ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 51




                                               

Լուիզ Մանուկեան Սիմոն

Լուիզ Մանուկեան Սիմոն հայ-ամերիկեան բարերար։ Ան Հայկական բարեգործական ընդհանուր միութեան նախագահը եղած է 1989-2002 թուականներուն։ Լուիզ Մանուկեան ծնած է Տէտրոիթ։ Անոր հայրը յայտնի հասարակական գործիչ, Հայաստանի հանրապետութեան ազգային հերոս, բարերա ...

                                               

Խաչատուր Փիլիկեան

Փրոֆ. Խաչատուր Փիլիկեան 1957-ին Հռոմի մէջ ուսանած է ճարտարապետութիւն, յաճախած նոյն քաղաքի Գեղարուեստի ակադեմիան՝ Փրոֆ.Պիթորիի մօտ ու դասեր առած երաժշտանոցի երգի դասարանէն։ Գեղանկարիչ եւ մեներգիչ Խաչատուր Փիլիկեան ապրած է Լիբանան, Միացեալ Նահանգնե ...

                                               

Ճուտիթ Քերր

Աննա Ճուտիթ Կերթրուտ Հելենա Քերր եւ "Bombs on Aunt Dainty" առաջին հրատարակութիււնը՝ The Other Way Round վերնագրով գիրքերուն մէջ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ճուտիթ Քերրը օգներ է վիրաւոր զինուորներուն, հետագային ստացեր է կրթաթոշակ Արու ...

                                               

Լեւոն Մանասէրեան

Մասնակցած է Հայրենական մեծ պատերազմին: 1953 թուականին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստայ-թատէրական ինստիտուտը։ 1953 թուականին մասնակցած է ցուցահանդէսներու։ 1963 թուականին դասաւանդած է ԵՊՃՇԻ-ի մէջ, 1975-1991 թթ.` եղած է ամբիոնի վարիչ։ Անոր աշխատանքներ ...

                                               

Ժագ Յակոբեան

Ժագ Ստեփան Յակոբեան, Երուսաղէմ - 2 Նոյեմբեր 2019), hայ մեծանուն բանաստեղծ: Հայ ազգին ու մշակոյթին ծառայ՝ հաւատաւոր քարոզիչ, դաստիարակ եւ մտաւորական

                                               

Շարլ Ժերար

Շարլ Ժերար, բուն անունով՝ Ժիրայր Աճէմեան, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 19 Սեպտեմբեր 2019, Վերսալ, Իլ տը Ֆրանս) Ֆրանսական շարժարուեստի ծանօթ անուններէն: Շարլ Ժերար համբաւաւոր դարձած էր երկրորդական դերերով, աւելի քան հինգ տասնեակ ֆիլմի մէջ։ Լաւագո ...

                                               

Արտօ Չաքմաքճեան

Արտօ Սուրէնի Չաքմաքչեան, Գահիրէ, Եգիպտոս - 1 Հոկտեմբեր 2019), հայ քանդակագործ, նկարիչ։ Գանատայի գեղարուեստի թագաւորական ակադեմիոյ անդամ ։

                                               

Յովսէփ Պարազեան

Յովսէփ Պարազեան, Յունահայութեան զարկերակ "Ազատ Օր" ի բազմաթիւ տարիներու խմբագիր, միութենական եւ կուսակցական կեանքին մէջ միշտ ներկայ եւ անձնդիր ծառայողը:ՀՅԴ Յունաստանի Կեդրոնական կոմիտէի նախկին անդամ եւ կուսակցական երկարամեայ գործիչ: ­Հա­մազ­գա­յի ...

                                               

Ռոպերթ Մուկապէ

Ռոպերթ Մուկապէ, Gleneagles Hospital, Սինկափուր), զիմպապուէացի պետական եւ քաղաքական գործիչ, Զիմպապուէի նախկին նախագահ:

                                               

Վահագն Տատրեան

Վահագն Տատրեան: Ծա­­­­­գու­­­­­մով Չո­­­­­րումցի։ Ամերիկահայ հանրածանօթ գիտնական, իրաւագէտ, պատմաբան, ընկերաբան, թուաբանագէտ, ընկերաբանութեան տոքթոր, դասախօս։ Եղած է Ցեղասպանութեան մասին ակադեմական առաջին ուսումնասիրողներէն եւ ճանչցուած որպէս Ողջ ...

                                               

Վահէ Ֆաթթալ

Վահէ Ֆաթթալ, Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ) մարդասէր, բարերար, արուեստագէտ եւ ձեւաւորող։ Ծնած է 1942-ին, Հալէպ, Սուրիա։ 1963–1971 Վահէ Ֆաթթալ արուեստի ուսումը ստացած է Փարիզի Գեղարուեստի վարժարանին մէջ LEcole des Beaux-Arts ...

                                               

Գրիգոր Փիտէճեան

Գրիգոր Փիտէճեան, Աղեքսանդրիա, Եգիպտոս - 1 Յուլիս 2019, Նիւ Եորք, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ): Երաժիշտ, երգահան, դաստիարակ, երաժշտագէտ, հայ երգի մեկնաբան եւ պատմագէտ, "Համազգային" -ի երգչախումբի ղեկավար:

                                               

Գրիգոր Արեշեան

Գրիգոր Արեշեան, Հայաստանի Հանրապետութեան նախկին պետական նախարար, Հայաստանի Ամերիկեան համալսարանի փրոֆեսոր եւ աշխարհահռչակ հնագէտ։

                                               

Մարգար Էսայեան

Մարգար Էսայեան, Պոլիս, Թուրքիա - 16 Հոկտեմբեր 2020, Պոլիս, Թուրքիա): Իսթանպուլի երեսփոխան եւ ԱՔ կուսակցութեան Կեդրոնական վարչական խորհուրդի անդամ: "Ակօս" շաբաթաթերթի սիւնակագիր: Հրապարակագիր:

                                               

Գէորգ Հաճեան

29 Սեպտեմբեր 2018-ին, Գէորգ Հաճեանը Արցախի երկու N զօրամասերու հրամանատարութեան կողմէ արժանացաւ յատուկ շնորհակալագիրի` պաշտպանութեան բանակին հետ սերտ համագործակցութեան համար 2011-ի նոյեմբերին մասնակցելով Իտալիայի "International Competition of Ope ...

                                               

Կիուի Մարկվելաշվիլի

Կիուի Մարկվելաշվիլի, վրացական ծագմամբ գերմանացի գրող, փիլիսոփայ եւ լեզուաբան։ Մերապ Մամարտաշվիլիի ընկերն ու գործընկերը:

                                               

Մենուա Յովհաննիսեան

Մենուա Յովհաննիսեան մասնակից զինծառայող էր 2020 թուականի Արցախի պատերազմի ընթացքին: 2020 թուականին Արցախի Հերոս յետմահու կոչման կարժանանայ Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Արայիկ Յարութիւնեանի կողմէ:

                                               

Արտակ Մովսիսեան

Արտակ Երջանիկ Մովսիսեան, ԵՊՀ Պատմութեան կաճառի Հայոց պատմութեան ամպիոնի վարիչ, հայ պատմաբան, արեւելագէտ, պատմական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ արեւելագիտութեան հիմնարկի աւագ գիտաշխատող:

                                               

Վարդ Շիկահեր

Վարդ Շիկահեր, Պոլիս, Թուրքիա - 16 Յուլիս 2020, Պոլիս, Թուրքիա), գրող, մանկավարժ, սրտաբան: Բժշկական գիտութիւններոը դոցենտ:

                                               

Սոնիա Շիրակեան Պլէքուէլ

Սոնիա Շիրակեան Պլէքուէլ, Նիւ Եորք, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ - 3 Մարտ 2020, Florence, Հարավային Կարոլինա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ) դուտրն էր Հայ վրիժառու ՀՅԴ անդամ "Նեմեսիս" ի գործիչ Արշաւիր Շիրակեանի, որ սպանած էր Սայիտ Հալիմ Փաշ ...

                                               

Ռոպըրթ Ֆիսք

Ռոպըրդ Ֆիսք, Մէյտըսթոն, Անգլիա, Միացեալ Թագաւորութիւն - 30 Հոկտեմբեր 2020, Տապլին, Իրլանտա), Բրիտանացի լրագրող, Մերձաւոր Արեւելքի The Independent-ի թղթակից ։ Կը բնակի Պէյրութի մէջ: Ֆիսքն ունի բրիտանական եւ միջազգային բազմաթիւ լրագրողական մրցանակն ...

                                               

Ռուբէն Շուկարեան

Ռուբէն Շուկարեան, Մոսկուա, ՌԽՖՍՀ, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն - 21 Ապրիլ 2020, Պոսթըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), "Թաֆթս" համալսարանի դասախօս, "Ֆլեթչեր" դպրոցի իրաւաբանութեան եւ դիւանագիտութեան դասախօս,:Ան եղած էր Ուաշ ...

                                               

Տանիէլ Արափ Մոյ

Տանիէլ Թորոյթիչ Արափ Մոյ, Sacho, Բրիտանական Քենիա - 4 Փետրուար 2020, Նայրոպի, Քենիա) Քենիայի երկրորդ նախագահը եղած է 1978-էն մինչեւ 2002-ը: Ամբոխահաճոյ խոստումներով եւ ծայրայեղ ճնշումներով ան կրցած է յաղթահարիլ 1991-ի բազմակուսակցական ընտրութիւնն ...

                                               

Փաթրիք Տէվէճեան

Փաթրիք Տէվէճեան, Ֆոնթենեպլօ - 28 Մարտ 2020, Անթոնի), ֆրանսահայ ականաւոր քաղաքական գործիչ, նախարար, Ֆրանսայի Ազգային ժողովի անդամ, իշխող Ժողովրդական շարժման միութիւն կուսակցութեան նախկին գործադիր գլխաւոր քարտուղար։ 1983-2002 թուականներուն Անթոնիի ...

                                               

Խաւիէ Փերես տը Քուելլար

Խաւիէ Ֆիլիփէ Ռիքարտօ Փերես տը Քուելլար, Լիմա, Պերու - 4 Մարտ 2020, Լիմա, Պերու), Փերուացի դիւանագէտ։ Աւարտեր է Լիմայի պետութեան կաթոլիկական համալսարանի իրաւունքի կաճառը։

                                               

Վահան Քոչար

Վահան Քոչարը ծնած է 1949 թուականին լուսանկարիչ Անդրանիկ Քոչարի ընտանիքին մէջ: 1965 թուականին աւարտեր է Ղազարոս Աղայեանի անուան միջնակարգ հանրակրթական եւ Յակոբ Կոճոյեանի անուան գեղարուեստի նկարչական դպրոցները: 1969 թուականին աւարտեր է Երեւանի Խաչա ...

                                               

Նաուալ Ըլ Սաատաուի

Նաուալ Ըլ Սաատաուի Եգիպտացի ֆեմինիստ գրող, գործօն, բժիշկ, եւ հոգէբուժ, ծանօթ իբր "Իսիսի դուստր": Ան ինքզինք կը նկարագրէր իբր "հնագէտ-ընկերվար-ֆեմինիստ": Ան Եգիպտոսի "ամէնէն յանդուգն կինն էր": Ըլ Սաատաուի բազմաթիւ գիրքեր գրած է Իսլամի մէջ կիներու ...

                                               

Նորայր Էլսայեան

Նորայր Էլսայեան, իրանահայ վաստակաւոր ազգային-հասարակական եւ կրթական գործիչ, դաշնակցական գաղափարական նուիրեալ եւ Թեհրանի "Ալիք" օրաթերթի երկար տարիներու գլխաւոր խմբագիր։

                                               

Չիկ Կորէա

Չիկ Կորէա, անգլերէն՝ Armando Anthony "Chick" Corea, 12 Յունիս 1941, Չելսի, Մասաչուսէթ – 9 Փետրուար, 2021 Թամփա Պէյ շրջան, Ֆլորիտա, Ա․Մ․Ն․, Ճազի աշխարհահռչակ դաշնակահար եւ երգահան, 23 անգամ դափնեկիր Կրեմի Երաժշտական Մրցանակին։ Իր յօրինումներէն Սպա ...

                                               

Պոպ Աւեան

Ռոպերթ Աւետիսեան, Նիւ Եորք, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ - 21 Յունուար 2021), ճանչցուած իբր Պոպ Աւեան, Ամերիկացի պարուսոյց եւ թատերական արտադրիչ ու բեմադրիչ։ Ծնած Նիւ Եորքի մէջ հայ ընտանիքի մը, Աւեան անցուց իր վաղ ասպարէզը բաժնելով իր ժա ...

                                               

Լարի Քինկ

Լարի Քինկ, Ամերիկացի Դերասան, Գրող եւ Լրագրող: Ճանչցուած է իր "Larry King Live" զրոյցով, որ անփոփոխ կատարուած է հեռատեսիլին վրայ 1985 թուականէն մինչեւ 2010 թուականը։

                                               

Զենոբ Գլակ

Զենոբ Գլակ նաեւ Զենոբ Գլակ Ասորի, Զենոբ Ասորի, Դ. դարու ասորի եկեղեցական գործիչ եւ պատմիչ, Տարօնի եպիսկոպոս, Մշոյ Սուլթան Ս. Կարապետի վանքին վանահայրը եւ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի աշակերտներէն: Գրած է "Պատմութիւն Տարօնոյ" գիրքին առաջին մասը:

                                               

Յակոբ Մծբնացի

Յակոբ Մծբնացի, 4-րդ դարու եկեղեցական, սուրբ - 350), ծագումով ասորի, կը համարուի Մեծ Հայքի քրիստոնէութիւնը քարոզողներէն մէկը։

                                               

Յուլիանոս Ուրացող

Յուլիանոս Ուրացող, 331 կամ 332 - 363 թ. Յունիս 26-ի), Հռոմի կայսր 361 - 363 թթ. Կոսդանդիանոսի հարստութիւնէն, հռետոր եւ յոյն փիլիսոփայ։ Անդիկ գիտութեան ըւ մշակոյթի երկրպագի, նորպլատօնականութեան փիլիսոփայական դպրոցի հետեւորդ։ Հեթանոսական կրօնի ջատա ...

                                               

Բարսեղ Կեսարացի

Բարսեղ Կեսարացի կամ Բարսեղ Մեծ, ընդհանրական եկեղեցւոյ նշանաւոր հայրապետ, ընդհանրական եկեղեցւոյ տասներկու մեծ վարդապետներէն մէկը, Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ եւ համաքրիստոնէական սուրբ, աստուածաբան, Կապադովկիոյ Կեսարիա քաղաքի արքեպիսկոպոս, եկեղեցական ...

                                               

Մանուէլ Մամիկոնեան

Մանուէլ Մամիկոնեան, Մեծ Հայքի սպարապետ, զօրավար, Մամիկոնեան նախարարական տան աւագ: Եղած է Մուշեղ Մամիկոնեանի հօրեղբօր՝ Վաչէ Մամիկոնեան որդին: Երիտասարդ ժամանակ, պատերազմի ընթացքին իր եղբօր՝ Կոն Մամիկոնեանի հետ միասին գերի եղած են պարսիկներուն: Փաւ ...

                                               

Վարդան Մամիկոնեան

Վարդան Մամիկոնեան, Ե. դարու հայ զօրավար, հայոց զօրքերու սպարապետ, "Քաջ Վարդան", "Կարմիր վարդան", հայ պետական, քաղաքական, ռազմական, դիւանագիտական գործիչ, 450 – 451 թուականներու Սասանեան Պարսկաստանի դէմ Հայ ազատագրական շարժման առաջնորդ։ Վարդան Մամի ...

                                               

Սիմէոն Սիւնակեաց

Սիմէոն Սիւնակեաց, Ընդհանրական Եկեղեցւոյ նշակաւոր սուրբ, քրիստոնէական վանականութեան հիմնադիրներէն մէկը։

                                               

Կոստանդին Գ․ (Աբխազիոյ արքայ)

Կոստանդին Գ. Բագրատ Անոսիդի եւ Տայքի կիւրոպաղատ Գուարամ Բագրատունիի դուստրը։ Աբխազիոյ թագաւոր՝ 899-916 թուականներուն։ Յաջորրած է Բագրատ I֊ին: Անոսիդներու իշխանական տոհմի ներկայացուցիչներէն Լեւոն Բ ը 786 թուականին ապստամբած էր Բիւզանդիոնի գերիշծան ...

                                               

Հերակլիոս Ա

Հերակլէս, ամբողջական անունը Ֆլավիոս Օգոստոս Հերակլէս, Բիւզանդիոնի կայսր։ Անոր գահակալութիւնը սկսաւ 608 թուականին։ Մեծ յաղթանակ տարաւ Փոկաս կայսեր ապստամբութեան դէմ։ Փոկաս տապալած էր Մորիսի կայսրութիւնը եւ գրաւած էր անոր գահը, կայսրութիւնը ենթարկա ...

                                               

Աշոտ Մսակեր

Աշոտ Բագրատունի Մսակեր, հայոց իշխան շուրջ 790 թուականէն, 774–775 թուականներու ապստամբութեան նահատակ Սմբատ Բագրատունիի որդին։ Ըստ Նիկողայոս Ադոնցի, "Մսակեր" մականունը ստացած է պաս չպահելու համար։ Օգտուելով Կամսարական եւ Մամիկոնեան տոհմերու թուլացո ...

                                               

Վասակ Գաբուռ

Վասակ Գաբուռ, կամ Վասակ Հայկազն, Գեղարքունիքի եւ Սիւնիքի իշխան: Կը ծագի Սիւնիներու տոհմէն՝ Հայկազուն ճիւղէն, Գրիգոր Սուփան Ա ի որդին էր։ 850-855-ականներու համահայկական մեծ ապստամբութենէն ետք, Վասակ Իշխանիկի գերեւարումէն ետք հայոց իշխան ու սպարապե ...

                                               

Սմբատ Ա․ Նահատակ

908 թուականին Յուսուֆը Սմբատ Ա-ի դէմ հանած է Վասպուրականի իշխան Գագիկ Արծրունիին՝ անոր հռչակելով "թագաւոր հայոց" ։ Երկրին ներսը ծագած են աւատատիրական նոր երկպառակութիւններ, որոնց պատճառով Սմբատ Ա չի կրցաւ հակահարուած տալ 909 թուականին Հայաստան նե ...

                                               

Յովհաննէս Ե. Դրասխտանակերտցի

Յովհաննէս Ե Դրասխանակերտցի, Հայոց կաթողիկոս, պատմիչ եւ գրող, Մաշտոց Ա. Եղուարդեցի կաթողիկոսի ազգական եւ աշակերտ։ Յովհաննէս Դրասխանակերտցին յայտնի է գլխաւորապէս որպէս պատմիչ։ Իր "Հայոց պատմութիւն" երկասիրութեան մէջ կը ներկայացնէ հնագոյն ժամանակներ ...

                                               

Աբաս Ա. Բագրատունի

Աբաս Ա․ Բագրատունի, հայ թագաւոր՝ 929-953։ Աբաս՝ Սմբատ Ա․-ի որդին, հայոց թագաւոր կը նշանակուի 928-ին։ Մինչեւ թագաւորելը սպարապետը կը նստէր Կարսի մէջ։ Եղբօր՝ Աշոտ Բ․ Երկաթի մահէն ետք գահ կը բարձրանայ որպէս "Շահնշահ Հայոց Եւ Վրաց" ։ Կարսը կը հռչակէ ...

                                               

Յովհաննէս Ա. Չմշկիկ

Յովհաննէս Ա. Չմշկիկ, Կոստանդնուպոլիս, Բիւզանդական Կայսրութիւն), հայազգի զօրավար, պետական գործիչ, Բիւզանդիոնի կայսր՝ 969-976 թուականներուն։ Ծագումով հայ։ Ըստ Մատթէոս Ուռհայեցիի տուեալներուն՝ ծնած է ներկայիս Տերսիմ նահանգի Չմշկածագ աւանին մէջ։ 949- ...

                                               

Սասուն

Սասուն, գաւառակ Արեւմտեան Հայաստանին մէջ, Պիթլիսի վիլայէթի Կենճի գաւառին մէջ։ Նախպէս եղած է Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգի տասներորդ գաւառը։ Հնագոյն կենտրոնն էր Սանասուն բերդը։ Ըստ "Աշխարհացոյց" -ի՝ Սասունը հիւսիս-արեւմուտքին սահմանակից էր Չորրորդ Հայք ...

                                               

Տերսիմի գաւառ

Տերսիմ, գաւառ, ձորապետութիւն Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, Խարբերդի վիլայեթի մէջ։ Կեդրոնը Խոզաթ գիւղաքաղաքն էր։ Միւս նշանաւոր քաղաքներն էին Մեծկերտը եւ Չարսանճաքը։

                                               

Ալան

Ալան, գիւղ՝ Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին, Սեբաստիա նահանգի Եւդոկիոյ գաւառին մէջ։ Բնակչութեան մասին տուեալներ չեն պահպանուած։ Անոնք բռնութեամբ՝ ենթարկուած են տեղահանութեան, 1915 թուականի տեղի ունեցած Մեծ Եղեռնի ժամանակ։ Անոնց մեծ մասը զոհուած է աք ...

                                               

Աղհան

Աղհան, գիւղ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, Տարօն գաւառին մէջ, Մուշ քաղաքէն մօտաւորապէս 14 քմ հիւսիս, Արածանի գետի ձախ կողմը, Արգաւանդ հարթավայրը։ 20-րդ դարու սկիզբը ուներ 68 տուն հայ բնակիչ, որոնք կը զբաղէին այգեգործութեամբ, բանջարաբուծութեամբ ու անասն ...