ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 108




                                               

Սակաւարիւնութիւն

Սակաւարիւնութեան հիմնական պատճառներն են հետեւեալները. Ոսկրածուծի քաղցկեղ. Արեան ներկանիւթի անբաւարար քանակ եւ կառուցուածքի անբնականութիւն, օրինակ Մահիկաձեւ-մանգաղաձեւ սակաւարիւնութիւն sickle cell, որ կը յատկանշուի անբնական ներկանիւթով եւ մահիկաձե ...

                                               

Սրտանօթային Խոց

Սրտանօթային Խոց, Սիրտը մկանային հիւսկէնէ կազմուած է։ Ան շարունակ եւ ինքնաբերաբար կը գործէ, կը կծկուի եւ կը թուլնայ՝ առանց դադարի, որպէսզի մատակարարէ մարմնի բոլոր օրկանները եւ հիւսկէնները թթուածինով հարուստ արիւն-սնունդով։ Այս աշխատանքը կախեալ է ս ...

                                               

Քթաբորբ

Քթաբորբը քիթի հիւանդութիւն մըն է: Անիկա արտացոլացումն է քիթի գերգործունէութեան եւ քիթի հիւսկէններու հիւանդագին գործունէութեան: Համայն մարդկութիւնը կը գանգատի այս հիւանդութենէն: Բոլորս տարին նուազագոյնը մի քանի անգամ կունենանք այս տաղտկալի հիւանդո ...

                                               

Քիթի Արիւնահոսում

Քիթի արիւնահոսումը յատկապէս կը պատահի երեխաներու եւ տարեցներու մօտ: Այս երեւոյթը ժողովուրդին կողմէ յաճախ նկատուած է սովորական: Ընդհանրապէս, քիթի աիւնահոսութիւնը սովորական երեւոյթ չէ առողջ մարդուն համար, սակայն նաեւ միշտ չէ, որ մտահոգիչ է:

                                               

Քնախտ

Քնախտ, հիւանդութիւն, որուն հետեւանքով ենթական բնական քուն չ’ունենար։ Այն ընդհանրացած ախտ մըն է եւ կը պատահի որեւէ տարիքի, բայց առաւելաբար՝ երիտասարդներու եւ տարեցներու մօտ։ Քնախտը հիմնականօրէն քունի կորուստն է։ Քունը կարեւոր նախապայմաններէն մէկն ...

                                               

Ներքին հիւանդութիւններ

Ներքին հիւանդութիւններ, շնչառութեան, մարսողութեան օրկաններու, սիրտանոթային համակարգի, երիկամներու, արեան, շարակցական հիւսուածքի, ներզատիչ գեղձերու եւ նիւթափոխանակութեան համակարգերու հիւանդութիւններ, որոնք կրնան բուժել բժիշկները:

                                               

Ըմբշամարտ

Ըմբշամարտ, երկու մարզիկներու գօտեմարտի ընդհանուր անուանում, որ կը ներառէ մի քանի մարզաձեւեր՝ յունահռոմէական, ազատ ոճի, ձիւտօ եւ սամբօ, որոնցմէ առաջին երեքը կը մտնեն ողիմպիական խաղերու ծրագիրի մէջ, ինչպէս նաեւ ազգային ըմբշամարտերը:

                                               

Մարսի դրօշ

Մարսի դրօշ, Մարս մոլորակի ոչ մէկ պաշտօնական կարգավիճակ ունեցող դրօշն է։ Կազմուած է Մարսի իւրացման ոչ առեւտրային կազմակերպութեան եւ Մոլորակային միութեան կողմէ։ Դրօշը իրաւանաբական տեսանկիւնէն չի կրնար ունենալ պաշտօնական կարգավիճակ, քանի որ ըստ տիեզ ...

                                               

Մարսի Խաբէութիւնը

Մարսի խաբէութիւն, Ելեկտրոնային նամակով տարածուած 2003 թուականի խաբէութիւն։ Նամակը կը պնդէր, որ 27 Օգոստոս 2003-ին Մարսը անզէն աչքով աւելի մեծ կ՛երեւի, քան Լուսինը։ Հետագային 2005 թուականէն մինչեւ 2016 թուականը, այս խաբէութիւնը բազմացած եւ տարածու ...

                                               

Կատուներ

Կատուներ, ընտանի կատուներ կամ պարզապէս կատուներ, ընտելացուած եւ մսակեր կաթնասուններ, որոնք կը պատկանին կատուազգիներու ընտանիքին։ Կատուները ընտելացուած են մարդու կողմէ՝ մօտ 10.000 տարի առաջ եւ այժմ կը դասուին աշխարհի ամենանշանաւոր ընտանի կենդանինե ...

                                               

Աղուէսներ

Աղուէսներ, շնազգիներու ընտանիքի գիշատիչ կաթնասուններու ցեղ։ ՀՀ բոլոր մարզերուն մէջ տարածուած է աղուէս սովորականը, որ ունի 2 ենթատեսակ՝ աղուէս անդրկովկասեան եւ աղուէս հայկական։ Կը բնակին գետնափոր բոյներու մէջ, որ կը կառուցեն բլրալանջերու վրայ, կը ...

                                               

Արծիւ

Արծիւները, ճուռակներու ընտանիքին պատկանող գիշատիչ թռչուններ են։ Հայաստանի մէջ տարածուած է 9 տեսակ՝ գաճաճ արծիւ, տափաստանային արծիւ, գերեզմանարծիւ, փոքր շահնարծիւ, քարարծիւ, ջրարծիւ, օձակեր արծիւ, սպիտակապոչ արծիւ։ Աչքի կու գան լաւ զարգացած մագիլն ...

                                               

Արջ

Արջեր, գիշատիչներու կարգի կաթնասուններու ընտանիք։ Աշխարհի մէջ յայտնի է 8, Հայաստանի մէջ՝ 1 տեսակ՝ գորշ արջ։ Ունին մեծ գլուխ, սուր դունչ, հզօր, հնգամատ թաթեր։ Արջերը ամենակեր են, ունակ են լաւ մագլցիլու եւ լողալու, արագ կը վազեն, կրնան կենալ ու անց ...

                                               

Երկարաթեւ Շնաձուկ

Երկարաթեւ շնաձուկ շնաձուկերու տեսակ է, որ կը պատկանի գորշ շնաձուկերու ցեղին եւ համանուն ընտանիքին, քարխարինակերպերու կարգին։ Երկարաթեւ շնաձուկերը կապրին արեւադարձային եւ մերձարեւադարձային ովկիանոսային ջուրերու։ Կը հանդիպի 230 մեթր խորութեան վրայ։ ...

                                               

Կով

կով, միասմբակաւոր որոճողներու ընտանիքին պատկանող վայրի ցուլի ենթատեսակ, ընտանի ցուլի էգ առանձնեակ, գիւղատնտեսական անասուն: Կը բազմացնեն իբրեւ կաթնատու անասուն, ինչպէս նաեւ անոր միսը կօգտագործուի իբրեւ սնունդ, իսկ կաշին՝ ունի զանազան գործածութիւնն ...

                                               

Հնդկաչինական վագր

Հնդկաչինական վագր, կատուազգիներու ընտանիքի վագրի տեսակ։ Տարածուած է հիմնականին Ասիոյ աշխարհամասին մէջ՝ Քամպոճայի, Լաոսի, Մալեզիայի, Միանմայի, Թայլանտի եւ Վիեթնամի մէջ: Վագրերու այս տեսակի անուանումը տուած է անգլիացի գիտնական Ճիմ Կորպետը՝ 1968-ին: ...

                                               

Ձուկեր

Անուան այլ կիրառումներու համար տես՝ Ձուկեր այլ կիրառումներ Ձուկեր անգլերէն՝ Pisces, ջուրերուն մէջ ապրող ողնաշարաւորներ։ Կապրին ծովերու, ովկիանոսներու,գետերու եւ լիճերու մէջ։ Մարմինը պատուած կըլլայ թեփուկներով, քորտէն փոխարինուած է ողնաշարով։ Կը շ ...

                                               

Նապաստակ

Նապաստակներ, կաթնասուն կենդանիներ։ ՀՀ տարածքին կը հանդիպինք՝ 1 տեսակին, գորշ կամ եւրոպական նապաստակներու։ Տարածուած են դաշտերու, թփուտներու, տափաստաններու եւ այլ վայրերու մէջ։

                                               

Շնաձուկ

Շնաձուկեր, ծովային ձուկ է։ Բնորոշ յատկանիշներն են՝ մարմնի ձեւը, մեծ քանակութեամբ սրածայր ատամներու առկայութիւնը։ Ներկայիս յայտնի է շնաձուկերու 450 տեսակ՝ 17 ս.մ. երկարութիւն ունեցող "Etmopterus perryi" տեսակէ մինչեւ 20 մեդրանոց կէտձուկը որ աշխարհ ...

                                               

Սարեկիկ

Սարեկիկ, կարմրակուրծիկ, ճնճղուկազգիներու կարգի սերինոսներու ընտանիքի թռչուն։ Նստակեաց է, քիչ տարածուած։

                                               

Օձեր

Կաղապար:Taxobox արւմտ. Օձեր, սողուններու դասի թեփուկաւորների կարգի ենթակարգ է։ Յայտնի են 26 ընտանիքու շուրջ երեք հազար, Հայաստանի մէջ՝ 4 ընտանիքներու 23 տեսակ։

                                               

Սիրտ

Սիրտ, մկանային գործարան, որուն հիմնական ձերնառկութիւն մարմինին բոլոր գործառութիւնները եւ հիւսուածքները մատակարարել արիւնով:Սիրտ-անօթային համակարգին կեդրոնական գործարանւ կը հանդիսանայ: Առիւնատար անօթներուն ռիթմիկ կծկումները կը նպաստեն արեան հոսքին ...

                                               

Փալմիրա

Փալմիրա, արամերէն՝ Թատմոր, հին դարերու ամենահարուստ քաղաքներէն մէկը։ Արմաւուտը հիմնած է Միտաննիի արքայ Կիրտան Ք.Ա. 1500-ին: Կը գտնուի Սուրիական անապատի ովասիսներէն մէկուն՝ Դամասկոսի եւ Եփրատի միջեւ ։ Իբրեւ Սուրիական անապատը կտրող կարաւաններու հան ...

                                               

Պաքուի Հայկական Պետական Թատրոն

Ներկայացումներ բեմադրած են Ժասմէն, Ս. Արմէնեան, Վահրամ Փափազեան, Լեւոն Քալանթար, Ստեփան Քափանակեան, Կարօ Ալվարեան, Մուշեղ Սաղեան։ Թատրոնի գլխաւոր բեմադրիչը եղած է Արտաշէս Յովսէփեան, իսկ գլխաւոր նկարիչը՝ Ալեքսանտր Յովհաննէսեան։ Բեմադրուած են հայ դ ...

                                               

Տանիէլ Տեքըր

Արցախի մէջ 2020 Սեպտետբեր 27-ին սկսած պատերազմի, Հայաստանի ծանր իրադարձութիւններու մասին իր զօրակցութիւնը յայտնելով ըսած է

                                               

Քալիֆորնիա

Քալիֆորնիա, նահանգ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգների արեւմտեան մասի մէջ։ Տարածքը 423 հազար քմ քառակուսի։ Վարչական կեդրոնը՝ Սաքրամենթօ։ Կոչուեր է հարեւան թերակղզիի անունով, որը կը պատկանի Մեքսիքային։ Նահանգէն տարբերելու համար թերակղզին յաճախ կանուանեն ...

                                               

Մոնրէալի Դրօշ

Մոնրէալի դրօշ, Մոնրէալի պաշտօնական խորհրդանիշն է 1939-էն: Առաջին անգամ ներկայացուած է 1935-ի Մայիսին: Հիմնուած է քաղաքի զինանշանի վրայ։ Դրօշը վերանայուած է 1939-ի Մայիսին եւ 2017-ի Սեպտեմբերին: Դրօշի համաչափութիւնը` 1:2:

                                               

Աթէնքի Ելեւթերիոս Վենիզելոս Օդակայան

37.936388888889°N 23.944444444444°E  / 37.936388888889; 23.944444444444 Ելեւթերիոս Վենիզելոսի անուան Աթէնքի միջազգային օդակայան, գործարկուած 28 Մարտ 2001-ին, Աթէնքը եւ Աթթիկայի տարածքը սպասարկող կարեւորագոյն օդակայանն է: Յունաստանի ամենաբեռնուած ...

                                               

Աղթամար կղզի

Աղթամարը Վանայ լիճի ներկայիս չորս կղզիներէն ամէնանշանաւորն է։ Կը գտնուի Վանայ լճի հարաւ-արեւելեան մասին մէջ։

                                               

Էրտողանիզմ

Էրտողանիզմ ը գաղափարախօսութիւնն ու քաղաքական օրակարգն է ներկայ Թուրքիոյ նախագահ եւ նախկին Թուրքիոյ վարչապետ Ռեճեփ Էրտողանի, ով դարձաւ վարչապետ 2003 թուականին եւ շարունակեց իր այդ վարչական դերը մինչեւ իր նախագահութիւնը 2014 թուականին: Քաղաքական աջ ...

                                               

Լիմ անապատ

Լիմ անապատ, Վանայ լճի հիւսիս-արեւելքին՝ Լիմ կղզիին մէջ։ Ըստ աւանդութեան, 4-րդ դարու սկզբը հիմնադրած է Գրիգոր Լուսաւորիչը։ 14-րդ դարու սկզբին Լիմ անապատին մէջ եղած են Սբ. Աստուածածին, Սբ. Կարապետ եւ Սբ. Գէորգ եկեղեցիները։ 1305 թուականին Աղթամարի Զ ...

                                               

Մարաթուկ Լեռ

Մարաթուկ, Մարութայ, լեռ Սասունի մէջ։ Լերան վրայ կառուցուած է Մարութայ Սուրբ Աստուածածին վանքը։ Գարեգին Սրուանձտեանցը լեռը կ՛անուանէ "սուրբ եւ բարեպաշտ" եւ այն Սասունի ամբողջ ժողովուրդին համար՝ առաջին եւ վերջին ամենահաւաստի երդումը դարձած է։ Ըստ ա ...

                                               

Կիպրահայեր (ելեկտրոնային թերթ)

Կիպրահայեր, ելեկտրոնային թերթ, հիմնադրուած է Սեպտեմբեր 1999-ին։ Շաբաթական ունի 20.000 բաժանորդներ Կիպրոսի, Հայկական սփիւռքի, Հայաստանի ու Արցախի մէջ։ Ելեկտրոնային թերթը ունի շուրջ 300.000 այցելող։ Նիւթերը անգլերէնով հիմնուած են, սակայն կան յօդուա ...

                                               

Նիկոսիա

Նիկոսիա, Կիպրոս կղզի-պետութեան մայրաքաղաքը եւ ամենամեծ քաղաքը, նաեւ երկրին վաճառականական կեդրոնը:Կը գտնուի Մեսաորիա դաշտին կեդրոնին մօտակայքը, Կիպրոսի ամենաերկար գետին՝ Փետիեոսի ափին։ Նիկոսիա Կիպրոսի մայրաքաղաքն է եւ Հանրապետութեան ու կառավարութե ...

                                               

Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի (Նիկոսիա)

Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի, հայ առաքելական եկեղեցի Նիկոսիոյ Ստրուոլոսի համայնքը՝ Կիպրոսի հայկական թեմի եւ "Նարեկ" հայկական վարժարանի դրացիութեամբ։

                                               

Սուրբ Հռիփսիմէ մատուռ (Կակրա)

Սուրբ Հրիփսիմէ մատուռ, Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ մատուռ Կակրա քաղաքին մէջ 2005 թ-էն այստեղ կը գտնուի Աբխազիայի հայերու հոգեւոր առաջնորդի նստավայրը։ Ներկայիս այդ պաշտօնը կը զբաղեցնէ Տէր Նարեկ Ավագեանը։

                                               

Սուրբ Հռիփսիմէ եկեղեցի (Էջմիածին)

Էջմիածնի Սուրբ Հռիփսիմէ եկեղեցի, հայկական նշանաւոր եկեղեցի Հայաստանի Էջմիածին քաղաքին մէջ։ Ընդգրկուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային ժառանգութեան ցուցակի մէջ։

                                               

6-7 Սեպտեմբերի Դէպքեր

6-7 Սեպտեմբերի դէպքեր, 6 Սեպտեմբեր - 7 Սեպտեմբեր 1955-ին Պոլսոյ մէջ պատահած եւ յոյներու ու առհասարակ երկիրին փոքրամասնութիւններուն ուղղուած աւերի ու թալանի շարժում:

                                               

1 Ապրիլ

2004. Կուկլը գործարկեց Gmail ելեքտրոնային փոստը 1937. Պիրման ներկայիս՝ Մեանմար առանձնացաւ Հնդկաստանէն 1979. Իրանը հանրաքուէով դարձաւ իսլամական հանրապետութիւն 1875. անգլիական "Թայմզը" առաջին անգամ հրապարակեց եղանակի տեսութիւն 1976. Սթիւ Ճոպզը եւ Ս ...

                                               

10 Ապրիլ

1992. Մարաղայի կոտորածը 1959. Ճափոնի ապագայ կայսր Աքիհիթոն ամուսնացաւ Միչիքոյի հետ 1970. Փոլ ՄքՔարթնին ազդարարեց Պիթըլզ խումբէն ելլելու մասին 1963. ամերիկեան USS Threcher սուզանաւի կործանուելու զոհ դարձան 129 նաւաստիներ կատարած են ազրպէյճանական զ ...

                                               

12 Ապրիլ

1606. անգլիական եւ սկովտիական նաւերը Union Jack-ն ընդունեցին որպէս միասնական դրօշ 0 240. Շապուհ Ա-ն թագադրուեցաւ որպէս Սասանեաններու տերութեան արքայ 1945. Ֆրանքլին Ռուզվելթը մահացաւ իր աշխատասենեակին մէջ 1970. միջուկային մարտագլխիկներ փոխադրող խո ...

                                               

14 Ապրիլ

1933, Եուրի Ցոլակ Յովհաննիսեան Юрий Цолакович Оганесян, Խորհրդային յայտնի գիտնական, բնագէտ, հիւլէական բնագիտութեան մասնագէտ, միջուկային ֆիզիկայի մասնագէտ, փրոֆէսօր 1981, ՌԳԱ Ռուսիոյ գիտութիւններու ակադեմիա ակադեմիկոս 1997, թղթակից անդամ՝ 1990 թու ...

                                               

15 Ապրիլ

Տես նաեւ՝ 15 Ապրիլի ծնածներ Արշիլ Կորքի անգլերէն՝ Arshile Gorky, մ.1948, ամերիկացի հայազգի նկարիչ 1894. Նիքիթա Խրուշչով ռուս.՝ Никита Хрущёв, մ.1971 խորհրդային կուսակցական գործիչ 1904. Գուրգէն Գ. Սեւակ մ.1981 լեզուաբան, հայագէտ 1452. Լէոնարտօ տա ...

                                               

18 Ապրիլ

շինարարութիւնը հարիւր քսան տարի տեւած է եւ 18 Նոյեմբեր 1626-ին աւարտուած է 1506. Հռոմին մէջ կը դրուի Սուրբ Պետրոսի տաճարի հիմնաքարը զոհերու թիւը 3 000 կազմած է եւ քաղաքի 80%-ը աւերուած է 1906. երկրաշարժը եւ անոր յաջորդած հրդեհը կավիրեն Սան Ֆրանսի ...

                                               

19 Ապրիլ

1956. ամերիկացի դերասանուհի Կրէյս Քելլին ամուսնացաւ Մոնակոյի Ռընիէ Գ. իշխանի հետ 2005. Վատիկանի քարտինալներու ժողովին Հռոմի 265 րդ պապ կընտրուէ Եոզէֆ Րաթզինկերը 1995. Օքլահոմա Սիթիին մէջ վարչական շէնքի պայթեցման զոհ է դարձաւ 168 մարդ ստանալով Բեն ...

                                               

3 Ապրիլ

1973. Մոթորոլան կատարեց առաջին շարժական հեռախօսային զանգը 2017. Ս.Փիթըրսպուրկի մեթրոյի մէջ պայթիւնէ զոհուեցաւ 14 մարդ 2007. ֆրանսական V150 գնացքը սահմանեցաւ արագութեան մրցանիշ՝ 578.4 քմ/ժամ 2000. Պիլ Կէյթսը Մայքրըսոֆթի բաժնետոմսերու գիներու անկու ...

                                               

30 Ապրիլ

1991. Արցախի հայկական գիւղերու բնակչութեան զանգուածային տեղահանումը "Օղակ գործողութիւն" 1812. Լուիզիանան դարձաւ 18-րդ միացեալ նահանգը 1789. Ճորճ Ուաշինկթընը կընտրուէ Միացեալ նահանգներու 1-ին նախագահ 2009. Ազրպէյճանի քարիւղի ակադեմիայէն ներս կոտոր ...

                                               

4 Ապրիլ

1960. Ֆրանսան անկախութիւն շնորհեցաւ Մալիիի դաշնութեանը 2009. Ֆրանսան վերականգնեցաւ ՆԱԹՕ-ին իր անդմակցութիւնը 1581. Ֆրէնսիս Տրէյքը ասպետացուեցաւ շուրջերկրեայ ճամբորդութեան աւարտի պատուին 1979. Փաքիստանի վարչապետ Զուլֆիքար Ալի Պհութոն կախաղանով ենթ ...

                                               

5 Ապրիլ

1795. Ֆրանսան եւ Փրուսիան կնքեցին Պազելի խաղաղութեան համաձայնագիրը 1943. ամերիկեան օդոյժի հարուածներէն Պելճիքային մէջ եղան խաղաղ բնակիչներու զոհեր 900, որոնցմէ 209-ը՝ երախաներ 1944. գերմանացիները կոտորեցին յունական Կլէյսուրա գիւղի երկու հարիւր եօ ...

                                               

7 Ապրիլ

1989, խորհրդային "Քոմսոմոլեց" սուզանաւի կործանումի զոհ դարձաւ 42 նաւաստի 1946, Սուրիան պաշտօնապէս անկախութիւն ստացաւ Ֆրանսայէն սա նաւուն կը պատկանէր սուզանաւերու ընկղմման խորութեան բացարձակ մրցանիշը՝ 1027 մեթր 4 Օգոստոս 1985 1990, M/S Skandinavia ...