգար Գէորգ ծն.1845 Նոր Ջուղա գործարար

                                               

Գումգաբուի Գորգերը

Գումգաբուի գորգերը, 19-րդ դարու վերջերը Իսթանպուլի Գումգաբու թաղի մէջ, պալատի շրջակայքի եւ արտասահմանի յաճախորդներու համար մետաքսի վրայ մետաղէ թելերով հիւսուած, Իրանական եւ Օսմանեան նախշեր կրող գորգեր են: Գումգաբու թաղամասը կը գտնուի Իսթանպուլի պ ...

                                               

Վաչէ (անձնանուն)

Վաչէ, պարթեւական ծագումով հայկական արական անուն։ Կը գործածեն նաեւ վրացիները վրաց.՝ ვაჩე, որմէ ստեղծուած է Վաչէիշվիլի վրաց.՝ ვაჩეიშვილი ազգանունը Լատինագիր ձեւը՝ VACHEH

                                               

Ապրոյ Սահակ

Սահակ Ապրօ ծնած է 1823-ին եւ վախճանած է 1900, վարդապետ։ Սահակ Ապրօ՝ Ապրօ Չէլէպի ծանօթ գերդաստանէն սերած է։ Ծնած Զմիւռնիոյ մէջ 1823-ին Սեպտեմբեր 15-ին։ Երտասարդ հասակին Պոլիս երթալով՝ մտած է Մեծ Դուռ եւ աշխատած իբրեւ թարգմանութեանց դիւանի անդամ։ 1 ...

                                               

Տ. Արամ Ա. Քհնյ. Գլնճեան

Տ. Արամ Ա. Քհնյ. Գլնճեան աւազանի անունով Արամ, ծնած է Քեսապ, 1960 թ.: Նախնական կրթութիւնը ստացած է Քեսապի Ազգ. Ուսումնասիրաց Միացեալ Վարժարանին մէջ: Միջնակարգ եւ երկրորդական ուսումը շարունակած է Վենետիկի Ս. Ղազարու վանքին մէջ: Ապա աւարտելէն ետք Մ ...

                                               

Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ Կաթողիկոսներու ցանկ

Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ Կաթողիկոսներու ցանկ Յակոբ Պետրոս Բ. Յովսէփեան - Hagop Petros II Hovsepian 1749–1753 Միքայէլ Պետրոս Գ. Գասպարեան - Michael Petros III Kasparian 1753–1780 Աւետիս Պետրոս ԺԴ. Արփիարեան - Avedis Petros XIV Arpiarian 1931–1937 Պօ ...

                                               

Գարլօ Շահինեան

Գարլօ Շահինեան, սկաուտական շարժումի եւ Հ.Մ.Ը.Մ ի հիմնադիրանդամ։ Մարզական կեանքին մէջ Գարլօ Շահինեանի մասնակցութիւնը կու գայ պատանեկութենէն, երբ տակաւին Պէրպէրեանի սան՝ իր շուրջ հաւաքած է Սկիւտարի տղաքը եւ հիմը դրած է "Հայորդիք" միութեան։ Այդ միու ...

                                               

Արուսեակ (անձնանուն)

Արուսեակ, հայկական իգական անուն։ Յառաջացած է Վենիւս մոլորակի հայերէն՝ Արուսեակ ձեւէն։ Արաբերէնի մէջ՝, իսկ պարսկերէնի մէջ ։ Այս մոլորակի անուանումները եւս դարձած են իգական անձնանուններ։ Հազուադէպ գործածուած է 9-րդ դարուն, այնուհետեւ 19-րդ դարէն սկ ...

                                               

Զարթօնք (այլ կիրառումներ)

Զարթօնք՝ Զարթօնքի շարժում, ինքնագիտակցութեան եւ ազգա–մշակութային վերելքի շարժում Զարթօնք վէպ, վեց հատոր կազմող վէպ, հեղինակ՝ Մալխաս Զարթօնք օրաթերթ, լիբանանահայ օրաթերթ

                                               

Ս. Մեսրոպ Մաշտոց Եկեղեցի (Օշական)

Մեսրոպ Մաշտոցի մահէն ետք հազարապետ Վահան Ամատունին եւ զորաւոր Հմայակ Մամիկոնեանը անոր մարմինը կը տեղափոխեն Օշական, ուր երեք տարի ետք՝ 443 թուականին, Վահան Ամատունին մատուռ կը կառուցէ։ Մեսրոպ Մաշտոցի Անոր յիշատակը հարգելու համար Յովսէփ Ա. Հողոցմեց ...

                                               

Սուրբ Սարգիսի տօն

Սուրբ Սարգիսի տօն, հայ հաւատացեալի մօտ բացառիկ ժողովրդականութիւն ունի Ս. Սարգիսի տօնը. կը զուգադիպի Յունուար 15-ի եւ Փետրուար 20֊ի միջեւ։ Ծագումով յոյն է, ապրած է Դ․ դարուն, եղած է Կապադովկիոյ զօրավար։ Իր ծննդավայրէն կը մեկնի երբ Յուլիանոս Ուրացո ...

                                               

Թարխանութիւնը Արեւելեան Վրաստանի Մէջ

Թարխանութիւն, ուշ միջնադարուն Արեւելեան Վրաստանին մէջ զարգացած կալուծապետական կամ աւատական կարգերու անքակտելի բաղադրիչներէն մէկը, որ կը շնորհուէր ոչ միայն աշխարհիկ կալուածատէրերուն, այլեւ վրաց եկեղեցւոյ կալուածներուն։ Ըստ Փլաթոն Իոսսելիանիի՝ թարխ ...

                                               

Էրօլ Սարաֆեան

Սարաֆեան ծնած Պոլիս։ Փոքր տարիքէն գծանկարչութեան հանդէպ մեծ փափաք ունեցած է։ Հինդլեան նախակրթարանը աւարտելէ ետք յաճախած է Կեդրոնական վարժարան․ ապա աւարտած է քաղաքի Գեղարուեստական ակադեմիան։ Մեծ հօր՝ ճարտարապետ Աւետիս Սարաֆեանէ եւ հօր՝ Յարութիւն Ս ...

                                               

Կոմիտասեան Պատարագ

Հայ հանճարեղ խմբավար Կոմիտաս Վարդապետ Էջմիածինի մէջ իր կրթութիւնը ստանալով եւ հոգեւոր ճեմարանին մէջ աշխատելով, ժողովրդական երգերուն կողքին յատուկ կարեւորութիւն տուաւ հայ հոգեւոր երաժշտութեան։ Կոմիտասեան խնամատար յանձնաժողովին ջանքերով, ան Պատարագ ...

                                               

Այրուձի

Այրուձի, Հայոց հեծելազօրի տեսակ հին եւ միջին դարերու։ Պեղածոյ նիւթերն ու սեպագիր արձանագրութիւնները կը վաւերացնեն, որ Ք.Ա. Ա ին հազարամեակի Հայկական լեռնաշխարհի բնակիչները պատերազմներուն կօգտագործէին ինչպէս մարտակառքեր, այնպէս էր այրուձին։ Ըստ Քս ...

                                               

Ասպիսընկայ Վանք

Ասպիսընկայ Վանք, վերոյիշեալ Ասպիսակ գիւղին մօտ, որ կը կոչուի նաեւ Յարութիւնեան Ս. Ուխտ եւ Ձորոյ Վանք: Վարդան պատմագիր կը յիշէ վանքս երբ Վահան կթ.ի մահուան մասին կը գրէ, հոս կը վախճանի 965-ին Վահան կթ. ուր կար սեղան պատարագի եւ գաւազան Ս. Գրիգորի ...

                                               

Ապխազիոյ Արքաներու Ցանկ

Ապխազիոյ արքաներու ցանկ 10-11-րդ դարերուն կազմուած Ապխազական թագաւորներու ցանկն է: Մեզի հասած է 15րդ դարէն մնացած դիւանը, որ մշակուած է Էւկտիմէ Տաքայիշուիլիի կողմէ: Թարգմանուած է ռուսերէնի եւ անգլերէնի: Ցանկը կազմուած է որպէս առաջին համայն վրաց թ ...

                                               

Սկաուտութիւն

1907-ին Սկաուտութեան հիմը դրաւ անգլիացի զօրավար Լորտ Ռոպեր Պէյտն Փաուլ ծնած է 22 Փետրուար 1857-ին, մահացած 8 Յունուար 1941-ին: Այս գեղեցիկ շարժումին գաղափարը յղացաւ, երբ 1897_1900 տարիներուն անգլիական բանակը Պոյէրներու մէջ կը պատերազմէր: Լորտ Պէյ ...

                                               

Կիլիկիոյ Պետական Կարգ

Կիլիկեան Հայաստանի պետական կարգը, ձեւաւորուած է Աւատատիրական Հայաստանի աւանդոյթներու հիման վրայ՝ Մերձաւոր Արեւելքի մէջ հաստատուած խաչակիր ասպետներու իշխանութիւններու ու եւրոպական պետութիւններու կառավարող մարմիններու ազդեցութեամբ։

                                               

Բերիոյ Թեմի Հայ Կաթողիկէ համայնք

Բերիոյ Թեմի Հայ Կաթողիկէ համայնք Հայ Կաթողիկէ համայնքը, Բերիոյ մէջ հին ժամանակներէ ներկայութիւն է: Սակայն յայտնի չէ, թէ ե՞րբ սկիզբ առած է: Եթէ Հռոմի Ս. Աթոռին հաղորդութեան մէջ եղող եպիսկոպոսներու շարքին նայելու ըլլանք, ապա հոն կը տեսնենք, թէ առաջ ...

                                               

Թիֆլիսի Հայ Տրամա

Թիֆլիսի հայ տրաման ստեղծուած է 1921 թուականին։Առաջին տարիներուն թատրոնին դերասանական եւ բեմադրական կազմը անընդհատ կը փոխուէր եւ այդ իսկ պատճառով ներկայացումներուն ոճը զգալիօրէն կը տարբերէր մէկը միւսէն, ինչը միասնական ոճի ներկայացումներ ստեղծելուն ...

                                               

Գարեգին (անձնանուն)

Գարեգին, տարածուած հայկական արական անուն։ Հայերու մէջ տարածուած է 4-5-րդ դարերէն, յետոյ ժամանակաւոր մոռցուած եւ միայն վերջին դարերուն սկսած է կրկին գործածուիլ։ Քանի որ սա անունը փոխառութիւն չէ, եւ ո՛չ մէկ ազգի կողմէ գործածական անուն է, ուստի ստու ...

                                               

Արաքսի ِԱրտասուքը

Ռաֆայէլ Պատկանեանի հայրենասիրական պատգամը հոս՝ ունի նախորդներէն տարբեր ոճ, կը բերէ զգացումներու տարբեր երանգ, որ պիտի փորձենք սահմանել։ Առաջին իսկ տողէն բանաստեղծը "կը մարդացնէ" հայրենը՝ Արաքս գետը եւ կը հարցապնդէ զայն։ Սակայն այս վիպապաշտ ոճի ան ...

                                               

Դանիէլ (անձնանուն)

Դանիէլ ` աստուածաշնչային ծագումով արական անուն է, կը սերէ Դանիէլ մարգարէէն, թարգմանաբար կը նշանակէ "Աստուած է իմ դատաւորը" ։ Լատինագիր ձեւը՝ TANIYEL Անունէ կազմուած մականուն՝ Դանիէլեան

                                               

Լեզու Եւ Ոճ

Լեզուն մարդոց միջեւ հաղորդակցելու միջոցն է, որ կը ժառանգուի սերունդէ սերունդ։ Ան՝ գրագէտի արտայայտուելու հիմնական ատաղձն է, որ իւրաքանչիւր գրող կը գործածէ իւրովի։ Լեզուն գրողը չի շիներ եւ այն կ՛ենթարկուի որոշակի կանոններու, որ ընդհանուր է բոլորին ...

                                               

Նշան Եաղուպեան

Նշան Եաղուպեան, ծնած է 1928ին, Գատըգիւղ: Նախակրթութիւնը կը ստանայ Արամեան Ունճեան Վարժարանին մէջ։ 1948ին շրջանաւարտ կ՚ըլլայ Ազգային Կեդրոնական Վարժարանէն: Բարձրագոյն ուսումը կը ստանայ Իսթանպուլ Թէքնիք Համալսարանը, 1953 ին շրջանաւարտ կ՚ըլլայ իբր Ճ ...

                                               

Բարսեղ (անձնանուն)

Բարսեղ յունական ծագումով հայկական արական անուն է։ Սերած է յունարէն "βασίλειος"-էն, յունական դիցաբանութեան մէջ Զեւսին եւ Պոսէյդոնին մականունը եղած է։ Տարածուած տարբերակներէն է Վասիլ ձեւը։ Անունէն կազմուած մականուն՝ Բարսեղեան Անուան ղատինագիր ձեւը ...

                                               

Բարձր Հայքի Կանացի Զգեստներ

Բարձր Հայքի Կանացի Զգեստներ, Կարին նահանգի կանանց զգեստները յատուկ են իրենց կերպարի տեսակներու եւ գոյներու մէջ: Ամէնօրեայ, տօնական եւ կամ հարսանեկան զգեստները բոլորն ալ ունեցած են միատեսակ ձեւաւորում, սակայն տարբեր զարդարում: Կանանցի տարազները բո ...