ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 132




                                               

Դիցաբանական Անուններ

                                               

Լազարեան Ճեմարան (Մոսկուա)

Լազարեան Ճեմարանի հիմնադրութիւնը տեղի ունեցած է 10 Մայիս 1814-ին։ Ճեմարանի առաջին ուսուցիչը՝ Յարութիւն Ալամդարեան իր տասը աշակերտներով հայոց եկեղեցիէն փոխադրուած է դպրոցի նորակառոյց շէնքը եւ մասնակցած հանդէսին։ Հիմնադրուած է մեծահարուստ Լազարեանն ...

                                               

Արամէ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ միապետ Արամէ ծննդեան եւ մահուան թուականները անյայտ, Վանի թագաւորութեան արքայ՝ 860-840 թուականներուն։ Արամէի մասին տեղեկութիւններ պահուած են Ասորեստանի Սալմանասար Գ. թագաւորի 859-824 արձանագրութիւններուն մէջ։ Ան ետ մղած է Սալման ...

                                               

Եկատերինոտար

Եկատերինոտար, քղ. Ռուսիոյ, 1879-ին 60 հազար բնակիչ ունէր, մեծամասնութիւնը ռուս: Հայոց թիւն էր 1400 հոգի, բաժնուած 200 տան, որոնք բոլորն ալ գաղթած էին զանազան տեղերէ, Խրիմէ, Նոր Նախիջեւանէ, Նոր Արմաւրէ, Տաճկաստանէ, Պարսկաստանէ, եւայլն: Հայերը ունի ...

                                               

Երիտասարդ Թուրքերու Յեղափոխութիւն

Երիտասարդ Թուրքերու Յեղափոխութիւնը, շարժում մըն էր կազմելու համար Նոր Թուրքիան: Ապտիւլ Համիտի վարչակարգը "Սարսափէն խենթեցած այս բռնակալ" ին, ինչպէս որակած է զինք Անաթոլ Ֆրանս անհանդուրժելի էր ոչ միայն հայոց, այլեւ Օսմանեան կայսրութեան ոչ թուրք մի ...

                                               

Պետրոս Գափամաճեան

Գափամաճեան Պետրոս, ծնած 1840-ին Վան: Երիտասարդ հասակէն առեւտրական ասպարէզն ընդգրկելով, օր քան զօր զարկ տուած է իր գործառնուեանց եւ ընդարձակ յարաբերութիւններ հաստատած Այնթապի, Հալէպի եւ գլխաւորաբար Մանչէսթըրի հետ: Մօտաւորապէս քառորդ չարու իր առեւտ ...

                                               

Սուտանի Հայերը

Սուտանի հայկական գաղթավայրը երկար պատմութիւն չունի։ Ան հիմնուած է 19-րդ դարու երկրորդ կիսուն։ Առաջին հայ գաղթականները Սուտան եկած են Արաբկիրէն եւ Ակնէն ու բնակութիւն հաստատած են Խարթումի մէջ։ Գաղթօճախը ստուարացած է Պողօս Նուպարի կառավարութեան տար ...

                                               

Գութեր

Գութեր, Քութի կամ Գութի, երբեմն բազմահայ քաղաք Լեհաստանի, եւ ներկայիս փոքրիկ քաղաք Կալիցիոյ արեւելեան անկիւնը: Մօտէն կ’անցնի Ջէրէմուշ գետը, որ Լեհաստանը Պուքովինայէն կը բաժնէ: Տեղւոյ դիրքը անկիւնաձեւ լինելուն՝ Լեհաց լեզուով կոչուած է Գութի՝ այսին ...

                                               

Պրազիլի Հայերը

Պրազիլիոյ հայերը հաստատուած են Ժթ. դարու Բ. կիսուն։ 1895-ին, Պրազիլիոյ մէջ բնակած է շուրջ 100 հայ։ 1920-ական թուականներուն, Պրազիլ գաղթած են հայերու աւելի ստուար խումբեր, որոնք բնակութիւն հասատատած են գլխաւորաբար Սան Փաուլօ քաղաքին մէջ։ Ստեղծուած ...

                                               

Սերպիոյ Հայերը

Սերպիոյ Հայերը բնակած են Ժէ Ժը. դարերուն, երբ հոն վերաբնակուած են մեծ թիւով պաւլիկեաններ, ապա հայ առաքելականներ ու քաղկեդոնականներ։ Կան տեղեկութիւններ Պիթոլի եւ Օվրիղի փոքրաթիւ հայ համայնքներուն վերաբերեալ, ուր կը յիշուի նաեւ Արմենոֆոր գիւղը։ Սեր ...

                                               

Սասնոյ Բ. Ապստամբութիւն

Սասնոյ Բ. Ապստամբութիւն Պայքարի ու ինքնապաշտպանութեան նոր շարժում մը, որուն կազմակերպութիւնը կը ստանձնէր Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը։ Մինչ թուրք կառավարութիւնը 1894-ին իր զօրաւոր հարուածը կիջեցնէր Սասնոյ առաջին ապստամբութեան վրայ եւ կը խորհէր ...

                                               

Սթավրոփոլի երկրամաս

Սթավրոփոլի երկրամաս, երկրամաս Ռուսաստանի Դաշնութեան մէջ, Ռուսաստանի դաշնային ենթակայ։ Վարչական կեդրոնը Սթավրոփոլ քաղաքն է։ Բնակչութեան թիվը կը կազմէ 2 802 հազար մարդ։

                                               

Լոս Անճելըս Լէյքըրզ

Լոս Անճելըս Լէյքըրզ, ամերիկեան արուեստաւոր պասքեթպոլի ակումբ։ Հանդէս եկաւ պասքեթպոլի ազգային միութեան արեւմտեան խորհրդաժողովի Խաղաղ Ովկիանոսեան բաժանմունք։ Տեղաւորուած է ԱՄՆ Քալիֆորնիա նահանգի Լոս Անճըլըս քաղաքը։ Կը համարուի լիկայի պատմութեան մէջ ...

                                               

Մաշտոց Քոլեճ

Մաշտոց Քոլեճին մասնագիտութիւնները կ՛ընդգրկեն հետեւեալ ճիւղաւորումները` պսակաւոր արուեստից համալսարանական տիտղոս` հայագիտութեան եւ երկլեզուեան մանկավարժութեան մէջ։ Մաշտոց Քոլեճը միակ հաստատութիւնն է ամբողջ Միացեալ Նահանգներու տարածքին, որ պետականօ ...

                                               

Հեքիաթ

Հեքիաթը, ժողովուրդի մը բերանային ստեղծագործութեան ամենահին տեսակներէն մէկն է: Հեքիաթները, բերանացի` ոչ-գրաւոր կերպով, պատմուած եւ փոխանցուած են սերունդէ սերունդ։

                                               

Սեդրակ (անձնանուն)

Սեդրակ, ճիշդ ձեւն է՝ Սեդրաք, հայկական արական տարածուած անուն։ Ունի եբրայական ծագում եւ յունարէն Σεδράχ-ի միջոցաւ անցած է հայերէնին: Անունէ ստեղծուած մականուն՝ Սեդրակեան Լատինագիր ձեւը՝ SETRAG

                                               

Սարգիս Կարապետեան (գրող)

Սարգիս Կարապետեան, ծնած է Թեհրան: Իր ուսումը ստացած է տեղւոյն ամերիկեան գոլէճին մէջ։ Ապա վկայուած է Նիւ Եորքի նահանգային համալսարանէն, Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսով։ 1962-էն սկսեալ հաստատուած է Գալիֆորնիա, եւ քանի մը տարի մաս կազմած՝ "Նաւասարդ" ամս ...

                                               

Թիւֆէնքեան Մանկամսուր-Մանկապարտէզ

Կլենտէյլի Թիւֆէնքեան Մանկամսուր-Մանկապարտէզ Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ Արեւմտեան Ամերիկայի Թեմի Առաջնորդարանի հովանիին տակ գործող Թիւֆէնքեան մանկապարտէզ-մանկամսուրը հիմնադրուած է 1975-ին, տեսիլք ունեցող եւ նպատակասլաց աշխատանքին հաւատացող ...

                                               

Ողջոյնի Համաշխարհային Օր

Ողջոյնի Համաշխարհային Օր, աշխարհիկ տօն, որ կը նշուի 21 նոյեմբերին։ Տօնի խորհուրդը անով է, որ տարաձայնութիւնները պէտք է լուծել հաղորդակցութեան եւ ոչ թէ ուժի միջոցով։ Այս օրը մարդիկ կ՛ողջունեն 10 կամ աւել անձի՝ որպէս խաղաղութեան պահպանութեան համար ...

                                               

Գրիգոր (անձնանուն)

Գրիգոր, հայկական արական տարածուած անուն։ Իբրեւ անձնանուն կը յիշատակուի հնագոյն ժամանակներէն։ Ծագած է յունարէն "grigorios" բառէն, որ կը նշանակէ՝ զգօն, զարթուն։ Քրիստոնէութեան շնորհիւ սա յունական անունը լատիներէնի միջոցաւ տարածուած է շատ ժողովուրդն ...

                                               

Վիգէն Կիւլվարդեան

Տոքթ. Վիգէն Կիւլվարդեան, ծնած Յունիս 1956-ին, Պէյրութ, Լիբանան, Ասատուր եւ Սոնիա Կիւլվարդեաններու զաւակն էր, ծնած Հաճընցի տան մէջ: Փոքր տարիքէն ան իր յախուռն ներկայութիւնը կը ցուցաբերէ Էշրէֆիէի Կեդրոնական բարձրագոյն վարժարանէն ներս, ապա երկրորդակ ...

                                               

Պոսթըն Սելթիքս

Պոսթըն Սելթիքս, Ամերիկեան արհեստավարժ պասքեթպոլի ակումբ։ Կը գտնուի ԱՄՆ Մասաչուսեց նահանգի վարչական կեդրոն Պոսթըն քաղաքի մէջ։ Հանդէս կու գայ պասքեթպոլային ազգային միութեան արեւելեան համաժողովի Ատլանտեան բաժանմունքին մէջ։ Ակումբը հիմնադրուած է 1946 ...

                                               

Սեւանայ Լիճի Պահպանութիւն

Սեւանայ լիճի պահպանութիւն, ՀՀ բնապահպանական եւ տնտեսական բացառիկ կարեւոր հիմնախնդիր, որուն նպատակն է լիճի բնական վարչակարգի փոփոխութեան հետեւանքով ֆիզիքաաշխարհագրական երեւոյթներու կենսոլորտագիտութիւն հաւասարակշռութեան խախտման վերացումը։

                                               

Գրական Ուղղութիւններ (Դպրոցներ)

Գրական Ուղղութիւններ, Գրական ուղղութիւնները երեւան կու գան քաղաքական - տնտեսական յեղաշրջումներու կամ նշանակալի փոփոխութիւններու հետեւանքով՝ իբրեւ նոր փիլիսոփայութեան արտայայտութիւն։ Գրական ուղղութիւնները կը կազմաւորուին ընկերային կեանքի տուեալ շր ...

                                               

Պելառուսիա

Պելառուսիա, պաշտօնական անուանում՝ Պելառուսիոյ Հանրապետութիւն, դէպի ծով ելք չունեցող պետութիւն մը՝ Արեւելեան Եւրոպայի մէջ: Հիւսիս-արեւելքէն սահմանակից է Ռուսաստանի, հիւսիսէն՝ Լիթվայի եւ Լաթվիոյ, հարաւէն՝ Ուքրանիոյ,իսկ արեւմուտքէն՝ Լեհաստանի։ Մայրա ...

                                               

Դուինի Եկեղեցական Ժողով (648)

Դուինի եկեղեցական ժողով 648 թուականին Մարզպանական Հայաստանի մայրաքաղաք Դուինի մէջ հայոց կաթողիկոս Ներսես Գ Տայեցիի եւ Հայոց իշխան Թեոդորոս Ռշտունիի օրոք ու նախաձեռնութեամբ գումարուած ժողով։ Ըստ Սեբեոսի, ժողովին մասնակցած են Հայոց բոլոր եպիսկոպոսն ...

                                               

Պատմուածք եւ Վէպ Գեղարուեստական Երկի Կառուցուածքը

Ոմանք պատմուածքն ու վէպը կը շփոթեն իրենց կարճ կամ ընդարձակ ծաւալին համար: Սակայն հիմնականը ծաւալը չէ, այլ դէպքի, հերոսին նկարագրութեան ընդգրկման ընթացքը: Պատմուածքը կառնուի որեւէ օրուայ, դէպքի, հերոսի մը պատահարի, հոգեբանութեան կամ սպասելիքի շուր ...

                                               

Դուինի Եկեղեցական Ժողով (645)

Դուինի եկեղեցական ժողով 645 թուականին Մարզպանական Հայաստանի մայրաքաղաք Դվինի մէջ Ներսես Գ Տայեցու օրով՝ տեղի ունեցած ժողով, որուն մասնակցած են 17 եպիսկոպոս, նախարարներ, ազատներ։ Ընդունուած է 12 կանոն՝ "Կանոնագիրք Հայոց" ին հայտնի "Կանոնք Դունա սո ...

                                               

Տիր

Տիր, հին հայկական դիցաբանութեան մէջ՝ դպրութեան, պերճախօսութեան, գիտութիւններու ու արուեստներու աստուածը։ Ան եղած է Հայկ Աղեղնաւորի ուստրը, եւ նկատուած է Արամազդ աստուածահօր ատենադպիրն ու սուրհանդակը, մարդոց ճակատագիրի գուշակն ու երազներու մեկնիչը ...

                                               

Տրդատ ճարտարապետ

Տրդատ ճարտարապետ, Բագրատունեաց հարստութեան դարաշրջանին հայ ճարտարապետ եւ քանդակագործ։ Շինարարական գործերը ծաւալած են գլխաւորաբար Շիրակի մէջ։ Անկէ ետք, երբ Աշոտ Գ. թագաւոր 961-ին մայրաքաղաքը Կարսէն Անի կը տեղափոխէ, հոն կը տեղափոխէ նաեւ կաթողիկոսակ ...

                                               

24 Մարտ

                                               

Յովհաննէս Հինդլեան

Յովհաննէս Հինդլեան ՀՄԸՄ-ի հիմնադիր սերունդի այս ականաւորգործիչը մեծ աւանդ ունի քսաներորդ դարասկիզբին արեւմտահայութեան ապրած զարթօնքի մէջ սերնդակերտումի եւ հայակերտումի իր առաքելութիւնը հունաւորելով ազատ մարդու եւ ազատագրեալ հայու մշակման տեսականո ...

                                               

"Խաչեր Գալուստեան" Մանկավարժական Կեդրոն

Մանկավարժ եւ ուսուցիչ Խաչեր Գալուստեանի երազն էր ունենալ մանկավարժական պատրաստութեան յատուկ կեդրոն մը երիտասարդ սերունդի դաստիարակութեան համար: Նման կեդրոն մը ունենալու երազը իրականութիւն դարձաւ 1987թուականին, երբ հանգուցեալ Խաչեր Գալուստեանի տիկ ...

                                               

Լալան Ու Արան

Համազգայինի Կեդրոնական Վարչութիւնը 2015 թուականին հաստատեց նոր կառոյց մը, որ կը կոչուի "Համազգայինի մանկա-պատանեկան ծրագիրներու բաժանմունք" ։ Այս բաժանմունքի պատասխանատուն նշանակուեցաւ Արին Գալուստեան, որ իր կողքին գործի հրաւիրեց մասնագէտներ, որո ...

                                               

Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ Վիրահայոց Թեմ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ ՀԱԵ թեմ Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Վիրահայոց Վրաստանի թեմ, ՀԱԷ թեմ, որ կ՛ընդգրկէ Վրաստանի Հանրապետութեան տարածքը։ Թեմի առաջնորդանիստը կը գտնուի Թիֆլիսի մէջ սուրբ Գէւորգ եկեղեցւոյ մէջ: 2013 թ. դրութեամբ Հայ առաքելական ուղղափառ սու ...

                                               

Յովսէփ Իզմիրեանց

Յովսէփ Իզմիրեանց,ծնած է Ղըզլար՝ Ղազախստան։ Մեծատուն, ազգային բարերար, հիմնադիր՝ համանուն մրցանակի։ Յետ մահու կտակակատարն է՝ բարեկամը, Կարապետ Եզեան։Ազգին թողած կտակին մաս կը կազմեն՝ Օսմանեան հայերու մէջ գիտութիւն,արուեստներ եւ հայերէն լեզուի ուսո ...

                                               

Հոգեւոր Մշակոյթ

Հոգեւոր մշակոյթ, մշակութային արժէքներու ամբողջութիւն, որոնք կ՛արտադրուին մարդոց հոգեւոր գործունէութեան շնորհիւ։ Նաեւ կը պարփակէ հոգեւոր արժէքներու ու անոնց ստեղծման ձեւերու ու եղանակներու ամբողջութիւնը եւ այդ արժէքներուն՝ սերունդէ-սերունդ փոխանցմ ...

                                               

Հայկական Հզօր Խմբակ

Հայկական հզօր խմբակ, 1920-1921 թ. ծնած, 1934 թուականին Երեւանի մէջ կազմաւորուած շնորհալի երեխաներու խմբակին մէջ նախնական կրթութիւն ստացած, ապա Երեւանի երաժշտանոցը աւարտելուն պէս, 1945-1946 թուականներուն Մոսկուայի երաժշտանոցը ընդունուած հինգ հայ ե ...

                                               

Տուրմ

1820 թուականին, մինչ այդ իբրեւ խմիչք օգտագործուող տուրմը համադրուեցաւ քաքաոյի իւղի, շաքարաւազի եւ լիւքէօրի հետ՝ ստանալով "Ֆրայ եւ Սանս" –ի սալիքներու ձեւը։ 1828 թուականին, Ամեդէ Քոլերի միտքով՝ անցաւ տուրմին ընկոյզներ աւելացնել։ 1875 թուականին, գո ...

                                               

80 (թիւ)

ֆրանսերէն՝ quatre-vingt քանի մը լեզուներով 80-կը հնչէ որպէս՝ չորս անգամ քսան՝ վրացերէն՝ ოთხმოცი օթխմոցի Վիլֆրետոյ Փարեթոյի սկզբունքը, ըստ որու ջանքերու 20%կը բերէն 80% արդիւնքի, այն պարագային, երբ մնացեալ 80%-ը կուտան ընդամենը 25% արդիւնք ութսուն ...

                                               

110 (թիւ)

                                               

38 (թիւ)

իր շրջուած թիւի հետ գումարելով կը ստացուի 11-ի քառակուսին 38+83=11 2 A001358 տասնչորսերորդ կիսապարզ թիւն է A024450 առաջին երեք պարզ թիւերու քառակուսիներու գումարն է՝ 38=2 +3 2 +5 2

                                               

113 (թիւ)

A006567 տասներորդ զրապ թիւն է A005384 տասնմեկերորդ Սոֆի Ժերմէնի թիւն է 113×2+1=227-ը նոյնպէս պարզ թիւ է 355/113-ը փի թիւի մօտաւոր արժէքն է A000040 երեսուներորդ պարզ թիւն է

                                               

74 (թիւ)

                                               

30 (թիւ)

                                               

112 (թիւ)

                                               

79 (թիւ)

                                               

Վրաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա

Վրաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիա, մինչեւ 1990 թուական, կոչուած է Վրացական ԽՍՀ գիտութիւններու ակադեմիա։ Ակադեմիան կը համակարգէ գիտական հետազոտութիւնները Վրաստանի մէջ եւ կը զարգացնայ յարաբերութիւններ օտարերկրեայ այլ պետութիւններու ակադեմիան ...

                                               

Երեւակայութիւն

Երեւակայութիւն, որ նաեւ կը կոչուի երեւակայելու ընդունակութիւն, նոր պատկերներ եւ զգացողութիւններ ձեւաւորելու կարողութիւնն է, որոնք չեն ընկալուիր զգայարաններու միջոցով՝ տեսողական, լսողական կամ այլ զգայարաններու միջոցով: Երեւակայութիւնը գիտելիքները ...

                                               

Հոգեբանութեան մեթոտներ

Հոգեբանութեան մեթոտներ, հետազոտական միջոցներու, գործիքներու համակազմ հոգեկան տարբեր երեւոյթներու, գործընթացներու առանձնահատկութիւններու, օրինաչափութիւններու հետազոտութեան համար։ Ընդհանուր առմամբ, մեթոտը կարելի է սահմանել որպէս միջոց հետազոտութեան ...