ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 129




                                               

Գարեգին Սրուանձտեանց

Գարեգին Սրուանձտեանց ծնած է Վան,1840 Դեկտեմբերին։վարագայ ժառանգաւորաց վարժարանին մէջ աշակերտած է Խրիմեանին: 1861-ին՝ կ’անցնի Թիֆլիս եւ իր այդ ուղեւորութեան տպաւորութիւնները կը ղրկէ Պոլսոյ "Մեղու" թերթին։կ’աշխատակցի նաեւ վարագի մէջ տպուող "Արծիւ Վ ...

                                               

Յարութիւն Աբգարեան

Յարութիւն Աբգարեան, հայ վաճառական։ Հնդկահայ հարուստ վաճառական, որ եօթը պետութիւններու կողմէն շքանշաններով վարձատրուած է։ Ան սեփական նաւարան ունէր եւ իր կենդանութեան ժամանակ խոշոր գումարներ տուած էր՝ նոր Ջուղայի, Պասրայի, Պաղտատի հայոց եկեղեցիներո ...

                                               

Արտեմիս (գրական հանդէս)

Արտեմիս գրական հանդէսը առաջին հայ կանանց գրական հանդէսներէն մէկն էր: Հրատարակուած եւ խմբագրուած է Աղեքսանդրիոյ մէջ, Եգիպտոս, Մարի Պէյլերեանի կողմէ, 1902 թուականի Յունուարէն մինչեւ Դեկտեմբեր 1903: Պէյլէրեանի կեանքի երազն էր հիմնել հանդէս մը ուր հա ...

                                               

Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Վանք (Մեսրոպաւան)

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ վանք կամ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց վանքը, կը գտնուի Մեսրոպաւան գիւղը, պատմական Գողթն գաւառի մէջ, ներկայիս Նախիջեւանի Ինքնավար Հանրապետութիւն, Ազրպէյճան:

                                               

Պետրոս Աբրօյեան

Աբրօյեան Պետրոս, Զմիւռնիացի նշանաւոր հարուստ վաճառական։ Ապրօ իր եղբայրներուն՝ Աբրահամի ու Ստեփանի հետ, առեւտուր կը կատարէր Եւրոպայի տարբեր պետութիւններու մէջ եւ Հնդկաստանէն, Պարսկաստանէն եւ Տաճկաստանէն ասիական վաճառներն կ՛արտահանէր Եւրոպա։ Գլխաւո ...

                                               

Յովսէփ Յովհաննիսեան Ամարխան

Ամարխան Յովսէփ Յովհաննիսեան նշանաւոր հնդկահայ հարուստ՝ Սմարանգցի։ Ռուս-պարսկական պատերազմներէն դեռ առաջ Ներսէս արքեպս. Աշտարակցին հնդկահայերու հետ սկսաւ յարաբերութիւն մշակել եւ նկարագրելով էջմիածնի ու ժողովուրդի վիճակը՝ կոչ կարդաց օգնելու հայրենա ...

                                               

Լոռի բերդ

Լոռի բերդը, միջնադարեան անառիկ ամրոց ներկայիս կը գտնուի Լոռիի մարզին մէջ՝ Ստեփանաւանէն հինգ քիլոմեթր հիւսիս-արեւելք, Ձորագետի եւ Միսխանայի միջեւ, եւ գետերու խոր կիրճերը երեք կողմէն անմատչելի դարձուցած են փոքր հարթութեան ժայռոտ բարձունքին գտնուող ...

                                               

Արշակ Ադամեան

Ադամեան Առշակ երգահան, մեր լաւագոյն երգահաններէն մին որ առանձնապէս ուսումնասիրած է երաժշտութեան փիլիսոփայութիւնը։ Ծնած է Բագու 1884-ին։ Աշակերտած է Կարա-Մուրզայի եւ Ռէժինսկիի։ Իր քոյրերն Հեղինէ եւ Եւգինէ Եւրոպայի մէջ հռչակ հանած են իբրեւ դաշնակահ ...

                                               

Արեւելահայ մշակութային կեանքը 1900-1910-ական տարիներուն

Արեւելահայ ճակատ 1907-էն՝ հոս ծայր առած էին նոր ճնշումներ՝ ոստիկանական հալածանք-ձերբակալութիւն, բանտարկութիւն, դատ ինչպէս Ահարոնեանի եւ ուրիշներու համար։ Բայց սեղմումները՝ հոս, նոյնքան սպաննիչ չեն։ Արեւելահայութիւնը չափով մը կը շարունակէ իր մշակո ...

                                               

Գնդեվանք

Տասներորդ դարուն՝ Սիւնեաց իշխանաց Սմբատի կինը, Արծրունեաց մեծ նախարար Գրիգոր Գ․ Դերենիկի դուստրն ու Գագիկ թագաւորի քոյրը՝ Իշխանուհի Սոփիան, ուխտի կերթան Գնդեվանք կոչուող Խորաձոր վայրը՝ մենակեացներու մօտ։ Գիշերը՝ տիկինը երազ կը տեսնէ եւ կորոշէ այդ ...

                                               

Գաբրիէլ (անձնանուն)

Գաբրիէլ աստուածաշնչային ծագումով արական անուն է, սերած է Գաբրիէլ հրեշտակապետին անունէն, թարգմանաբար կը նշանակէ "այր Աստուծոյ" ։ Անունէն կազմուած մականուն՝ Գաբրիէլեան Լատինագիր ձեւը՝ KAPRIYEL

                                               

Երեւանի Արձաններ

Երեւանի արձաններ ցուցակը կը ներկայացնէ Հայաստանի Հանրապետութեան մայրաքաղաք Երեւանի փողոցներուն եւ հրապարակներուն մէջ տեղադրուած մեծածաւալ ստեղծագործութիւնները։ Ցուցակին մէջ չկան առանձին յուշահամալիրներու մաս կազմող արձաններ, գերեզմաններուն եւ պան ...

                                               

2020-ի Յոբելենականներ

2020-ի Յոբելենականներ Իւրաքանչիւր յոբելենական թուականի կամ տարեդարձի նշում խորքին մէջ մեր կեանքը վերարժեւորելու ձգտում մը ալ ունի իր ետին թագնուած։ Եւ երբ ամէն անգամ զանոնք հրապարակային կերպով կը յիշենք, կը նշենք, կը նշանակէ, որ մենք զմեզ կ՚արժեւ ...

                                               

Հոգեմարմնական

հոգեմարմնական հոգեբանութեան եւ բժշկութեան ճիւղ է, որ կ՛ուսումնասիրէ հոգեբանական գործօններու ազդեցութիւնը սոմատիկ հիւանդութիւններու առաջացման եւ ընթացքին վրայ։ Կ՛ուսումնասիրէ մարդու բնութագիրներու եւ այս կամ այն մարմնական հիւանդութիւններու միջեւ կ ...

                                               

Վիեննական Սրճարան

Վիեննական սրճարան, հանրային սնունդի բնորոշ վայր Աւստրիոյ մայրաքաղաք Վիեննայի, որ մինչեւ այսօր մեծ դերակատարութիւն ունի մայրաքաղաքի մշակոյթին եւ աւանդութիւններուն մէջ: Աւստրիական կայսրութեան ժամանակաշրջանի գրող Փեթեր Ալտենպերկը վիեննական սրճարաննե ...

                                               

Տիկնիկային Թատրոն

Տիկնիկային թատրոն, թատերական ներկայացումներու տեսակ, ուր գործող հերոսները տիկնիկներ են։ Տիկնիկները կ՛ըլլան տափակ, ծաւալային եւ կիսածաւալային։ Զանոնք կը խաղցնեն դերասան-տիկնիկավարները։

                                               

Քուանտային մեգանիկ

Քուանտային մեգանիկա Նիւթ եւ լոյսի, հիւլէ եւ ենդահիւլէական մակարդակնէրու վէրաբերմունգնէրը ուսումնասիրող գփտութիան ճիւղ: Նոյնիսկ ալիգային մեգանիկայ անունով ալ կը կոջուի: Քուանտային մեգանիկան մոլեքիւլներուն, բրոտոն, նէօդրօն, գուառգ, կլուօնի նման մաս ...

                                               

Համաշխարհային ժառանգութիւն

Համաշխարհային ժառանգութիւն, բնական և մարդու ձեռքերով ստեղծած մշակութային արժէքներն են, որոնք կը պաշտպանուին եւ կը ժողովրդականացուին իրենց իւրայատուկ պատմական կամ կենսոլորտագիտական նշանակութեան համար։

                                               

Սեւ խոռոչ

Սեւ խոռոչ ը, ըստ յարաբերականութեան ընդհանուր տեսութեան, տիեզերքի տեղամաս մըն է, որուն քաշողականութեան դաշտը այնքան հզօր է, որ ոչինչ, ոչ իսկ լոյսը, կրնայ դուրս ելլել անկէ։ Սեւ խոռոչը կ՚առաջանայ մեծ զանգուած ունեցող աստղերու կեանքի աւարտին։ Այդ տեղ ...

                                               

Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդ

Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդ, տիեզերական միջազգային կազմակերպութիւն է, որ հիմնադրուած է 23 օգոստոգ 1948-ին Ամսթերտամի մէջ։ անոր կազմի մեջ մտնած են 350 քրիստոնէական եկեղեցիներ աւելի քան 100 երկրներէն։ Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդը կը ...

                                               

Անկիւն

Անկիւնի երկու կողմերը պարունակող հարթութիւնը անկիւնով կը բաժնէ երկու մասերու։ Այդ մասերէն իւրաքանչիւրը, անկիւնի կողմերու հետ միաւորած կը կոչուի հարթ անկիւն կամ պարզապէս անկիւն, եթէ այդ տարընթարցին չառաջանար։ Հարթ անկիւններէն մէկուն կըսեն ներքին հ ...

                                               

Ընկուզենի

Ընկուզենին տերեւաթափ խոշոր ծառ է։ Ընկուզենին ճիւղատարած, խոշոր ծառ է, բարձրութիւնը՝ մինչեւ 30 մ եւ աւելի, տրամագիծը՝ մինչեւ 1.9 մ։ Բազմաթիւ ճիւղերու կեղեւն անհարթ է՝ բաց մոխրագոյն երանգով։ Սաղարթը խիտ է, լայն, արմատային համակարգը՝ հզօր։ Տերեւները ...

                                               

Ներքին քաղաք (Վիեննա)

Ներքին քաղաքը, կամ Վիեննայի Առաջին Թաղամասը, Վիեննայի պատմական ամենէ հին բաժինն է: 1850-ի քաղաքի ընդարձակումէն առաջ, Վիեննա քաղաքը կը բաղկանար միայն այս մասէն: "Առաջին թաղամասը" տեսչութեան, պաշտօնատեղի եւ զբօսաշրջիկութեան կենդրոն է, որուն պատճառո ...

                                               

Սնդիկ

Նախկինին սնդիկը կը համարուէր հեղուկ արծաթ, հին յուն․՝ ὕδωρ "ջուր" եւ հին յուն․՝ ἄργυρος "արծաթ", ուրկէ կու գայ անոր լատիներէն անուանումը։ Սնդիկ բառին ծագումը հայերէնին մէջ ապացուցուած չէ, հաւանօրէն առաջացած է "ցնդիլ" բառէն, որուն առանձին չգործածո ...

                                               

Եւրոպայի երկիրներու եւ կախեալ տարածքներու ցանկ

Եւրոպան վեց աշխարհամասերէն մէկն է, որը Ասիոյ հետ կը կազմէ բնակչութեան եւ տարածքի առումով խոշորագոյն մայրցամաքը՝ Եւրասիան։ Եւրոպայի տարածքը՝ 10 մլն քմ², բնակչութիւնը՝ 730 միլիոն մարդ։ Աշխարհագրական առումով Եւրոպան սահմանուած է Ատլանտեան ովկիանոսով ...

                                               

Պարկապզուկ

Պարկապզուկ, ժողովորդական փողային լեզուակաւոր նուագարան։ Բազմաթիւ նուագարաններ, ստեղծուած ըլլալով զանազան երկրի մէջ, չեն մնար տուեալ երկրի մը ժողովուրդին սեփականութիւնը: Ժողովուրդները հաղորդակցելով իրարու հետ, մէկը միւսին կը փոխանցեն մշակութային տ ...

                                               

Հայկական Տաճարներու եւ Եկեղեցիներու Ցանկ

Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի, Գանձակ - թանգարան Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի, Պաքու - փակ Սուրբ Յովհաննէս եկեղեցի, Գանձակ - երաժշտական ակումբ Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Գանձակ - թանգարան

                                               

Հիւսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետութիւն

Հիւսիսային Կիպրոսի Թրքական Հանրապետութիւնը, ՀԿԹՀ, կօգտագործուի նաեւ միայն Հիւսիսային Կիպրոս անուանումը, մասամբ ճանչցուած պետութիւն, որ կը գտնուի Կիպրոս կղզիի հիւսիսային մասը։ 1975-1983 թուականներուն կրած է Հիւսիսային Կիպրոսի Թրքական Դաշնային Հանր ...

                                               

357 (թիւ)

357 Նինինա աստեղնեակի կարգային թիւն է տարուայ 357 րդ օրն է Դեկտեմբեր 24-ը նահանջ տարիներուն՝ Դեկտեմբեր 23-ը Alt 357 գործադրելիս կը ստացուի e տողատառը A007304 սեպային թիւ է +357-ը Կիպրոս զանգելու միջազգային քոտն է .357 Magnum-ը եւ.357 SIG-ը փամփու ...

                                               

Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի անուանումը կրնայ ունենալ յետեւեալ կիրառումները՝ Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի Նոր Նորք Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի Նորաշէն Զօրաւոր Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի, Երեւան Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի Նիկոսիա Սպիտակաւոր Սուրբ Աստուածածի ...

                                               

Տիգրան Գալէմքէրեան

Տիգրան Գալէմքէրեան, Բնիկ Տիգրանակերտցի, ծնած 1875-ին։ Պէյրութ հաստատուած 1896-ին։ Նախ եղած է գրագիր վաճառական Նազարէթ Պաղտասարեանի մօտ, ապա իր խանութը բացաց է եւ ըրած ներածումի եւ արտածումի գործի, ընդհանրապէս կտաւեղէնի վրայ։ 1915-ին ձերբակալուած՝ ...

                                               

Յովհաննէս Թորոսեան

1900 թուականին կը մտնէ Թոմարզայի վանքը, որմէս գիշերօդիկ աշակերտ: Ապա՝ նոյն վանքին մէջ կը պաշտօնավարէ որպէս ուսուցիչ եւ գիշերօդիկ աշակերտներու պատասխանատու: 1911 թուականին Կեսարիոյ մէջ կը ձեռնադրուի Աւագ Սարկաւագ: 1915 թուականին կաքսորուի Հալէպ:19 ...

                                               

Աթոս լեռ

Աթոս լեռ կամ Աֆոն, կը գտնուի Խալքիտիքի թերակղզիին արեւելեան կողմը, նեղ ցամաքամասի մը վրայ, որ Եգէական Ծովուն մէջէն դուրս ցցուած է, արդի Սելանիկի ճիշդ արեւելքը։ Անիկա հիւսիսային Յունաստանի մէջ անհարթ հրուանդան մըն է, որ ծովէն ուղղաձիգ կը բարձրանայ ...

                                               

Սուրբ Ստեփանոս Եկեղեցի (Լառնաքա)

1909 թուականին Լառնաքայի մէջ փոքր մատուռ կը կառուցուի ի յիշատակ Ատանայի կոտորածի զօհերուն։ Մատուռը կը կրէ Ատանայի հովանաւոր սուրբ Ստեփանոսի անունը։ Շինարարութեան համար 1912-1913 թթ. հանգանակութիւն կատարուած է Եգիպտոսի,Մանչեսթերի ու Վոթերթաունի հա ...

                                               

Ռափայէլ (անձնանուն)

Ռափայէլ, հայկական արական տարածուած անուն է։ Ունի աստուածաշնչային ծագում՝ եբրայերէն (եբր.՝ רפאל ‎} բառէն, որ կը նշանակէ՝ "բժշկութիւն Աստուծոյ" ։ Հայերէնին անցած է յունարէնի միջոցաւ (յուն․՝ Ραφαήλ }: Կը գործածուէ նաեւ Ռաֆայէլ ձեւով: Անունէ ստեղծուա ...

                                               

Պատրանք

Պատրանք, արտաքին աշխարհի առարկաններու եւ երեւոյթներու աղճատուած արտացոլման տեսակներէն մէկը: Պատրանքները զառանցանքներէն hallucinations զգայապատրանքներէն, զգայախաբկանքներէն կը տարբերին անով, որ այս դէպքին ընկալուող առարկաները իսկապէս կան եւ կը գտնո ...

                                               

Նախնադար

Նախնադար, մարդկութեան պատմութեան ժամանակաշրջան, որ կ՛ընդգրկէ մարդու առաջացումէն մինչեւ գիրի յայտնաբերումը։ Սակայն, քանի որ գիրը տարբեր ազգերու մօտ ի յայտ եկած է տարբեր ժամանակաշրջաններուն, նախնադար հասկացութիւնը՝ իւրաքանչիւր ժողովուրդի համար առան ...

                                               

Որսորդութիւն

Որսոդրութիւն, վայրի կենդանիներու ու թռչուններու որս, որ մարդու տնտեսական գործունէութեան հնագոյն ձեւերէն է։ Սկզբնական շրջանին որսորդութիւնը կրած է հաւաքական բնոյթ եւ սովորաբար զուգակցուած է հաւաքչութեան, ձկնորսութեան, աւելի ուշ՝ երկրագործութեան ու ...

                                               

Էրմիթաժ (Ս․ Փեթերսպուրկ)

Էրմիթաժ կամ Պետական Էրմիթաժ Ռուսաստանի ամենամեծ եւ աշխարհի նշանակալի թանգարաններէն մէկը։ Ստեղծուած է Ռուսաստանի Եկատերինա Բ. թագուհիին անձնական աուեստի հաւաքածուի համար, իսկ 1852 թուականէն՝ հասարական այցելութիւններու համար։ Այժմեան Էրմիթաժ կը բաղ ...

                                               

Քոլիզէում

Քոլիզէում, Հին Հռոմի ամենամեծ ամֆիթատրոնը, կայսերական Հռոմի վիթխարի եւ հռչակավոր կոթողներէն է, որ իր ժամանակին կրկէսի շէնք էր: Անոր կառուցումը սկսած է Վեսպասիանոս կայսրը ք.ե. 57 թուականին, աւարտած է Տիտոսը 80 թուականին: Սկզբնապէս Քոլիզէումը կոչու ...

                                               

ՆԱԹՕ-Ռուսաստան Դաշնութիւն Յարաբերութիւններ

ՆԱԹՕ-Ռուսաստանի Դաշնութիւն Յարաբերութիւններ, Հիւսիսատլանտեան ռազմական դաղինքի եւ Ռուսաստանի Դաշնութեան միջեւ յարաբերութիւնները սկզնաւորած է 1991 թուականին Հիւսիսատլանտեան Համագործակցութեան Խորհրդի շրջանակներուն: 1994 թուականին Ռուսաստանը միացաւ Հ ...

                                               

Համաշխարհային Ովկիանոս

Համաշխարհային ովկիանոս, ջրոլորտի հիմնական մասը, որ կը կազմէ 94.2%-ը՝ 1338 միլիոն Քմ²։ Կը շրջապատոէ բոլոր մայրցամաքներն ու աշխարհամասերը, թերակղզիներն ու կղզիները։ Բնորոշ հատկանիշներէն մէկը աղի առկայութիւնն է ողջ ջրային տարածքին մէջ։ Եթէ Համաշխարհ ...

                                               

Տիեզերանաւը

Տիեզերանաւ. Տիեզերանաւը եւ տուն է եւ գիտական տարրալուծարան, ուր կապրին ու կաշխատին տիեզերագնացները: Մարդու թռիչքը դէպի տիեզերք այնքան ալ երկար պատմութիւն չունի, բայց արդէն ստեղծուած են քանի մը ձեւի տիեզերանաւեր: Առաջին տիեզերագնաց Եուրի Կակարինին ...

                                               

Սուփըրմէն

Սուփըրմէն, կատակերգականի յօրինուած "սուփըրհերոս", որ թողարկուած է "DC Comics" ընկերութեան կողմէ։ Սուփըրմէնի կերպարը կը համարուի ամերիկեան մշակոյթի կարեւոր հերոսներէն մէկը։ Ան ստեղծուած է ամերիկացի գրող Ճերի Սիկըլի եւ Քանատացի նկարիչ Ճօ Շուսթըրի կ ...

                                               

Սէյնթ Քիթս եւ Նեւիս

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Երկիր Սէյնթ Քիթսի եւ Նեւիսի Դաշնութիւն ` Քարիպեան ծովուն համանուն կղզիներու պետութիւն մըն է: Բրիտանական համագործակցութեան անդամ է։ Կղզիներն ունեն հրաբխային ծագում եւ լեռնային մակերեւոյթ։ Ամենաբարձր կետն ունէ 1155 մեթր բարձրութի ...

                                               

Անջրպետային Երթուդարձ

Մարդակային ձեռքով շինուած հազարաւոր առարկաներ հրթիռներու միջոցաւ արձակուած են դէպի անջրպետ: Մեծամասնութիւնը անոնց կը գտնուի երկրիին շուրջը գտնուող ուղեծիրին վրայ:

                                               

Եւրոպական Միութեան Արդարադատութեան Դատարան

եւրոպական Միութեան Արդարադատութեան Դատարան անգլ.՝Court of Justice of the European Union), առաջ Եւրոպական Համայնքներուն Արդարադատութեան Դատարան, Եւրոմիութեան 7 հիմնարկութիւններէն մէկն է։ Երեք ատեաններէ կազմուած է` Արդարութեան Դատարան, Ընդհանուր Դա ...

                                               

Բորակածին

Բորակածին, քիմիական տարր է, քիմիական բանաձեւն է N կարգահամարը՝ 7, հիւլէական զանգուածը՝ 14.0067։ Ազատ վիճակին անհամ եւ անհօտ կազ մըն է, ջուրին մէջ վատ կը լուծուէ։ Մոլեքուլը կազմուած է 2 բորակածնի հիւլէներէ, որոնց կապը շատ ամուր է։ Բնութեան մէջ կազ ...

                                               

Սան Փաուլոյի Հայերը

Սան Փաուլոյ քաղաքի հայերը,սկսած են հաստատուիլ XIX դարի վերջը։ 2003 թուականին այստեղ կը բնակէին շուրջ 15 հազար հայ։ Հիմնականին կը զբաղէին առևտրով և արհեստներով, զգալի է հայերու դերը կոշիկի արդիւնաբերութեան մեջ, որոշակի թիւ կը կազմեն մտաւորականները ...

                                               

Վերադարձ Մահուան Աշխարհ

Վերադարձ մահուան աշխարհ, ռուս.՝ Возвращение в Мир Смерти, Երեւակայական ժանր ունեցող ռուս գրողի՝ Անտ Սկալանդիսի վէպն է։ Գրուած է 1998-ին։ Գիրքին համահեղինակն է ամերիկացի գրող Հերի Հարիսոնը։ "Մահուան Երկիր" գիրքին շարունակութիւնն է, ուր Եազոն Տին Ա ...