★ Free online encyclopedia. Did you know? page 12



                                               

Իրաւունք

Իրաւունք, խումբ մը կանոններ որ կը պարունակէ օրէնքներ ստեղծուած եւ պարտադրուած կառավարութեան կամ պետութեան կողմէ ժողովուրդը ղեկավարելու եւ զսպլու համար: Իրաւունքները քաղաքացիներուն կապահովեն յարգանք եւ հաւասարութիւն բոլորին, առանց զանազութեամբ: Պե ...

                                               

Մարդու Իրաւունքներու Եւրոպական Դատարան

Մարդու Իրաւունքներու Եւրոպական Դատարան կամ Եւրոպական Դատարան, ՄԻԵԴ, Ստրասպուրկի մէջ հիմնուած միջազգային դատարան մըն է, որուն դատաւորներուն թիւը կը համապատասխանէ Մարդու իրաւունքներու եւ հիմնարար ազատութիւններու պաշտպանութեան Եւրոպական պայմանադրութ ...

                                               

Արաբական Գարուն

"Արաբական Գարուն" ‎‎ ինչպէս նաեւ՝ "արաբական գարուն եւ ձմեռ", "արաբական զարթոնք", "համաարաբական յեղափոխութիւն", "արաբական ապստամբութիւններ", ցոյցերու եւ հանրահաւաքներու յեղափոխական ալիք Մերձաւոր Արեւելքի եւ Հիւսիսային Ափրիկէի մէջ, որ սկսած էր արաբ ...

                                               

Հոկտեմբերեան Յեղափոխութիւնը Եւ Հայաստանը

24-25 Հոկտեմբեր 1917- ին պոլշեւիկեան կուսակցութիւնը՝ Վլատիմիր Լենինի ղեկավարութեամբ, զինուած ապստամբութեան միջոցով Պետրոգրադի մէջ տապալած է ժամանակաւոր կառավարութիւնը։ Խորհուրդներու 2-րդ համառուսաստանեան համագումարի ընթացքին ստեղծուած է ժողովրդակ ...

                                               

Համակարգիչ

Համակարգիչ ը, մեքենայ մըն է, որ կը մշակէ տուեալները հրամաններու ցանկին համաձայն։ Համակարգիչները արտաքնապէս կը տարբերին իրարմէ։ Առաջին ելեկտրոնական համակարգիչները, որոնք ստեղծուած են IBM ընկերութեան կողմէն ԱՄՆ-ի 1941 թուականին. մեծ սենեակի մը տարա ...

                                               

Գեղանկարչութիւն

Գեղանկարչութիւն, կերպարուեստի տեսակ։ Գեղանկարչութիւնը մարդկային աշխատանքի զարգացած ձեւերէն մէկն է եւ առարկայական, գեղագիտական արժէքներու ստեղծման միջոց մը։ Ինչպէս նաեւ արուեստի միւս տեսակները, գեղանկարչութիւնը ճանաչողական եւ գաղափարական խնդիրներ ...

                                               

Տարածական նկարչութիւն

Տարածական նկարչութիւնը ` արուեստի ուղղութիւն՝ հնարած է հայ մեծանուն նկարիչ-արձանագործ Երուանդ Քոչար 20-րդ դարու սկիզբը: Այն իր մէջ կը համադրէ նկարչութեան բոլոր ձեւերը՝ մէկտեղելով նկարչութիւնը եւ քանդակը: Տարածական նկարչութեան համար Ե. Քոչարը հնար ...

                                               

Աղբիւրի Մօտ (նկար)

Կաղապար:Տեղեկաքարտ նկար "Աղբիւրի Մօտ", ՀԽՍՀ վաստակաւոր նկարիչ Արփենիկ Նալպանտեանի 1957-ին ստեղծած կտաւը, որ կը գտնուի Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահին մէջ: Նկարը աչքի կը զարնէ սուր դիտողականութեամբ եւ նուրբ քնարականութեամբ: Նկարի չափերն են՝ 63x85 ...

                                               

Առասպել

Առասպել, ժողովրդական բանահիւսութեան վիպերգական ժանրերէն մին, որուն մէջ գերբնական ու չափազանցուած ձեւով արտացոլուած են հնագոյն ժողովուրդներու կեանքի կարեւորագոյն դէպքերը, աշխարհի վերաբերեալ մարդոց պատկերացումներն ու ընկալումները։ Առասպելներու հիմք ...

                                               

Բանահիւսութիւն

Բանահիւսութիւն, ժողովրդական ֆոլքլոր, այս կամ այն ժողովուրդի կերտած բանաւոր ստեղծագործութիւններու ամբողջութիւն։ Բանահիւսութեան մէջ ժողովուրդը արտացոլած է իր պատմութեան առաւել կարեւոր դէպքերը, իր դարաւոր փորձն ու իմաստութիւնը, ձգտումներն ու իտեալնե ...

                                               

Գաղափարական սեռ

Գաղափարագրական Սեռի Երկեր, բնոյթով ոչ-գեղարուեստական սեռ։ Այս սեռին բնորոշ հիմնական ու միակը գիծը ի տարբերութիւն միւս սեռերուն։ Գաղափարագրական կը կոչենք, այն երկերը, որոնք իրենց նիւթը կ՝ առնեն գրականութենէ, արուեստներէ, մշակոյթէ, ինչպէս եւ երբեմն ...

                                               

Գեղագիտական ապրում

Գեղագիտական ապրում, Ի՞նչ է գեղեցիկի զգայնութիւնը կամ գեղագիտական ապրումը։ Գեղեցիկի զգայնութիւն կամ գեղագիտական ապրում կը կոչենք գրական-գեղարուեստական գործէ մը մեր ստացած վայելքը։ Այս ապրումը իր մէջ կը պարփկէ ճաշակի դատում մը, հարստացած գաղափարակա ...

                                               

Գրական երկի վերլուծում

Գրական երկերը շօշափելի, "ապրող" արդիւնքն են ստեղծագործութեան ընթացքին։ Միայն անոնցմով է, որ ընթերցող եւ գրադատ, ու աւելի ուշ՝ գրականութեան պատմաբաններ, կապի մէջ կը մտնեն գրական շարժնամն հետ, գրականութեան հետ։ Իւրաքանչիւր գրական երկ կը կազմէ միաւո ...

                                               

Գրական յղում

Գրական յղում, յիշատակումն է գրագէտի մը ու անոր գործին։ Երբեմն, յղման համար կը նշուի գործին տիտղոսը չակերտուած, նոյնիսկ՝ կը նշուին հրատարակութիւնը, գլուխը, էջաթիւը եւ այլն, բայց այս բոլորը պայման չեն։ Իր տեղադրումով յղումը կրնայ դրուիլ ուղղակի բնա ...

                                               

Գրական ուղղութիւն

Գրական ուղղութիւն Նկատուած է, թէ՝ արուեստագէտները ընդհանրապէս, աշխարհը "տեսնելու" ու վերադատրելու ձեւին մէջ որդեգրած են որոշ մօտեցումներ։ Յաճախ սերունդէ սերունդ փոփոխութիւն կրող այս հաւաքական մօտեցումները, զգալու եւ արտադրելու ձեւերը, կոչուած են ...

                                               

Գրական Սեռեր

Գրական Սեռեր, գրաւոր ստեղծագործութեան տեսակներ։ Գրական սեռերը իրենց կարգին կը բաժնուին ենթասեռերու կամ Տեսակներու։ Գրական տեսակները կազմուած են աստիճանաբար՝ պատմական հոլովոյթով, նախ՝ ժողովրդական բանահիւսութեան, ապա գրաւոր-գեղարուեստական գրականութ ...

                                               

Գրականութիւն

Գրականութիւն, հասարակութեան հոգեւոր կեանքի կարեւոր բնագաւառ։ Լայն առումով գրականութիւն կը կոչուին առհասարակ գրաւոր խօսքը, անոր միջոցով շարադրուած հասարակական-քաղաքական, գիտական, փիլիսոփայական, հրապարակախօսական, մանկաւարժական կամ գործնական բնոյթ ո ...

                                               

Գրականութիւնը 1960-2000-ական տարիներուն

Գրականութիւն, 1960-ականներու աւարտին՝ Սփիւռք եւ Հայաստան, կը գտնուին մշակութային շրջափոխութեան որոշ փուլ մը, որ կը յատկանշուի դրական եւ ՛բացասական երեսներով։ Սփիւռքեան որոշ կարեւոր գօտիներ, հակառակ շրջանային անկայանութիւններու, ապրած են մշակութայ ...

                                               

Դասական Ուղղութիւն

Դասական Ուղղութիւն, Դասական Classicus բառը լատիներէնէ կը թարգմանուի դասական, օրինակելի։ Արուեստի այս ուղղութիւնը կոչուեցաւ քլասիկ, որովհետեւ կը ջանային վերակենդանացնել անթիք շրջանի յունալատինական արուեստի աւանդները, որոնք կ՛ըն*դունէին որպէս կատար ...

                                               

Դասականութիւնը հայ գրականութեան մէջ

Հայ Դասական Գրականութիւն, հայ գրականութեան հոլովոյթին մէջ, դասական ուղղութեան բնորոշ գիծեր կը գտնենք միայն նոր գրականութեան նախորդող տասնամեակներուն, այսինքնէ 1770ական տարիներէն մինչեւ 1850 - 1860-ականներ։ Դասական հակումով բանաստեղծներն ու թատերա ...

                                               

Եղբայր Եմք Մեք

Ագգային միութեան ստեղծումը՝ 19-րդ դարու կիսուն, հայութեան հիմնական խնդիրը եղած է։ Միասնութեան թեման մամուլի եւ գրական գործերու նիւթ դարձուած է՝ յաղթահարելու համար թէ՛ աշխարհագրական ցրուումը, թէ՛ կաթողիկէ եւ բողոքական համայնքներու ստեղծումով ծագած ...

                                               

Երգիծանք

Երգիծանք (գրականութեան եւ արուեստի իրականութեան գեղարուեստական արտացոլման իւրայատուկ տեսակ։ Երգիծական ստեղծագործութեան հիմքին մէջ դրուած է երգիծանքի գեղագիտական ստորոգութիւնը։

                                               

Երկ

Երկ, գրական գործ։ Երկը կ՝ ունենայ իր խորագիրը կամ՝ տիտղոսը. եւ եթէ առանձինը հատոր մը կազմէ, խորագիրին կը յատուցուի սկիզբը անջատ էջ մը՝ տիտղոսաթերթը։ Գրականութիւն են՝ նախ, բուն գրական երկերը՝ բանաստեղծութիւն, թատերգութիւն, վէպ եւ այլն։ Գրականութիւ ...

                                               

Զարթօնքի շարժման գլխաւոր մարզեր

Զարթօնքի շարժման գլխաւոր մարզեր ։ Լեզու, գրականութիւն, հրատարակութիւններ։ Ա. 1750 թուականէն մինչեւ 1850, լեզուական, գրական, պատմագիտական եւ տպագրական մարզերուն մէջ, յատուկ կարեւորութիւն ունեցած են Մխիթար Սեբաստացիի 1717–ին հիմնած վանքն ու միաբանո ...

                                               

Զարթօնքի շարժման նախապատմութիւն

Զարթօնքի շարժման նախապատմութիւն, արդէն 18-րդ դարու կէսէն, քաղաքական եւ ընկերատեսական այս հոլովոյթին կ՛ընկերանայ մշակութային խմորում մը։ Այդ պատճառաւ ալ 1750-1890 հարիւրամեակը կը նկատենք հայկական ազգային-մշակութային Զարթօնքի նախապատրաստական շրջան։ ...

                                               

Զարթօնքի շարժումը 1860-ական տարիներուն

Զարթօնքի շարժումը 1860-ական տարիներուն, ազգային մշակութային շարժում։ 19-րդ դարու կիսուն իր հանգրուանին, ուրեմն, հայկական Զարթօնքը մեզի կը յայտնուի իբրեւ ազգային մշակութային շարժում։ ինչպէ՛ս այլ ժողովուրդներու զարթօնքի փուլը, հայկական Զարթօնքին մէ ...

                                               

Թատերգական սեռ

-Ի՞նչ բնորոշ գիծեր ունին թատերգական սեռի երկերը, այսինքն՝ թատերգութիւնները ։ Ինչպէս պատմողական սեռի երկերը, ասոնք եւս կը զարգանան գործողութիւններու եւ կերպարներու միջոցով։ Բայց հեղինակը չի միջամտեր գործողութիւնները պատմելու կամ կերպարները ներկայա ...

                                               

Թատրոնը զարթօնքի շրջանին

Թատրոնը զարթօնքի շրջանին, առաջին թատերական կտորները, յաճախ կրօնա-բարոյական բնոյթով գործեր, մեծ մասամբ՝ թարգմանութիւն, կը բեմադրուին առաջին դպրոցներուն մէջ կամ շուրջը՝ Վենետիկ, Զմիւռնիա, Պոլիս, ապա՝ Կալկաթա եւ Մատրաս, Թիֆլիս, Նոր Նախիջեւան․․․։ 185 ...

                                               

Իրապաշտ արձակը հայ գրականութեան մէջ

Իրապաշտ արձակը, 1880–ական տարիներուն, անդարձօրէն փոխուած են Զարթօնքի առաջին տասնամեակներու քաղաքական տանելի պայմանները։ Օսմանեան Թուրքիոյ քայքայման ընթացքը արագացած է, կեղեքումները ծանրացած, Ռուսիոյ մէջ քաղաքական յետադիմութիւնը եւ ռուսացման ճնշու ...

                                               

Իրապաշտ Ուղղութիւն

Իրապաշտ ուղղութիւն, Գրական սեռի ուղղութիւն։ Իրապաշտութիւնը գրականութեան մէջ իբր դպրոց կը ներկայանայ մօտաւորապէս 19–րդ դարու կիսուն, վիպապաշտական պայթումէն ետք։ Իսկ իբր գրական հոսանք կամ ձգտում, անոր ներկայութիւնը նկատելի է շատ աւելի կանուխէն, պար ...

                                               

Իրապաշտութեան զանցումը 1900-ի շուրջ

20–րդ դարու առաջին երկու տասնամեակները, գիտենք, հայութեան կեանքին կը բերեն վերիվայրումներ՝ անդառնալի հետեւանքներով։ Արեւմտահայութեան համար կեղեքում եւ պայքար, ապա՝ 1908–էն՝ "սահմանադրական" կարճ դադար. եւ Համաշխարհային պատերազմին՝ ցեղասպանական արմ ...

                                               

Լեզուն եւ գրականութիւնը 1880-1890-ական տարիներուն

Լեզու եւ գրականութիւն, քաղաքականութեան ներթափանցումը՝ լեզուի եւ գրականութեան մէջ։ "Արեւելք" ով, "Մասիս" ով, ու աւելի ետք՝ "Հայրենիք" ով դրսեւորուող Պոլսոյ գրական շարժումը կը ցուցաբերէ մի քանի նոր գիծեր. Գրականութիւնը ժողովրդական է՝ իր նիւթերով, ո ...

                                               

Խորհրդապաշտութիւն

Խորհրդապաշտութիւն, 19-րդ դարու բ. կիսու գրական ուղղութիւն-դպրոցներէն գլխաւորը։ Կազմուած՝ նախ ֆրանսական, ապա եւրոպական այլ գրականութիւններու մէջ, առաւելաբար՝ բանաստեղծութեան։

                                               

Կատակերգութիւն

Կատակերգութիւնը որպէս գրական սեռ, գրական սեռի երկերը տեսակներու կը բաժնուին՝ ըստ իրենց հիմնական նիւթին, բայց մանաւանդ արտայայտած տրամադրութիւններու "գոյնին" ։ Այդ տեսակները երեք են. Կատակերգութիւն. Տռամա. Ողբերգութիւն. 20–րդ դարու նորութիւններէն, ...

                                               

Հայ գրականութիւնը 1960-2000-ական տարիներուն

Հայ գրականութիւնը 1960-2000-ական տարիներուն, 1960–ականներու աւարտին՝ Սփիւռք եւ Հայաստան կը գտնուին մշակութային՝ շրջափոխութեան որոշ փուլի մը, որ կը յատկանշուի դրական եւ բացասական երեսներով։ Սփիւռքեան որոշ կարեւոր գօտիներ, հակառակ շրջանային անկայու ...

                                               

Հայ նոր գրականութիւն

Հայ նոր գրականութիւն Հայը թափ կառնէ 19րդ դարուն, յատկապէս 1860-ական թուականներէն սկսեալ։ Բայց գրական այս շարժումին նախանշանները արդէն կ՛երեւէին 1750–ի շուրջ։ Արդարեւ, այդ թուականէն մինչեւ 1800։ Վենետիկէն Մոսկուա ու Հնդկաստան ու աւելի մօտ Պոլիս, Թ ...

                                               

Հացին Երգը (Դանիէլ Վարուժան)

"Հացին Երգը", Դանիէլ Վարուժանի յետ–մահու հրաշքով փրկուած բանաստեղծութիւններու այս ժողովածուն, կ՛արտայայտէ ձգտումը վերադարձի մը՝ դէպի հայրենի հող եւ դէպի հին, տոհմիկ հայկականութիւն։

                                               

Յանգ

Յանգ եւ տուն, գրական՝ չափածոյ ստեղծագործութեան, հնչիւնային ձեւաւորման հիմնական կողմերէն մին։ Յանգը, այսինքն՝ տողէ տող կրկնուող տողավերջի վանկը, իր կարգին կարեւոր գործօն է չափածոյի կշռոյթին եւ երաժշտականութեան համար։ Իր ձեւով, անիկա կը շեշտէ տողավ ...

                                               

Նոր ծնունդ

Նոր ծնունդ, Մի քանի անուններ միայն կը հեռանան 1900-ական բանաստեղծութեան աւանդին հետեւող այս գլխաւոր երակէն։ Բանաստեղծական լեզուի վրայ աշխատող, նոր ձեւեր ստեղծող այս գիծը կանուխէն՝ 30-ականներէն կը բացուի փարիզահայ Նիկողոս Սարաֆեանի կողմէ ։ 1950 թո ...

                                               

Շղթայուածը

"Շղթայուածը" թատերախաղը Լեւոն Շանթ գրած է 1918 թուականին։Ան Բազմիցս բեմադրուած է հայ թատրոնէն ներս։ Թատերախաղին մէջ Լեւոն Շանթ Արտաւազդի առապելը կը ներկայացնէ նոր տեսանկիւնէ մը: Նաղաշը ժողովուրդին կը քարոզէ, թէ ազատութիւնը կը բերի Շղթայուածը՝ Արտ ...

                                               

Պաղտասար Աղբար

Պաղտասար Աղբար, ժողովրդային կատակերգութիւն։ Պաղտասար Աղբարը մեծ հայ երգիծաբան Յակոբ Պարոնեանի ամենածանօթ եւ ամենաժողովրդական թատերական գործն է։ Պաղտասար աղբար՝ բարի, դիւրահաւատ եւ պատուախնդիր մարդ մըն է, որուն կինը սիրականն է հէգ Պաղտասար աղբօր կ ...

                                               

Պատկեր (գրականութիւն)

Պատկեր, գրական գործ կամ գեղանկար, որ ոչ թէ մեքենայական վերարտադրութիւն է՝ իրականութեան, այլ անոր վերստեղծումը՝ արուեստագէտի երեւակայութեան եւ յուզական-գեղագիտական զգայնութեան գործօն օժանդակութեամբ, ու ասիկա ի զօրու է նոյնիսկ ամէնէն "իրապաշտ" գրագ ...

                                               

Պատմա-քաղաքական վէպը 1870-1880-ական տարիներուն

Պատմա-քաղաքական վէպ, 1870 ական տարիներու կէսերէն գրական-մշակութային շարժումը կը ստանայ նոր բովանդակութիւն եւ կշռոյթ։ Այս փոփոխութիւնները արդիւնք են երկու շարքի ազդակներու. Ընկերա-տնտեսական պայմանները 1875-1885 տասնամեակին՝ նոյնպէս իրենց ժխտական ն ...

                                               

Պատմողական հոգեբանական նոր արձակ

Պատմողական հոգեբանական նոր արձակ, կարեւոր երկերը, հոս բնորոշուած իբր "Պատմողական-հոգեբանական արձակ", մաս կը կազմեն արձակի ծանօթ տեսակներու, բայց որակով նոր են։ Հոգեբանական վերլուծումի լրջութեամբ՝ անոնք յաճախ կը միացնեն մտածողական խորութիւնը՝ ինչպ ...

                                               

Պատմողական սեռ

Պատմողական սեռ, արձակի նոր նուաճումներէն գլխաւորը այն է, որ պատմողականը կը հարստանայ ներքին եզրով՝ հոգեբանական խորութեամբ։ Զ․ Եսայեանի գործը հաւանօրէն յարակագոյն օրինակները կու տայ մեզի այս տիպի հարստացման։ "Նկարագիր մը" խորագրեալ առաջին հատուածը ...

                                               

Պատմողական տեսակներ

Նախ, կ՛արժէ արագ յիշատակել պատմողական սեռի հին տեսակները, ժողովրդական բանահիւսութեան պատկանող։ Ասոնցմէ գլխաւորներն են՝ Ժողովրդական դիւցազնավէպը ։. Դիցաբանական զրոյցը. Աւանդութիւնը. Առասպելը. Հեքիաթը ինչպէս՝ Հազար ու Մէկ Գիշերներու, Հազարան Պլպուլ ...

                                               

Ռոմանթիք Ուղղութիւն

Ռոմանթիք ուղղութիւն, 18-րդ դարու մէջ դասական ուղղութեան արդէն կը հակադրուի գրական նոր հոսանք մը՝ սենթիմենթալիզմ կամ նախառոմանիթիզմ, որ ծագելով Անգլիա, կը տարածուի Եւրոպայի մէջ։ Նշանաւոր դէմքեր են՝ Սթերն, Կէօթէ, Ժան Ժաք Ռուսօ, Աբբա Պրեւօ եւայլն։ Ս ...

                                               

Վերնատուն

20-րդ դարու սկիզբը գոյութիւն ունեցած հայ գրական ակումբ, որ հիմնուած է 1899-ին Յովհաննէս Թումանեանի ջանքերով։ Վերնատան անդամները իրենց հանդիպումները կը կատարէին Թումանեանի բնակարանը, որ կը գտնուէր Թիֆլիսի Բեհրութեան փողոց № 44 վերջին՝ չորրորդ հարկ ...

                                               

Վիպապաշտ արձակ

Վիպապաշտ արձակ՝ մինչեւ 1880-ական տարիները, Նոյն ժամանակաշրջանի արձակը նուազ յստակ դիմագիծով կը ներկայանայ։ Այսպէս "1850-1880 երեսնամեակի արձակագիրներէն քիչեր ուղղակի վիպապաշտ կրնանք նկատել։ Ոմանք այդ ուղղութեան մօտ են խառնուածքով, եւ ոչ այնքան՝ գ ...

                                               

Տուն (ոտանաւոր)

Տուն, տողերու խմբում։ Յաճախ, կը համապատասխանէ իմաստային ամբողջութեան մը, ինքն իր մէջ կ՛ըլլայ իմաստով լրիւ։ Բայց ասիկա միշտ չի պատահիր. երբեմն տունէ տուն կ՛ունենանք երկարաձգում՝ իմաստի, եւ նոյնիսկ պարզ նախադասութեան։ Երբեմն կը հանդիպինք երկտող ու ...

Encyclopedic dictionary

Translation
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →