ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 48




                                               

1 Դեկտեմբեր

1883, Վահան Գարտաշեան, փաստաբան եւ մտաւորական։ 1854, Մուրացան Գրիգոր Տէր Յովհաննէսեան, մ.1908, հայ գրող 1988, Թայլըր Ժոսէֆ անգլերէն՝ Tyler Joseph, ամերիկացի երգիչ 1955, Սերժ Աւետիքեան, ֆրանսերէն՝ Serge Avédikian, ֆրանսահայ ֆիլմի վարիչ, դերասան

                                               

10 Դեկտեմբեր

1997, Աքմոլա նախկին՝ Ցելինոկրատ, ներկայիս՝ Ասթանա քաղաքը յայտարարուեցաւ Ղազախստանի մայրաքաղաք 1864, Միքայէլ Նալպանտեանը աքսորուեցաւ Քամիշին քաղաք 1901, Սթոքհոլմի մէջ առաջին անգամ կայացաւ Նոպելեան մրցանակ շնորհելու արարողութիւնը

                                               

11 Դեկտեմբեր

1941, Լեհաստանը պատերազմ յայտարարեց Ճափոնին Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ՝ 1816, Ինտիանան դարձաւ ԱՄՆ 19 րդ նահանգը 1941, Գերմանիան եւ Իտալիան պատերազմ յայտարարեցին Միացեալ Նահանգներուն 2015, 125 մարդ սպաննուեցաւ Սուրիոյ ալեւիներու Աքրապ գիւղի գն ...

                                               

12 Դեկտեմբեր

1886, Գրիգոր Դաւիթեան, բժիշկ Մահ.՝ 1924։ 1934, Թորոս Ռասթկելենեան Ծն.Հալէպ, Սուրիա, սփիւռքահայ քանդակագործ 1915, Ֆրանք Սինաթրա, ամերիկացի երգիչ, երաժիշտ, դերասան մահ.՝ 1998։

                                               

14 Դեկտեմբեր

1911, Րուալ Ամունտսենի արշաւախումբը առաջին անգամ հասաւ հարաւային բեւեռ Ալպանիա, Աւստրիա, Իտալիա, Իրլանտա, Լաոս, Լիպիա, Հունկարիա, Յորդանան, Նեփալ, Սպանիա, Շրի Լանքա, Պուլկարիա, Ռումինիա, Փորթուկալ, Քամպոճա, Ֆինլանտա 1955, Միաւորուած Ազգերու անդամ ...

                                               

16 Դեկտեմբեր

1899, անգլիացի Ալֆրետ Էտուըրտսը անգլերէն՝ Alfred Edwards հիմնեց "Միլան" ֆութպոլային ակումբը 2011, Ղազախիստանի Ժանաօզեն քաղաքին մէջ անկարգութիւններու զոհ դարձաւ 14 մարդ 1915, Օսմանեան կառավարութիւնը չեղեալ յայտարարեց՝ 8 Փետրուար 1914-ին ստորագրած, ...

                                               

3 Դեկտեմբեր

1920, ստորագրուեցաւ Ալեքսանդրապոլի հաշտութեան պայմանագիրը՝ Հայաստանի եւ Թուրքիոյ միջեւ։ Հայաստանը ունեցաւ տարածքային ծանր կորուստներ։ 1958, Երեւանի կայարանամերձ հրապարակին մէջ տեղի ունեցաւ "Սասունցի Դաւիթ" արձանին հանդիսաւոր բացումը։ 1900, Փարիզի ...

                                               

30 Դեկտեմբեր

1916. Պուտափեշտին մէջ Աւստրիոյ Քարլոս Դ ի թագադրութիւնը 1922. կը կազմաաւորուի Խորհրդային Միութիւնը 2006. Իրաքի նախկին նախագահ Սատտամ Հուսէյնի մահապատիժը 1806. Ռուսիան կը գրաւէ Պաքուն

                                               

31 Դեկտեմբեր

1992. Չեխոսլովաքիան խաղաղ բաժնուեցաւ Չեխիոյ եւ Սլովաքիոյ 1999 Միացեալ նահանգներն իրենց վերահսկողութիւնը հաստատեցին Փանամայի ջրանցքին վերայ Ռուսիոյ Դաշնութեան նախագահ Պորիս Ելցինի հրաժարականը, անոր փոխարինեցաւ Վլատիմիր Փութինը 2009. տեղի ունեցաւ մ ...

                                               

8 Դեկտեմբեր

1980՝ Նիւ Եորքին մէջ Տէյվիտ Չափմանը սպաննեցաւ Ճոն Լենընը 1955՝ Եւրոպայի խորհուրդը հաստատեց Եւրոպայի դրօշը 1991՝ Ռուսիոյ, Ուքրաինայի եւ Պելառուսի առաջնորդներ լուծարեցին Խորհրդային միութիւնը

                                               

1 Հոկտեմբեր

1964՝ Թոքիոյի եւ Օսաքայի միջեւ կը սկսէ գործել "Շինքանսէն" արագընթաց գնացքը 1957՝ In God We Trust-ն առաջին անգամ կը յայտնուեցաւ ամերիկեան թղթադրամներուն վրայ 1827՝ Իվան Փասքեւիչի գլխաւորութեամբ ռուսական բանակը գրաւեց Երեւանը 1795՝ Ֆրանսան կը նուաճ ...

                                               

11 Հոկտեմբեր

11 Հոկտեմբեր, տարուան 284-րդ օրն է Գրիգորեան օրացոյցին անցնելու կապակցութեամբ 1582 թուականի այս օրը չկայ Իտալիոյ, Լեհաստանի, Սպանիոյ եւ Փորթուկալի մէջ Տարուան աւարտին կը մնայ 81 օր

                                               

12 Հոկտեմբեր

12 Հոկտեմբեր, տարուան 285-րդ օրն է։ Տարուան աւարտին կը մնայ 80 օր Գրիգորեան օրացոյցին անցնելու կապակցութեամբ 1582 թուականի այս օրը չկայ Իտալիոյ, Լեհաստանի, Սպանիոյ եւ Փորթուկալի մէջ

                                               

13 Հոկտեմբեր

1921. կնքուեցաւ Կարսի պայմանագիրը 1923. Թուրքիոյ մայրաքաղաքը Կ.Պոլսէն տեղափոխուեցաւ Անքարա 1884. Կրինուիչը անգլերէն՝ Greenwich ընտրուեցաւ որպէս զերոյական միջօրէական 2010. Չիլիի Քոփիափոյի հանքի մէջ փակուած 33 հանքափորները 69 օրէ ետք հանուեցան հոնկ ...

                                               

14 Հոկտեմբեր

14 Հոկտեմբեր, տարուան 287-րդ օրն է Գրիգորեան օրացոյցին անցնելու կապակցութեամբ 1582 թուականի այս օրը կը բացակայէ Իտալիոյ, Լեհաստանի, Սպանիոյ եւ Փորթուկալի մէջ Տարուան աւարտին կը մնայ 78 օր

                                               

15 Հոկտեմբեր

1815՝ Աթլանտեան ովկիանոսի Սուրբ Հեղինէի կղզիին մէջ կը սկսուէ Նափոլէոն Պոնափարթի աքսորը 1806՝ Պաքուի խանութիւնի կը մտցուէ Ռուսիոյ կայսրութեան կազմի մէջ 1570՝ կը հիմնադրուէ ներկայիս Հիւսիսային ՔորԷայի մայրաքաղաք Փեոնեանը 1880՝ հիմնաքարը տեղադրելէն ...

                                               

17 Հոկտեմբեր

Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:17 Հոկտեմբերի ծնածներ 1830՝Մատթէոս Մամուրեան Մահ.1901, Զմիւռնիա արեւմտահայ հրապարակագիր 1883՝ Ալեքսանտր Նիլ անգլերէն՝ Alexander Sutherland Neil, մ.1973, սկովտիացի կրթութեան տեսաբան 1937՝Քարլոս Աբովեան, Մահ.՝ 1992, հայ նկար ...

                                               

18 Հոկտեմբեր

2007. Փաքիստանի մէջ ինքնասպանի ռումբի մը պայթիւնէ սպաննուեցաւ Պենազիր Պհութոն եւ եւս 150 հոգի 1989. Պաքուի մատոյցներուն կործանուեցաւ Իլ-76 ռազմական օդանաւը, զոհուեցին անձնակազմի 7 անդամները եւ 50 զինուորականներ 1963․ Եորղոս Սեֆերիս "Նոպել Գրականո ...

                                               

3 Հոկտեմբեր

2013՝ իտալական Լամփետուզա կղզիին մօտ նաւաբեկութեան զոհ դարձան 134 փախստականներ 1952՝ Մեծն Բրիտանիան առաջին անգամ փորձարկեց միջուկային զէնք, դառնալով երրորդ միջուկային տերութիւնը 1926՝ Մոսկուային մէջ տեղի ունեցաւ Հայֆիլմի առաջին ֆիլմի՝ "Նամուսի" ց ...

                                               

30 Հոկտեմբեր

1998. Շուէտի Կեոթէպորկ քաղաքի երիտասարդական ակումբին մէջ ծագած հրդեհէն կը զոհուէ 63 դեռահասներ 1961. Խորհ. Միութիւնը Նովայեայ Զէմլեայ կղզիին վրայ իրականացուց 56 մեկաթօն հզօրութեան ջրածնային ռումբի փորձարկումը 1973. կաւարտի Պոսփորի կամրջի շինարարո ...

                                               

4 Հոկտեմբեր

2001. Ուքրաինական զինուժի արձակած հրթիռը զարկած է Սեւ Ծովի վրայով Թել Աւիւէն Սիպերիա թռչող օդանաւը, զոհերը 78 1992. Ամսթերտամին մէջ բեռնատար Պօյինկ 747-ը իյնած է բնակելի տուներուն վրայ, զոհուած են 47-ը օդանաւուն եւ 39-ը ցամաքին 2010. Հունկարիոյ մ ...

                                               

5 Հոկտեմբեր

1948՝ Աշխապատին մէջ տեղի ունեցած երկրաշարժէն կը զոհուէ 110 000 մարդ 1864՝ Հնդկաստանի Կալկաթա քաղաքը գրեթէ ամբողջովին կաերուէ ցիկլոնէն, զոհուեց 60 000 մարդ 1954՝ Իտալիան եւ Հարաւսլավիան բաժանեցին Թրիէսթի մօտակայ տարածքը 1999՝ Լոնտոնին մէջ գնացքի վ ...

                                               

8 Հոկտեմբեր

1906՝ Լեւ Թոլսթոյը կը յրաժարէ Նոպելեան մրցանակէն 1990՝ Երուսաղէմի "Լերան գմբէթ" մզկիթի մօտ Իսրայէլի ոստիկանութիւնը կը սպաննէ 17 պաղեստինցիներու 1962՝ Ալճերիան կը միանայ ՄԱԿ-ին 1480՝ Ուկրայ գետի մեծ դիմակայութիւնը Ռուսիոյ մէջ 1860՝ Լոս Անճելըսի եւ ...

                                               

9 Հոկտեմբեր

2006. Հիւսիսային Քորէան իրականացուց միջուկային փորձարկում 1446. Քորէայի մէջ հրապարակեցաւ հանկըլ 한글 այբուբենը 1829. Խաչատուր Աբովեանը եւ Ֆրիտրիխ Փարոթը հասան Մասիսի գագաթը 1582. Սպանիոյ, Իտալիոյ, Փորթուկալի եւ Լեհաստանի մէջ սա օրը բաց է թողնուած

                                               

1 Մայիս

1978, Արամ Խաչատրեան, հայ երգահան, դիրիժոր, մանկավարժ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ 1954, ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս 1963, ռուսական կոմպոզիտորական դպրոցի եւ հայ դասական երաժշտութեան ներկայացուցիչ, որ ճանչցուած է որպէս՝ համաշխարհային դասական ծն.՝ 1903։

                                               

10 Մայիս

1926, Զահրատ Զարեհ Եալտըզճեան, սփիւռքահայ բանաստեղծ մահ․՝ 2007։ 1812, Գաբրիէլ եպս. Այվազովսկի, եկեղեցական եւ հասարակական գործիչ, բանասէր-պատմաբան, մանկավարժ, թարգմանիչ։ Մխիթարեան միաբանութեան անդամ 1830, վարդապետ 1834, եպիսկոպոս 1867, արքեպիսկոպո ...

                                               

12 Մայիս

1986՝ ամերիկեան NBC հեռուստաընկերութիւնն սկսաւ հանդէս գալ ներկայիս յայտնի սիրամարգինշանով 2008՝ Չինաստանի Սիչուան նահանգին մէջ տեղի ունեցածվ երկրաշարժէն կը զոհուէ 69 000 մարդ

                                               

14 Մայիս

1948՝ Դաւիթ եՊն Կուրիոնը կը յայտարարէ Իսրայէլի անկախութիւնը 1900՝ Փարիզի մէջ տեղի կունենայ 2 րդ Ողիմպիական Խաղերու բացումը 1963՝ Քուէյթ կը դառնայ ՄԱԿի անդամ

                                               

18 Մայիս

Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:18 Մայիսի մահացածներ 1981` Ուիլիըմ Սարոյեան ամերիկահայ գրող 1937՝ Բեկլար Ամիրջանեան ծն.1868, հայ երգիչ պարիթոն

                                               

3 Մայիս

2006. Երեւանէն Սոչի ընթացող Airbus A320 օդանաւը կործանուեցաւ Սեւ Ծովուն մէջ։ Զոհուեցին բոլոր 105 ուղեւորները եւ անձնակազմի 8 անդամները 1491. փորթուկալցի միսիոնարները մկրտեցին Քոնկոյի կառավարիչ Նքուվու Նզինկան, անոր շնորհելով Ժուան Ա. անունը

                                               

30 Մայիս

1999՝ Մինսքի մեթրոյի Նեամիհա կայարանի մօտ տեղի ունեցած հրմշտոցէն անգլերէն կը զոհուի 53 մարդ 1631՝ լոյս կը տեսնէ ֆրանսական La Gazette առաջին թերթը 1814՝ Նափոլէոն Պոնափարթը կաքսորուի Էլպա կղզի 1953՝ ԽՍՀՄ կը հրաժարի Թուրքիոյ, մասնաւորապէս՝ Կարս քաղա ...

                                               

31 Մայիս

1935. երկրաշարժն աւերեցաւ Փաքիստանի Քվեթա քաղաքը, անգլերէն զոհուեց 40 000 մարդ 1970. Փերուի Անքաշի տարածաշրջանի երկրաշարժի անգլերէն զոհ դարձաւ 47 000 մարդ 0 526. Անտիոքի երկրաշարժէն զոհուեց 250 000 մարդ

                                               

4 Մայիս

1626. Փեթեր Մինեոյթը Peter Minnewt հասաւ Նոր Նետերլանտներ, ներկայիս՝ Մանհաթէն կղզի 1924. Փարիզին մէջ աւարտուեցին Ողիմպիական խաղերը 1838. արուեստագէտներու խումբը Թարաս Շեւչենքոն դուրս է կը գնէ ճորտի վիճակէն 1979. Մարկրիթ Թաչըրը դարձաւ Միացեալ Թագա ...

                                               

6 Մայիս

Յովհաննէս Պօղոս Բ. պապի հովւապետական այցերը՝ 1975, Պէյրութին մէջ 100 000 հայեր ելած են երթով նշելու Հայոց ցեղասպանութեան 60 տարին 2001, Դամասկոսի մէջ եղաւ առաջին պապը, որ երբեւէ մտած է մզկիթէն ներս 1972, յեղաշրջում ընելու մեղադրեալ Տէնիզ Կիզմեշը ...

                                               

8 Մայիս

1992, կը սկսուէ Շուշիի ազատագրումը 1984, Խորհրդային Միութիւնը կը յայտարարէ Լոս Անճելըսի XXIII ամառնային ողիմպիական խաղերը պոյքոթելու մասին 1713, Ռուսիոյ մայրաքաղաքը Մոսքուայէն կը տեղափոխուէ Սանկտ Փիթերսպուրկ 1845, ֆրանսական բանակի զինուորներն սպա ...

                                               

12 Մարտ

Յունիս 29-ին Մետոֆֆը դատուեցաւ 150 տարուայ ազատազրկութեան 1933. Մումպաիի մէջ ռումբի պայթիւնի զոհ դարձաւ 300 մարդ 1913. Քանպերրան դարձաւ Աւստրալիոյ մայրաքաղաք 1229. խաչակիրները գրաւեցին Երուսաղէմը 1918. 215 տարիներու ընդմիջումէն ետք Մոսքուան կրկին ...

                                               

15 Մարտ

1880՝ լոյս տեսաւ "Պսակ" թերթը՝ Երեւանի առաջին պարբերականը 1892՝ հիմնուեցաւ "Լիւրփուլ" ֆուսպոլային ակումբը անգլերէն՝ Liverpool FC 1924՝ կը գործարկուի Երեւանի բամպակազտիչ գործարանը 1820՝ Մէնը անգլերէն՝ Maine դարձաւ ԱՄՆ 23 -րդ նահանգը

                                               

16 Մարտ

1958՝ Ford Motors Company-ն կը թողարկէ 50 միլիոներորդ ինքնաշարժը 1921՝ կնքուեց Մոսքուայի ռուս-թրքական բարեկամութեան պայմանագիրը Վիեթնամի պատերազմի ժամանակ ամերիկացի զինուորները սպաննեցին մոտ 350 վիեթնամցի խաղաղ բնակիչ 1945՝ բրիտանական օդուժի ռմբա ...

                                               

18 Մարտ

2004՝ Երկիրէն աննախադէպ մօտ 43 հազար քմ կանցնէ ասստղակերպը 1965՝ խորհրդային տիեզերագնաց Ալեքսէյ Լեոնովը առաջին անգամ դուրս եկաւ բաց տիեզերք 1596՝ լեհ թագաւոր Սիկիզմունտ III Վազան մայրաքաղաքը Քրաքովէն կը տեղափոխէ Վարշաւա 1314՝ Փարիզին մէջ խարոյկին ...

                                               

30 Մարտ

1856. Փարիզի պայմանագրով կաւարտուի Խրիմի պատերազմը Ռուսիան ստացաւ Սեւաստոպոլը, որուն դիմաց Օսմանեան կայսրութեանը յանձնելով Կարս քաղաքը 1918. Պաքուին մէջ տեղի ունեցան բախումներ հայերու եւ տեղացի թաթար թուրքերու միջեւ խորհրդային Կարմիր բանակի մուտք ...

                                               

4 Մարտ

1791. Վերմոնթը դարձաւ 14 րդ միացեալ նահանգը 1980. Ռոպերթ Մուկապէն ընտրութիւններով դարձաւ Զիմպապուէի առաջին սեւ վարչապետը 1790. Ֆրանսայի բաժանումը 83 տեփարթեմաններու 1966. Ճոն Լենընը ըսաւ, որ ներկայիս Պիթըլզը "Յիսուսէն աւելի ճանչուած է"

                                               

5 Մարտ

1933. ռայխսթակի ընտրութիւններուն Ատոլֆ Հիթլերի նազիական կուսակցութիւնն ստացաւ քուէներու 43.5%-ը 1940. Խորհրդային միութեան բարձրագոյն ղեկավարութիւնը որոշում ընդունեցաւ 25 700 լեհ մտաւորականներու կոտորածի 1945. մահացաւ Խորհրդային միութեան ամենաերկա ...

                                               

6 Մարտ

Քասիուս Քլէյը ընդունեց իսլամ եւ ստացաւ Մուհամմէտ Ալի նոր անուն մականունը 1899. Bayer ընկերութիւնը կը գրանցէ "Ասփիրին" ապրանքային նշանը 1834. Քանատային մէջ Եորք քաղաքի անունը կը դարձնեն Թորոնթօ 1902. հիմնուեցաւ Ռեալ Մատրիտ ֆութպոլային ակումբը 1964 ...

                                               

7 Մարտ

1657. Լուի ԺԴ-ը կարգելէ ամերիկացի հնդկացիներուն ալքոհոլ վաճառելը 0 321. Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսրը Բիւզանդական կայսրութեան մէջ կիրակին կը յայտարարէ հանգստի օր 1981. բացուեցաւ Երեւանի մեթրոյի "Բարեկամութիւն" կայարանը 1989. Սալման Ռուշտիի հետ կապուա ...

                                               

8 Մարտ

1930, Ալպերթ Խաչատուրով, խորհրդային, ուզպեք, հայ թատերական բեմադրիչ, կինոբեմադրիչ, սենարիստ, Իւզբէքական ԽՍՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ 1957 մահ.՝ 1976։

                                               

9 Մարտ

1983․ Պելկրատի մէջ կը սպաննուի Թուրքիոյ դեսպանը։ 1959․ Նիւու Եորքին մէջ վաճառքի կը հանուի Պարպի պուպրիկը։ 1842․ Միլանոյի "Լա Սքալա" յի բեմէն կը ներկայացուի Վերտիին նոր յօրինած "Նապուքօ" Nabucco օփերան 1953․ Մոսկուայի մէջ Սթալինի թաղման ժամանակ հր ...

                                               

10 Յուլիս

Տարօնի հերոսամարտերու ընթացքին, Կիրակի, 10 Յուլիսին թրքական զինուած հրոսակներ հայոց տուները մտնելով անխնայ սկսան սուրէ անցընել անոնց բնակիչները, կողոպտել ու հրդեհել տուները։

                                               

11 Յուլիս

1936՝ Նիւ Եորքին մէջ կառուցուած Թրայպորոյ կամուրջով անգլերէն կը սկսէ երթեւեկը 1971՝ Փիթսպուրկի մէջ կը կայանայ "Յիսուս Քրիստոս գերաստղ" ռոք-օփերայի առաջին ներկայացումը

                                               

16 Յուլիս

622՝ իսլամական օրացոյցի սկիզբը 1661՝ Շուէտի մէջ կը թողարկուի Եւրոպայի առաջին թղթադրամները 1979՝ Իրաքի պաշտօնանկ արուած նախագահ Ահմետ Հասան ալ Պաքրին կը փոխարինէ Սատտամ Հուսէյնը

                                               

17 Յուլիս

1944՝ Մոսքուայի փողոցներով կը տարուէ հիսունեոթ հազար գերմանացի գերիներու խումբը Սան Ֆրանսիսքոյի ծոցին մէջ նաւերէն բեռնաթափուող զինամթերքի պայթյունէն կը զոհուի 320 մարդ 2007՝ Սան Փաուլոյի օդակայանին մէջ՝ ինքնաթիռի արկածի հետեւանքով, կը զոհուի 199 ...